ریاض زیر آتش؛ ضربه‌ای به تصویر عربستانِ امن و مدرن
حملات موشکی حوثی‌های یمن به ریاض، امنیت عربستان و چشم‌انداز اقتصادی محمد بن سلمان را با چالش روبه‌رو کرده است. راهبرد ریاض بر جذب سرمایه‌گذاری خارجی، گسترش گردشگری و تبدیل‌شدن به قطب منطقه‌ای سرگرمی و تجارت استوار است؛ اما تداوم حملات می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران و مسافران را تضعیف کند. تفاوت رویکرد توسعه‌محور عربستان و نگاه ایدئولوژیک حوثی‌ها نیز دستیابی به توافقی پایدار را دشوارتر می‌سازد.
فرارو- گریم وود، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل در نشریه آتلانتیک
به گزارش فرارو به نقل از نشریه آتلانتیک، حملات موشکی حوثی‌های یمن به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، بار دیگر آسیب‌پذیری عربستان سعودی در برابر تهدیدهای منطقه‌ای را آشکار کرده است. این حملات در شرایطی رخ می‌دهد که محمد بن سلمان طی سال‌های گذشته تلاش کرده است چهره عربستان را از کشوری محافظه‌کار و متکی بر درآمدهای نفتی به قطبی برای سرمایه‌گذاری، گردشگری و سرگرمی تغییر دهد. اکنون تهدیدهای حوثی‌ها می‌تواند این مسیر را مختل کند؛ زیرا راهبرد اقتصادی ریاض به ثبات و امنیت وابسته است، درحالی‌که حوثی‌ها جنگ را نه صرفاً ابزاری برای چانه‌زنی، بلکه بخشی از مأموریت ایدئولوژیک خود می‌دانند.
حمله به فرودگاه؛ ضربه‌ای به تصویر تازه عربستان
بر اساس گزارش منتشرشده، موشکی که حوثی‌های یمن روز گذشته به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض شلیک کردند، ۱۳ کشته و صدها زخمی بر جای گذاشت. حملات هفته پیش نیز به کشته‌شدن چهار نفر دیگر انجامیده بود. حوثی‌ها اعلام کرده‌اند که حملات ادامه خواهد یافت و تهدید کرده‌اند تا زمان تحقق اهدافشان، سیاست «فرودگاه در برابر فرودگاه، محاصره در برابر محاصره و تشدید تنش در برابر تشدید تنش» را دنبال می‌کنند.
برای عربستانی که طی یک دهه گذشته تلاش کرده است از تصویر کشوری سخت‌گیر و فاقد جذابیت‌های تفریحی فاصله بگیرد، حتی یک فرودگاه عادی، با فضای اداری، روشنایی شدید و فروشگاه‌های گران‌قیمت، بخشی از دستاوردهای عادی‌شدن زندگی شهری محسوب می‌شود. حمله موشکی این محیط را به صحنه‌ای آشفته با آثار خون و دود تبدیل کرد؛ تصویری که با تلاش‌های ریاض برای معرفی خود به‌عنوان مقصدی امن برای مسافران و سرمایه‌گذاران در تضاد است.
در هفته‌های پیش رو، عربستان میزبان دو رویداد بین‌المللی مهم خواهد بود: یک کنفرانس سرمایه‌گذاری و مسابقات کشتی حرفه‌ای «کراون جول» متعلق به سازمان سرگرمی کشتی جهانی. تداوم حملات می‌تواند بر فضای برگزاری این رویدادها و برداشت شرکت‌کنندگان از امنیت کشور تأثیر بگذارد.
دو چشم‌انداز متفاوت؛ توسعه اقتصادی در برابر مأموریت ایدئولوژیک
تحول عربستان در سال‌های گذشته با فاصله‌گرفتن از اهداف ایدئولوژیک فرامرزی و تمرکز بیشتر بر توسعه داخلی همراه بوده است. ریاض به‌جای آنکه گسترش جهانی یک قرائت مذهبی را محور اصلی سیاست خود قرار دهد، به دنبال ایجاد اقتصاد متنوع‌تر، توسعه کافه‌ها و فضاهای تفریحی، جذب گردشگر و میزبانی رویدادهای بین‌المللی بوده است.
در مقابل، حوثی‌ها در چارچوبی ایدئولوژیک به مناقشه نگاه می‌کنند که در آن، پایان جنگ الزاماً هدف اصلی نیست. ندوَی الدوسری، پژوهشگر مستقل یمنی، پیش‌تر گفته بود که حوثی‌ها خود را در حال انجام مأموریتی الهی می‌دانند و می‌خواهند جنگ را دست‌کم تا رسیدن به اورشلیم ادامه دهند. از این منظر، مذاکره می‌تواند صرفاً فرصتی تاکتیکی برای تجدید قوا و ازسرگیری نبرد باشد. این تفاوت، مسئله‌ای اساسی برای عربستان ایجاد می‌کند. اگر ریاض به دنبال ثبات برای پیشبرد توسعه اقتصادی است، اما طرف مقابل ادامه درگیری را بخشی از مأموریت خود می‌داند، دستیابی به توافق پایدار دشوارتر خواهد شد.
عبدالملک الحوثی، رهبر این گروه، اوایل هفته جاری در سخنرانی طولانی خود به‌شدت از عربستان انتقاد کرد و بخش عمده‌ای از سخنانش را به حملات سعودی علیه غیرنظامیان اختصاص داد. او به حمله‌ها به مراسم عروسی، تشییع جنازه‌ها و خانه‌ها اشاره کرد و گفت شمار قربانیان این حملات بسیار بیشتر از تلفات حملات موشکی به ریاض بوده است.
رهبر حوثی‌ها همچنین عربستان را به فاصله‌گرفتن از اسلام متهم کرد و آن را به پیروی از آنچه «شیوه شیطانی» خواند، متهم ساخت. او درباره حمله به بازاری در تعز گفت که هیچ توجیهی برای هدف قراردادن چنین مکانی وجود ندارد، زیرا بازار محل فعالیت غیرنظامیان است.
آزمون راهبردی محمد بن سلمان
محمد بن سلمان به تصمیم‌گیری‌های ناگهانی و پرهزینه شهرت یافته است؛ از سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در برخی بخش‌ها تا مناقشه با همسایگان و برخورد با منتقدان. بااین‌حال، ارزیابی مطرح‌شده در این گزارش آن است که هدف اصلی او، بیش از هر چیز، ایجاد مسیری برای توسعه اقتصادی بدون جنگ و آشوب بوده است.
از این منظر، حملات حوثی‌ها مستقیماً به همان مسیری ضربه می‌زند که عربستان برای تحقق آن سرمایه‌گذاری کرده است. ریاض برای جذب سرمایه خارجی، گسترش گردشگری و تبدیل‌شدن به مرکز منطقه‌ای تجارت و سرگرمی، به محیطی امن و قابل پیش‌بینی نیاز دارد. تهدید مستمر فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های حیاتی می‌تواند این تصویر را تضعیف کند.
در نهایت، حوثی‌ها با تکیه بر توانایی خود در ادامه جنگ، مسیر تحول عربستان را تحت فشار قرار داده‌اند. بااین‌حال، روشن نیست که کدام بازیگر از اراده و ظرفیت لازم برای متوقف‌کردن این روند برخوردار است. مسئله برای ریاض تنها مقابله با حملات موشکی نیست؛ بلکه جلوگیری از آن است که مناقشه‌ای فرسایشی، چشم‌انداز اقتصادی و اجتماعی موردنظر این کشور را به گروگان بگیرد.
