آرام آرام داریم به سمت فرار انگیزانندهها پیش میرویم. حس تحقیر و از دست رفتن کرامت انسانی مهمترین ویژگی مهاجرت ایرانیان است. مهمترین عوامل تسریعکننده مهاجرت حاشیه راندههای حرفهای، سیاسی و اجتماعی هستند. جامعهای که دچار خشکسالی درازمدت است تمایل به مهاجرت در آن بیشتر است. یک تصور یا حسی در ما وجود دارد که کسی که رفته است، برده و کسی که مانده، باخته است. یکی از مهمترین دافعههای ما بیانگیزگی ناشی از کوتاه بودن افق و نداشتن آینده است.