تحلیل هاآرتص از «غافلگیری اکتبر»؛ نتانیاهو در حال آماده شدن برای حمله به ایران است؟
نتانیاهو طی هفته‌های اخیر بارها درباره احتمال تشدید تنش‌های امنیتی هشدار داده است.
یک روزنامه اسرائیلی در تحلیلی درباره تحولات سیاسی و امنیتی اسرائیل نوشت: با توجه به اظهارات اخیر بنیامین نتانیاهو و گزارش‌های منتشرشده از محافل نزدیک به نخست‌وزیر، احتمال بررسی یک اقدام نظامی تازه با هدف تأثیرگذاری بر فضای انتخاباتی مطرح است؛ سناریویی که می‌تواند شامل حمله به ایران یا تشدید تنش در دیگر جبهه‌های منطقه‌ای باشد.
به گزارش فرارو به نقل از هاآرتص، این رسانه عبری با طرح این پرسش که آیا نتانیاهو در حال آماده‌سازی یک «غافلگیری اکتبر» در عرصه نظامی است؟، نوشت: وضعیت انتخاباتی حزب لیکود چندان مساعد نیست و بیشتر نظرسنجی‌ها از رقابتی نزدیک میان دو بلوک سیاسی اسرائیل حکایت دارند. بر اساس این ارزیابی، حتی در صورت دستیابی به نتیجه‌ای برابر نیز تشکیل دولت جدید می‌تواند با دشواری روبه‌رو شود.
بن‌بست سیاسی؛ سناریوی مطلوب نتانیاهو؟
در تحلیل این رسانه عبری، یکی از اهداف احتمالی نتانیاهو ایجاد بن‌بست سیاسی است؛ وضعیتی که در آن هیچ‌یک از دو بلوک نتواند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد و نخست‌وزیر فعلی تا زمان برگزاری انتخابات بعدی در رأس دولت موقت باقی بماند.
این روزنامه همچنین احتمال بررسی تشکیل دولت وحدت ملی با مشارکت برخی احزاب مخالف را مطرح می‌کند. با این حال، نویسنده معتقد است که تشدید بحران امنیتی نیز می‌تواند محاسبات سیاسی را تغییر دهد و حتی در شرایطی استثنایی، زمینه تعویق انتخابات را فراهم کند.
در این چارچوب، این رسانه تأکید می‌کند که شکست انتخاباتی برای نتانیاهو صرفا به معنای از دست دادن قدرت سیاسی نیست. به نوشته این روزنامه، افرادی که در سال‌های گذشته با نخست‌وزیر اسرائیل گفت‌وگو کرده‌اند، معتقدند او شکست در انتخابات را با خطر محکومیت در پرونده کیفری خود مرتبط می‌داند؛ هرچند سرنوشت این پرونده و پیامدهای حقوقی آن همچنان به روند قضایی بستگی دارد.
افزایش هشدارهای امنیتی و احتمال حمله به ایران
نتانیاهو طی هفته‌های اخیر بارها درباره احتمال تشدید تنش‌های امنیتی هشدار داده است. او روز چهارشنبه مدعی شد نشانه‌های بیشتری وجود دارد که دشمنان اسرائیل در آستانه انتخابات برای انجام اقداماتی علیه این کشور برنامه‌ریزی می‌کنند.
هم‌زمان، باراک راوید، خبرنگار، گزارش داد که نتانیاهو درباره احتمال حمله اسرائیل به ایران، چه به‌صورت مستقل و چه با مشارکت آمریکا، با دونالد ترامپ گفت‌وگو کرده است. بر اساس این گزارش، ترامپ از نتانیاهو خواسته خود را برای چنین سناریویی آماده کند، اما موافقت صریحی با انجام حمله اعلام نکرده است.
ایال زامیر نیز روز چهارشنبه با اشاره به تعدد هشدارها در جبهه‌های مختلف، احتمال تشدید تنش‌های منطقه‌ای را مطرح کرد.
این رسانه همچنین گزارش داد که سطح آمادگی دفاعی ارتش اسرائیل در روزهای اخیر افزایش یافته و برخی اقدامات مقدماتی انجام شده است.
با این حال، این تحولات به‌تنهایی نشان‌دهنده اتخاذ تصمیم نهایی برای حمله نیست. این روزنامه عبری به نقل از منابع امنیتی تأکید می‌کند که برای آغاز عملیات نظامی فوری در ۱۱ روز باقی‌مانده تا انتخابات، توجیه روشنی وجود ندارد.
تصمیم نهایی در اختیار ترامپ و رئیس ارتش اسرائیل
به ادعای این رسانه عبری، سرنوشت هرگونه اقدام نظامی تازه علیه ایران تا حد زیادی به موضع دونالد ترامپ و ایال زامیر بستگی دارد. بدون موافقت این دو، اجرای چنین عملیاتی با موانع جدی روبه‌رو خواهد شد.
زامیر پیشینه مخالفت یا تأخیر در اجرای برخی درخواست‌های نتانیاهو و کابینه امنیتی را دارد. این رسانه برای نمونه به اختلافات سال ۲۰۲۵ بر سر عملیات نظامی در شمال نوار غزه اشاره می‌کند؛ زمانی که نخست‌وزیر بر ادامه عملیات اصرار داشت، در حالی که فرماندهان ارشد امنیتی با رویکرد او موافق نبودند.
این روزنامه همچنین به عملیات ناموفق اسرائیل برای ترور رهبران حماس در قطر اشاره می‌کند؛ اقدامی که به نوشته آن، خشم ترامپ را برانگیخت و در نهایت فشارها بر نتانیاهو برای پذیرش توافقی نهایی را افزایش داد.
با این حال، این رسانه معتقد است تصمیم‌گیری درباره ایران شرایط متفاوتی دارد. در چنین پرونده‌ای، به تعویق انداختن عملیات ممکن است گزینه‌ای پایدار نباشد و اگر دستور حمله صادر شود، زامیر با این پرسش دشوار روبه‌رو خواهد شد که آیا تصمیم اتخاذشده بر ضرورت امنیتی استوار است یا از ملاحظات انتخاباتی نخست‌وزیر تأثیر پذیرفته است.
آیا خطر درگیری پس از انتخابات نیز ادامه خواهد داشت؟
طبق ادعای این رسانه خبری، احتمال اقدام نظامی علیه ایران به روزهای پیش از انتخابات محدود نیست و ممکن است پس از رأی‌گیری نیز ادامه پیدا کند.
این روزنامه برای توضیح تأثیر بحران‌های امنیتی بر معادلات سیاسی اسرائیل، به درگیری‌های غزه در مه ۲۰۲۱ اشاره می‌کند؛ دوره‌ای که نتانیاهو پس از انتخاباتی بدون نتیجه قاطع، برای تشکیل دولت با نفتالی بنت و یائیر لاپید رقابت می‌کرد.
بر اساس تحلیل این رسانه، تکرار بن‌بست سیاسی در انتخابات کنونی، در صورت همراه شدن با بحران امنیتی تازه، می‌تواند تشکیل ائتلافی جایگزین به رهبری چهره‌هایی مانند گادی آیزنکوت و بنت را دشوارتر کند؛ به‌ویژه اگر این ائتلاف برای کسب اکثریت به حمایت احزاب عربی نیاز داشته باشد.
این نگرانی تنها به جبهه ایران محدود نیست. این روزنامه عبری از ادامه خشونت شهرک‌نشینان افراطی علیه کشاورزان فلسطینی در کرانه باختری، هم‌زمان با آغاز فصل برداشت زیتون، نیز خبر می‌دهد. به نوشته این روزنامه، عملکرد نهادهای امنیتی و انتظامی اسرائیل در مهار این حملات با انتقادهایی روبه‌رو بوده است.
نویسنده هشدار می‌دهد که افزایش تنش در کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی نیز می‌تواند به عاملی برای تشدید فضای بحرانی پیش از انتخابات تبدیل شود.
پرونده هفتم اکتبر و اتهام‌های تازه علیه نتانیاهو
بخش دیگری از تحلیل این روزنامه اسرائیلی به مسئولیت‌پذیری دولت اسرائیل در قبال حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ اختصاص دارد؛ موضوعی که همچنان یکی از محورهای اختلاف سیاسی در این کشور است.
رونن بار، رئیس پیشین سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شین‌بت، روز چهارشنبه دادخواستی با موضوع افترا علیه نتانیاهو ثبت کرد و اسنادی را درباره هشدارهایی که پیش از حملات حماس به او ارائه شده بود، مطرح ساخت.
بر اساس روایت این رسانه از این اسناد، بار به بیش از ۲۰ مورد هشدار اشاره کرده است که از نوامبر ۲۰۲۲ تا اوایل اکتبر ۲۰۲۳ به نتانیاهو داده شده بودند. بخشی از این موارد، بنا بر ادعای او، بر ضرورت برخورد قاطع‌تر با حماس تأکید داشتند.
یکی از موارد مطرح‌شده به ژوئیه ۲۰۲۳ مربوط است؛ زمانی که به گفته بار، نتانیاهو یک سند برنامه‌ریزی راهبردی شامل پیشنهادهایی برای اقدام علیه رهبری حماس را نپذیرفت. همچنین در بخش دیگری از این روایت، نگرانی نخست‌وزیر از پیامدهای احتمالی ازسرگیری عملیات ترور مطرح شده است.
این موارد در قالب ادعاها و اسناد ارائه‌شده از سوی رئیس پیشین شین‌بت مطرح شده‌اند و ارزیابی نهایی درباره مسئولیت‌ها به بررسی مستقل و مستندات کامل نیاز دارد. با این حال، این رسانه معتقد است انتشار آن‌ها بار دیگر پرسش‌ها درباره عملکرد دولت پیش از حملات هفتم اکتبر را به مرکز توجه سیاسی بازگردانده است.
پرونده قطر و فشار بر حلقه نزدیکان نخست‌وزیر
این رسانه خبری همچنین به تحولات مربوط به یوناتان اوریخ، مشاور نزدیک نتانیاهو، و تحقیقات درباره ارتباط برخی دستیاران نخست‌وزیر با قطر اشاره می‌کند.
بر اساس این گزارش، انتشار اطلاعات مربوط به مکاتبات اوریخ و افشاگری‌های تازه درباره تحقیقات کیفری، توجه‌ها را به شبکه مشاوران نتانیاهو و ارتباطات احتمالی آن‌ها با طرف‌های قطری جلب کرده است. برخی گزارش‌ها مدعی‌اند این ارتباطات تا ماه‌ها پس از حملات هفتم اکتبر ادامه داشته‌اند؛ ادعاهایی که باید در چارچوب تحقیقات و اسناد مربوط ارزیابی شوند.
نتانیاهو این گزارش‌ها را رد کرده و آن‌ها را جعلی خوانده است. با این حال، به نوشته این رسانه هم‌زمانی این پرونده‌ها با رقابت انتخاباتی باعث شده است موضوع عملکرد دولت و مسئولیت آن در قبال هفتم اکتبر همچنان در کانون بحث‌های سیاسی باقی بماند.
آیا بحران امنیتی می‌تواند نتیجه انتخابات را تغییر دهد؟
جمع‌بندی تحلیل این رسانه اسرائیلی این است که نتانیاهو در آستانه انتخابات با مجموعه‌ای از فشارهای سیاسی، حقوقی و امنیتی مواجه است؛ از احتمال بن‌بست در تشکیل دولت گرفته تا انتقادها درباره عملکرد کابینه پیش از حملات هفتم اکتبر و پرونده‌های مرتبط با مشاورانش.
در چنین فضایی، احتمال تشدید تنش نظامی با ایران به یکی از موضوعات مهم مورد توجه تبدیل شده است. با این حال، گزارش این رسانه از بررسی احتمال چنین اقدامی و نگرانی درباره انگیزه‌های سیاسی آن سخن می‌گوید، نه از تصمیم قطعی برای آغاز جنگ.
پرسش محوری این است که آیا تحولات امنیتی پیش رو بر اساس ارزیابی مستقل تهدیدها مدیریت خواهند شد یا رقابت سیاسی داخلی نیز در تصمیم‌گیری‌ها نقش خواهد داشت. پاسخ به این پرسش، علاوه بر موضع واشنگتن و فرماندهی ارتش اسرائیل، به تحولات میدانی و شواهدی بستگی دارد که در روزهای آینده آشکار می‌شوند.
