سفیر اسبق ایران در فرانسه:
تداوم وضعیت فعلی هرمز میتواند چین را به تجدیدنظر در روابط با تهران وادارد
سفیر اسبق ایران در فرانسه با اشاره به اهمیت تنگه هرمز برای امنیت انرژی چین گفت تداوم وضعیت فعلی در این آبراه میتواند پکن را به تجدیدنظر در مناسبات خود با تهران وادارد.
ابوالقاسم دلفی، سفیر اسبق ایران در فرانسه با اشاره به اهمیت تنگه هرمز برای امنیت انرژی چین گفت: پکن در مناسبات خود با تهران، علاوه بر روابط دوجانبه، منافع منطقهای و روابطش با دیگر کشورهای خاورمیانه را نیز در نظر میگیرد و تداوم وضعیت فعلی در تنگه هرمز میتواند باعث تجدیدنظر چین در مناسبات خود با ایران شود.
وی با اشاره به دیدار اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با همتای چینی خود در پکن اظهار کرد: آمریکا پس از توقف عملیات نظامی علیه ایران تلاش میکند فشارهای اقتصادی و سیاسی علیه تهران را افزایش دهد و از کشورهای دیگر نیز میخواهد در مناسبات اقتصادی خود با ایران احتیاط کنند.
چین و آمریکا؛ روابطی فراتر از مناسبات تهران و پکن
دلفی با بیان اینکه چین همچنان نخستین شریک تجاری ایران محسوب میشود، گفت: چین در دوران تحریم از بازار ایران منتفع شده و در برخی موارد نیز از مواضع ایران حمایت کرده است. با این حال، پکن و مسکو نیز در حمایت از ایران محدودیتهایی دارند و باید دید تا چه زمانی میتوانند در برابر فشارهای آمریکا مقاومت کنند.
این دیپلمات پیشین با اشاره به سفر پیشروی رئیسجمهور چین به آمریکا افزود: موضوع ایران احتمالا یکی از محورهای مهم گفتوگوهای شی جینپینگ و دونالد ترامپ خواهد بود. چین و آمریکا روابط اقتصادی گستردهای دارند و تلاش میکنند در حوزههای مختلف به نوعی از تعامل با یکدیگر برسند.
به گفته دلفی، سفر عراقچی به پکن نیز میتواند با هدف رایزنی با چینیها پیش از سفر شی به آمریکا انجام شده باشد تا تلاشهای آمریکا برای دور کردن چین از ایران خنثی شود.
چرا تنگه هرمز برای چین اهمیت دارد؟
سفیر اسبق ایران در فرانسه با اشاره به اهمیت خلیج فارس برای اقتصاد چین گفت: پکن طی دو سال گذشته تلاش کرده مناسبات خود با کشورهای خلیج فارس را متنوع کند و نوعی آرامش در منطقه شکل بگیرد، زیرا امنیت انرژی برای چین اهمیت زیادی دارد.
او ادامه داد: جنگ اخیر، هدف قرار گرفتن کشورهای منطقه و وضعیت یمن این روند را مختل کرده و برای چین مطلوب نیست. از همین رو، وزیر خارجه چین در دیدار با عراقچی بر لزوم بازگشایی تنگه هرمز تأکید کرده است.
دلفی گفت: چین برنامه آینده اقتصاد خود را بر مبنای امنیت انرژی پایهگذاری کرده و بازگشایی تنگه هرمز برای این کشور اهمیت بالایی دارد. تداوم وضعیت فعلی در تنگه هرمز میتواند باعث شود چین در مناسبات خود با ایران تجدیدنظر کند.
او در عین حال تاکید کرد که روابط اقتصادی چین و آمریکا قابل مقایسه با مناسبات اقتصادی پکن و تهران نیست و گفت: برای چین، روابط با واشنگتن اهمیت بیشتری دارد. به گفته او، حتی اگر نفتکشهای چینی بتوانند از تنگه هرمز عبور کنند، به خطر افتادن کلی امنیت انرژی منطقه برای پکن نگرانکننده خواهد بود.
«بازگشایی هرمز» میتواند برای ایران امتیاز باشد
دلفی با بیان اینکه ایران تاکنون توانایی خود برای اشراف بر تنگه هرمز را نشان داده است، اظهار کرد: اهمیت تنگه هرمز به باز بودن آن است. بازگشایی این آبراه و نظارت ایران بر آن میتواند برای تهران امتیاز بیشتری ایجاد کند و منافع آن بیش از بسته ماندن تنگه باشد.
چین میانجی ایران و آمریکا میشود؟
این تحلیلگر مسائل بینالملل درباره احتمال میانجیگری چین میان ایران و آمریکا نیز گفت: چین ممکن است از ایفای نقش میانجی رسمی میان تهران و واشنگتن استقبال کند، اما آمریکا از ابتدا تمایلی نداشته چین یا روسیه به عنوان دو رقیب واشنگتن، میانجی مناقشه ایران باشند.
دلفی با اشاره به تلاش روسیه برای میانجیگری در جریان جنگ ایران و آمریکا افزود: بعید است ترامپ با میانجیگری چین نیز موافقت کند. به گفته او، آمریکا میداند چین شریک تجاری مهم ایران است و تهران و پکن نیز برنامه همکاری بلندمدت دارند.
او همچنین تاکید کرد که ادامه ارتباط ایران و آمریکا از مسیر میانجیها لزوما به نفع تهران نیست و گفت: در سالهای اخیر کشورهای مختلفی برای میانجیگری میان ایران و آمریکا وارد عمل شدهاند، اما این تلاشها موفقیتآمیز نبوده است. اگر قرار باشد گشایشی در روابط تهران و واشنگتن ایجاد شود، به نظر میرسد مذاکره مستقیم میتواند مسیر موثرتری باشد.
هشدار درباره از دست رفتن حمایت چین و روسیه
دلفی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به پرونده هستهای ایران گفت: باید برای حل مناقشه هستهای با آمریکا فکری شود. اگر آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر موضع خود درباره همکاری نکردن ایران پافشاری کند، ممکن است از نقطهای به بعد حمایت چین و روسیه در شورای امنیت نیز با محدودیت مواجه شود.
او افزود: تعهدات بینالمللی چین و روسیه برای این کشورها اهمیت زیادی دارد و نباید تصور کرد تعهدات دوجانبه آنها با ایران در همه شرایط بر این تعهدات غلبه خواهد کرد.
به گفته دلفی، ایران باید پیش از آنکه اختلافات هستهای به مرحله پیچیدهتری برسد و بار دیگر موضوع شورای امنیت و فصل هفتم منشور ملل متحد مطرح شود، اختلافات خود با آژانس را در چارچوب سازوکارهایی مانند توافق قاهره حلوفصل کند.
او تاکید کرد که چنین اقدامی میتواند از یک سو زمینه فشار بیشتر آمریکا را کاهش دهد، از سوی دیگر امکان حمایت چین و روسیه از ایران را افزایش دهد و همچنین زمینه همراهی بیشتر کشورهای اروپایی با تهران را فراهم کند.
