۱۸ مطلب
مقصود فراستخواه استاد جامعهشناسی گفت: خطایی که در امید به اصلاحات دولتی کمین کرده، این است که برخی گمان کنند این اصلاحطلبی دولتی در سرقفلی آقایان اصلاحطلبان خاصی است و هر سازی بزنند جامعه باید با آن برقصد که اینطور نیست! همانطورکه براندازان نباید امید به تغییرات اساسی را جزء حساب کاربری خودشان بدانند، امید به اصلاحطلبی دولتی نیز لزوما امید به حزب، جریان و شخصیتی خاص نیست.
مقصود فراست خواه میگوید: در جعبه سیاه مشروطشدنِ قدرت، همهچیز از دید ما پنهان است. باید بپرسیم چه فرایندهایی در محتوای جامعه اتفاق افتاده و چه تحولاتی در آگاهیهای میانی و ضمنی جامعه صورت گرفته که سرآخر به بالانس و مقیدشدن قدرت انجامیده است. چه شرایط و فرایندهایی درون جامعه بوده که نتیجه آن مشروطشدن قدرت شده است؟ ما معمولا با محتوای درونی این جعبه سیاه کاری نداریم و بهسادگی میخواهیم به نقطه آخر و لحظه فینال برسیم؛ اما وقتی چنین نمیشود، پس حتما ما عقبماندهایم! درحالیکه ما باید…
باید نحوه اداره کشور و طرز نگاه مسئولان به جامعه تغییر کند/ در کشور امکانات زیرساختی برای رفاه مردم وجود ندارد/ بسیاری از سیاستها اشتباه است و مسیر اداره کشور و رفتار سیاسی حاکمان با جامعه ایراد دارد/ متأسفانه با نگاه امنیتی و سیاسی، نهادهای اجتماعی را تضعیف ساختیم/ اگر مردم همکاری نکنند هیچ یک از مسئولین موفق نخواهند شد/ بی توجهی برخی از مردم به تذکرات ناشی از بی اعتمادی و وضعیت روحی و اجتماعی است/ بحران ویروس کرونا همبستگی و وابستگی میان ملت ایران را بیش از گذشته کرده است/ آموزه کرونا برای…
نمیشود، چیزی به نام خلقیات ذاتی ایرانیان تصور کرد، دو دیدگاه در این خصوص وجود دارد؛ یکی دیدگاه خلقیات محور که تصور میکند خلقیات تغییر پیدا نمیکنند و ذات باورانه به آن نگاه میکنند و دیدگاه دیگر، نظریات موقعیتی است/ شرایط اجتماعی غالب، زمینه به وجود آمدن برخی رفتارها را فراهم آورده است. اگر شرایط اجتماعی عوض شود و عوامل دیگر مثل آموزش و پرورش و موقعیتهای اجتماعی توسعه پیدا کنند، طبعاً موقعیتهایی برای مردم فراهم میشود که رفتارهای آنها هم عوض میشود/ گفتمان شرق شناسی، شرق را ابژهمیداند…
در جامعه ما «میل به موفقیت از طریق عملکرد» در حد قابل قبولی متناسب با نرمهای جهانی است. این حاکی از ظرفیتهای «امید اجتماعی» در ایران است. در پس گلایهها و اعتراض های مردم، سوسوی امید هست اما امیدی لرزان و حیران و سرگردان. چه باید کرد تا این امید، به انرژی سازمانیافته درونزای اجتماعی برای ساختن ایران تبدیل شود. با همان راهحلی که در بالا ذکر شد «امید خاموش اجتماعی» میتواند نهادمند، مستقر و شکوفا و اثرگذار شود.
راه حل مشخص است. هرچند دیر شده، ولی باز هم میتوان به «جامعه مدنی» پناه برد. عقلای نظام کجایند؟ لطفاً پیش بیفتند و امکان این بازگشت را فراهم بیاورند. بخشی از مقامات، متأسفانه آمادگی ذهنی واخلاقی این اقدام ملی را از دست دادهاند، ولی هستند کسانی هنوز در پیرامون رسمی و غیررسمی حکومت که اینجانب مدتهاست آنها را «کنشگران مرزی» نامیدهام، با اینان شور و مشورت سیستماتیکی ترتیب بدهند. در قبل از انقلاب همچنین افرادی بودند؛ امثال مجید تهرانیان و بقیه که به آنها اعتنایی نشد.
پیمایشهای انجامشده در کشور نشان داده که مشکلاتی در شهر وجود دارد. شوخیهای جمعی و پیامکهای طنزی که ردوبدل میشود، نشانههای مشهودی است؛ نشان میدهد که در شهر خبرهایی وجود دارد که ما انکارش میکنیم، انگار ما درگیر تعارفات و گرههای فروبستهای هستیم که در سبک زندگی و دیدگاه نسبت به قشر محروم جامعه وجود دارد.
فرارو برای تحلیل اعتراضات اخیر با مقصود فراستخواه نویسنده کتاب «ما ایرانیان» به گفت و گو نشسته است. این جامعه شناس مشکل را از سوی حکمرانان می داند که به دنبال دیگری ساختن «دیگری» یا همان خودی و غیرخودی کردن جامعهاند. او میگوید غیرخودیهایی که حکومت میسازد پس از مدتی با هم ائتلاف میکنند و رویدادهایی مشابه اتفاقات اخیر را میسازند.
