۹۸ مطلب
خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸، نقطه آغاز راهبرد فشار حداکثری علیه ایران بود؛ رویکردی که بعدها از تحریمهای اقتصادی به اقدامات امنیتی و نظامی گسترش یافت. این روند با هدف قرار دادن سردار قاسم سلیمانی، عملیات‌های اسرائیل علیه برنامه هسته‌ای ایران و درگیری‌های مستقیم منطقه‌ای وارد مراحل تازه‌ای شد. اکنون پرسش اصلی درباره تعریف «پیروزی» از نگاه ترامپ است: محدودسازی هسته‌ای، موشکی و منطقه‌ای ایران یا هدفی فراتر از آن؟
همکاری اقتصادی با ایران، حرکتی خلاف سیاست فشار حداکثری ترامپ است؛ حداقل تا زمانی که دولت ایالات متحده به این نتیجه برسد که سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران با آنچه در این سیاست تعریف شده، تفاوت کرده است. ترامپ اردیبهشت ۱۳۹۷ از برجام خارج شد و ۱۵ مرداد همین سال فرمان اجرایی را امضا کرد که تحریمهای شدیدی علیه ایران وضع می‌کرد.
در حالی که همزمان از احتمال مذاکره و تشدید تنش میان ایران و آمریکا سخن گفته می‌شود، اظهارات تازه مقام‌های آمریکایی به‌ویژه جمهوری‌خواهان نشان می‌دهد واشینگتن در کنار طرح گزینه گفت‌وگو، همچنان بر استفاده از ادبیات تهدید و فشار علیه ایران تأکید دارد؛ رویکردی که از تکرار هشدارهای هسته‌ای تا مواضع مداخله‌جویانه درباره تحولات داخلی ایران را در بر می‌گیرد.
«جنگ اخیر ایران و اسراییل، نقطه عطفی بود که نه‌تنها توازن امنیتی منطقه را تحت تاثیر قرار داد، بلکه فرصت بازنگری در مسیر تحریم‌ها، دیپلماسی و سیاست‌های هسته‌ای را نیز فراهم کرد. برخلاف تصور عمومی، این جنگ شاید بیش از آنکه بهانه‌ای برای تشدید فشارها باشد، به یک نقطه اشباع در منطق تحریمی غرب تبدیل شده باشد، نقطه‌ای که در آن ادامه فشار، بدون هدف روشن، به خودزنی راهبردی می‌ماند.»
تصویب تحریمهای جدید از سوی آمریکا بار دیگر در محافل سیاسی خبرساز شده است.
دولت ترامپ در اقدامی غافلگیرکننده، مسیر مذاکره هسته‌ای با ایران را از سر گرفته است. با وجود بی‌اعتمادی عمیق، دو طرف انگیزه‌هایی برای توافق دارند: آمریکا به‌دنبال ثبات منطقه‌ای و نظارت‌های سخت‌گیرانه‌تر است و ایران خواهان کاهش تحریم‌ها و تنش‌زدایی. اگرچه موانع مهمی پابرجاست، اما توافقی مرحله‌ای با رژیم نظارتی تقویت‌شده و امتیازدهی متقابل، می‌تواند از بحران پیشگیری کرده و پایه‌ای برای ثبات منطقه‌ای فراهم کند.
بارها از دیوار بلند بی‌اعتمادی میان ایران و آمریکا سخن گفته شده، اما آنچه تاریخ روایت می‌کند تنها محدود به تجربیات ایران نیست. آمریکایی‌ها نشان داده‌اند که در عمل به وعده‌های خود چندان متعهد نیستند و همین امر معامله با واشنگتن را دشوار می‌سازد.
رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخ به خبرنگاری درباره آمادگی او برای اعمال فشار بیشتر بر ایران گفت: «بگذارید ببینیم هفته آینده چه اتفاقی رخ می‌دهد.»
ناوگان سایه یا ناوگان تاریکی، بخش دیگر اهداف تحریمی آمریکا را به خود اختصاص داده است. Dark Fleet یا Shadow Fleet مختص به ایران نیست. این ناوگان، نفت را خارج از سیستم بین‌المللی و در پوشش‌های مختلف منتقل می‌کند و به پالایشگاه‌های قوری می‌رساند.
وزارت امور خارجه کشورمان با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: ایران ضمن تاکید بر تعهد به مسیر دیپلماسی و اعلام آمادگی برای ادامه مذاکرات، به هیچ عنوان رویکرد‌های مبتنی بر تهدید و فشار را که همگی بر خلاف اصول منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل بوده، برنمی‌تابد.
