کشف شواهدی هولناک از قربانی کردن خدمتکاران در مصر باستان
پژوهشی جدید بر روی جمجمه‌هایی با قدمت ۵۰۰۰ سال نشان می‌دهد که مقامات دربار و صنعتگران در مصر باستان ممکن است پس از مرگ حاکم خود قربانی شده باشند. شواهد شکستگی در این جمجمه‌ها که در گورستانی سلطنتی در نزدیکی ابیدوس یافت شده‌اند، به نظریه قربانی کردن انسان در دودمان اول مصر قوت می‌بخشد.
فرارو- بر اساس تحقیقی که شکستگی‌هایی را در چندین جمجمه باستانی نشان می‌دهد، مقامات دربار و صنعتگرانی که به پادشاهان اولیه مصر خدمت می‌کردند، ممکن است هنگام مرگ حاکمشان قربانی شده باشند.
به گزارش فرارو، گورستان سلطنتی «ام‌القعاب» در نزدیکی ابیدوس، مقبره‌ها و محوطه‌های حاکمان دودمان اول مصر را در خود جای داده و قدمت آن به ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. در این مکان نه تنها اعضای خاندان سلطنتی، بلکه در اطراف این سازه‌ها، گورهایی متعلق به افرادی که با خاندان سلطنتی در ارتباط بودند - از جمله بانوان، مُهرداران، بازرسان و صنعتگران - نیز وجود دارد.
دکتر روزلین کمبل، نویسنده این مطالعه از دانشگاه پردو در آمریکا، در مجله «مرزها در باستان‌شناسی محیطی» می‌نویسد: «در حالی که به نظر می‌رسد آها، اولین حاکم دودمان اول، تنها چند تدفین فرعی داشته، جانشینان او صدها گور فرعی در اطراف مقبره‌ها و محوطه‌های خود داشتند.»
این گورهای ملازمان در دهه ۱۹۲۰ توسط مصرشناس انگلیسی، فلیندرز پتری، حفاری شد که معتقد بود این نمونه‌ای از قربانی کردن انسان است؛ دیدگاهی که برخی کارشناسان بعدی نیز با آن موافق بودند.
بحثی یک قرنی
اما یک مشکل وجود داشت: پتری هیچ مدرکی دال بر ضربه و جراحت بر روی بقایا پیدا نکرد. در حالی که او احتمال می‌داد این افراد زنده به گور شده باشند، دیگران معتقد بودند که ملازمان به مرگ طبیعی مرده و بعداً هنگام مرگ حاکمشان در ابیدوس دوباره دفن شده‌اند.
کمبل جمجمه‌های ۴۶ ملازم را که از گورهای اطراف محوطه‌های تدفین سه شخصیت سلطنتی مختلف - شاه جِر، شاه جِت و ملکه مرنیث - حفاری شده بودند، در مجموعه داک‌ورث دانشگاه کمبریج دوباره بررسی کرد.
کمبل گزارش می‌دهد که ۱۸ جمجمه علائم جراحت‌های بالقوه کشنده مانند شکستگی و - در یک مورد - آسیب ناشی از ضربه با جسمی تیز به چشم را نشان می‌دهند. کمبل معتقد است که پتری ممکن است شکستگی‌های جمجمه را دیده باشد اما متوجه نشده که اینها جراحت‌هایی هستند که در حوالی زمان مرگ رخ داده‌اند، نه آسیب‌های بعدی.
او می‌افزاید که این شکستگی‌ها بعید است توسط گرز - سلاحی که اغلب در هنر مصر باستان برای ضربه زدن پادشاه پیروز به دشمنانش به تصویر کشیده شده - ایجاد شده باشند. در عوض، احتمالاً توسط اشیاء صاف و پهن ساخته شده از چوب یا شاخ گوزن به وجود آمده‌اند.
او گفت: «در مورد جمجمه‌های بدون جراحت، نمی‌توانیم مطمئن باشیم که آنها قربانی شده‌اند. کاملاً ممکن است که برخی از ملازمان قربانی شده و برخی دیگر نشده باشند.» وی افزود: «با چنین نمونه کوچکی از جمعیت اصلی دفن‌شده، ما به سادگی نمی‌توانیم گستره کامل این آیین‌های تدفین را ببینیم و نمی‌توانیم مطمئن باشیم که این نمونه واقعاً نماینده همه ملازمان است.»
کمبل اشاره کرد که تعداد گورهای فرعی به سرعت کاهش یافته و به نظر می‌رسد با آغاز دودمان دوم ناپدید شده است.
موهبت یا سرنوشتی وحشتناک؟
سلیمه اکرام، استاد دانشگاه آمریکایی قاهره، گفت در حالی که ایده قربانی کردن ملازمان کاملاً جدید نیست، «این مقاله یکی از معدود مواردی است که در آن از روش‌های دقیق امروزی برای ارزیابی این بقایا استفاده می‌شود.»
دکتر دان مک‌کورمک، مصرشناس در دانشگاه سمفورد آلاباما، گفت که قربانی‌های مشابهی در فرهنگ‌ها و زمان‌های مختلف رخ داده است و افزود که ممکن است همه افراد در این مکان مصری با این امر موافق نبوده باشند. او گفت: «اگر واقعاً به چگونگی آن صحنه‌ها فکر کنید، بسیار هولناک بوده است.»
او با اشاره به اینکه این مطالعه تنها شامل تعداد کمی از جمجمه‌های این محل دفن است، گفت: «این ایده که برخی از افراد ممکن است به طرز خشونت‌آمیزی کشته شده باشند، به نظرم چیزی است که در واقعیت باید انتظارش را داشته باشیم.»
