۳۴ مطلب
با نزدیک شدن به «روز خاتمه» در اکتبر ۲۰۲۵، اروپا میان فعال‌سازی اسنپ‌بک یا تعویق آن گرفتار شده است. تهران مشروعیت این مکانیسم را رد و آن را معادل حمله نظامی می‌داند، در حالی که برخی کارشناسان داخلی خواستار تشدید تنش و برخی دیگر حامی مذاکره با آمریکا هستند. پیشنهاد اروپا برای تعویق شش‌ماهه، در ایران امتیازدهی یک‌طرفه تلقی می‌شود. گزینه واقع‌بینانه، ترسیم نقشه راهی تدریجی با آژانس و واشنگتن برای جلوگیری از فروپاشی کامل دیپلماسی است.
در ژوئن، ترامپ با صدور مجوز حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، یکی از آرزوهای دیرینه نتانیاهو را محقق کرد. اکنون نخست‌وزیر اسرائیل خواستار حمله‌ای گسترده‌تر است؛ در حالی‌که ایران هشدار داده این بار پاسخ سختی خواهد داد. تحلیلگران می‌گویند جنگ دوم خونین‌تر از گذشته خواهد بود و آمریکا را درگیر بحرانی تمام‌عیار می‌کند. با وجود فشار تل‌آویو، منافع واشنگتن با اسرائیل همسو نیست و ترامپ باید انتخاب کند: موافقت با جنگ یا پرهیز از ورود به جنگ.
خبرنگار وال استریت ژورنال با انتشار پستی در خصوص زمان اجرایی شدن مکانیسم ماشه سخن گفت.
در پی بن‌بست مذاکرات هسته‌ای و افزایش تنش‌ها، طرح تشکیل کنسرسیوم هسته‌ای چندملیتی با مشارکت ایران و کشورهای منطقه به‌عنوان راهکاری مطرح شده است. محل استقرار این کنسرسیوم به چالشی جدی میان ایران و امارات تبدیل شده است. کارشناسان ایده را نوآورانه اما پرموانع می‌دانند و پیشنهاد می‌کنند برای موفقیت، کنسرسیوم در جزیره‌ای بی‌مناقشه مانند قشم یا کیش ایجاد شود.
پیش از حملات مشترک اسرائیل و آمریکا به ایران، مذاکرات هسته‌ای میان تهران و واشنگتن به مرحله‌ای حساس رسیده بود و دو طرف به توافقی تاریخی نزدیک بودند؛ توافقی که شامل شفافیت هسته‌ای، توقف غنی‌سازی بالا، همکاری کامل با آژانس و رفع تحریم‌ها بود. حتی طرح کنسرسیوم منطقه‌ای هسته‌ای نیز در دست بررسی قرار داشت. اما آغاز جنگ، هر دو مسیر را مسدود و فرصت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بحران را از بین برد.
در بحبوحه تنش‌های بی‌سابقه و بی‌اعتمادی عمیق میان ایران، آمریکا و اسرائیل، چشم‌انداز مذاکرات هسته‌ای همچنان مبهم است و ریسک درگیری نظامی جدی‌تر از همیشه به نظر می‌رسد.
صدراعظم آلمان از آمادگی برلین برای احیای توافق هسته‌ای ایران خبر داد.
"ما قوی هستیم و از دارایی‌های خود در منطقه دفاع خواهیم کرد. ایران باید از دستیابی به سلاح هسته‌ای خودداری کند و این موضع همچنان تغییر نکرده است."
ایران با رد ضرب‌الاجل دوماهه ترامپ و انتخاب آگاهانه تاریخ دور ششم مذاکرات، پیام استقلال به واشنگتن فرستاده است. مذاکرات پشت‌پرده دو طرف به پیشرفت‌هایی رسیده، اما اختلافات بر سر سازوکار رفع تحریم‌ها، سطح غنی‌سازی و بازرسی‌ها پابرجاست. تهران بر حفظ دستاوردهای هسته‌ای و لغو کامل تحریم‌ها اصرار دارد و در برابر سناریوی لیبی مقاومت می‌کند. همزمان، تهدیدهای نظامی و فشارهای دیپلماتیک آمریکا و اروپا می‌تواند ایران را به سمت الگوی کره شمالی سوق دهد.
ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود بسیاری از سیاست‌ها و دستاوردهای دوره نخستش را واژگون کرده است؛ از انتقاد به قضات منصوب خود و تغییر رویکرد مالیاتی تا چرخش در قبال توافق هسته‌ای با ایران و تعرفه‌های تجاری. این تحولات ناشی از سلطه کامل ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه و بی‌نیازی از رعایت اصول سنتی آن است. در سایه تفرقه دموکرات‌ها، ترامپ اکنون با آزادی بیشتری نسخه‌ای کاملاً متفاوت از ریاست‌جمهوری پیشین خود ارائه می‌دهد.
