۶۸ مطلب
پس از خروج آمریکا از برجام، بریتانیا در کنار فرانسه و آلمان، تلاش کرد از نفوذ خود برای آرام کردن وضعیت استفاده کند. اما با افزایش تنشها در یک ماه گذشته، موضع بریتاینا تغییر کرده است. یک منبع نزدیک به دولت آمریکا به روزنامه تایمز گفت: «معمولا هنگامی که با مقامات بریتانیایی دیدار میکنم، احساس میکنم که با فرانسویها یا آلمانیها صحبت میکنم. اما این امر در هفتههای اخیر عوض شده است.» این منبع در ادامه مدعی شد لحن بریتانیا در محافل علنی و خصوصی تغییر کرده است.
در این میان، ظاهرا دولت آمریکا، یک محاسبه ایران را نادیده میگیرد. محاسبهای که به نظر میرسد یکی از دلایل ایران برای اتخاذ راهبرد مقاومت است: در واقع، اگر ایران تحت فشار تحریمها، با آمریکا وارد مذاکره شود و توافق کند، چه تضمینی وجود دارد که دولتهای آینده آمریکا برای تحمیل خواستههای خود به این کشور، دوباره آن را تحت فشار قرار ندهند.
واضح است که کاخ سفید خواهان حفظ وضعیت فعلی نه جنگ نه مذاکره تا پس از انتخابات ریاست جمهوری است. اما هیچ تضمینی وجود ندارد که ایران، «جنگ اقتصادی» آمریکا را تا زمان انتخابات آمریکا هزینهمند نکند. ترامپ هر روز به انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ نزدیکتر میشود. او بارها از جنگهای آمریکا در خاورمیانه انتقاد کرده بود و نمیخواهد با آغاز یک جنگ دیگر در منطقه وارد کارزار انتخاباتی شود. همین امر، بازدارندگی آمریکا در برابر ایران را تضعیف کرده است.
بعضی از سناتورهای جمهوریخواه که خواهان رویکرد تهاجمی در برابر ایران هستند، تاحدودی از مواضع کاتن حمایت میکنند، اما نمیتوانند مواضع او را به صورت علنی تایید کنند. برخی دیگر میگویند دیدگاههای کاتن بسیار تهاجمی است و توصیه حمله به کشورها، جزو اختیارات کنگره نیست.
موضوعات سفر ماس به تهران نشان میدهد که اروپا یک رویکرد دو محوری در برابر ایران طراحی کرده است که بر ترغیب ایران به حفظ توافق هستهای و آغاز مذاکرات جدید با آمریکا استوار است. اخیرا بخش دوم این رویکرد، یعنی مذاکرات جدید، برجستهتر شده است.
ترامپ به رغم تاکید مکرر بر گفتگو با ایران، هیچ مشوقی برای تسهیل گفتگوها در نظر نگرفته است. همزمان با سفر ترامپ به لندن، یک دیپلمات بریتانیایی به نیویورک تایمز گفته است هیچ طرح واضحی برای ترغیب مقامات ایران به متوقف کردن دائمی فعالیت هستهای وجود ندارد.
از این رو، پمپئو و ترامپ هر دو در سفر به اروپا، ضمن استقبال از مذاکره با ایران، تاکید کردند که آمریکا دنبال جنگ با ایران نیست؛ لذا بیدلیل نیست که تحریمهای پتروشیمی دقیقا اندکی پس از بازگشت ترامپ و پمپئو از اروپا اعلام شدند. به نظر میرسد که مقامات آمریکایی همتایان اروپایی را متقاعد کردهاند که سیاست واقعی آمریکا در برابر ایران، جنگ نظامی نیست بلکه ادامه فشارهای بیامان اقتصادی برای فروپاشی ایران از درون است.
رئیسجمهور آمریکا در دیدارهای اخیر خود با مقامات انگلیسی به آنها اطمینان داده است که قصد ندارد با ایران وارد رویارویی نظامی شود و هدفش مذاکره با ایران بهمنظور تعمیم توافق هستهای به سایر موضوعات است.
تا زمانی که آمریکا به سیاستهای خصمانه و متناقض خود در منطقه ادامه دهد، ایران و روسیه به دلیل آنچه "دشمن مشترک" نامیده میشود، متحد باقی میمانند. پوشکوف روابط ایران و روسیه را اینطور توضیح میدهد: «شراکتی که میتواند تا حد یک "رابطه استراتژیک" تکامل یابد».
اماراتیها در واقعه فجیره هیچ کسی را به طور رسمی متهم نکردند. هر چند که در رسانههای نزدیک به آنان، ایران مکررا متهم شده است. امارات برای اینکه از مواجهه مستقیم با ایران پرهیز کند، آمریکا و دیگر کشورها را در تحقیقات سهیم کرد. به گونهای که اتهامزنیها علیه ایران از زبان مقامات آمریکایی بیان شد.
