مرور تجربههای گوناگون گذار به دموکراسی نشان میدهد که «لحظهی آزادی» معمولاً در اوج پیروزی یا حذف کامل رقیب شکل نمیگیرد، بلکه در نقطهای کمهیجانتر و دشوارتر رخ میدهد: لحظهی مصالحه. لحظهای که جامعه میپذیرد آزادی نه با حذف دیگری، بلکه با پذیرش حضور او—حتی ناخواسته و پرهزینه—امکانپذیر میشود.