حرف E روی دستهدنده خودروهای قدیمی چه معنایی دارد؟
حرف E در برخی خودروهای اروپایی، بهویژه مدلهای آلمانی دهه ۱۹۸۰، به معنای Economy یا اقتصادی بود.
فرارو- زمانی خودروهای دارای گیربکس دستی در جادههای سراسر جهان یکهتاز بودند، اما با پیشرفت فناوری گیربکسهای اتوماتیک، خودروهای دندهای کمکم رو به افول گذاشتند.
به گزارش فرارو به نقل از Slashgear، با این حال، اخیراً شاهد بازگشت دوباره گیربکسهای دستی هستیم؛ موضوعی که باعث شده برخی از رانندگان تازهکار درباره معنای حروف حکشده روی دسته دنده در برخی خودروهای قدیمی کنجکاو شوند. برای مثال، حرف «E» روی دسته دنده، مخفف کلمات Efficiency (بهرهوری) یا Economy (اقتصادی/کممصرف) است. این حرف در برخی خودروهای اروپایی، بهویژه مدلهای آلمانی دهه ۱۹۸۰، به معنای Economy یا اقتصادی بود. در برخی از این گیربکسها، راننده به جای یک دنده پنجم معمولی، با ترکیبی شامل دندههای یک تا چهار، دنده عقب و E روبهرو میشد. انتخاب E عملاً نقش یک نسبت دنده بالاتر را ایفا میکرد و اجازه میداد موتور هنگام حرکت در سرعتهای بالاتر با دور پایینتری کار کند.
حالت «Efficiency» (یا همان بهرهوری) که در برخی مدلهای فولکسواگن (مانند مدل Rabbit سال ۱۹۸۱ با عنوان «۴+E») دیده میشد، در واقع قابلیتی برای صرفهجویی در مصرف سوخت بود. عملکرد این حالت مشابه یک دنده بالاتر بود؛ به این ترتیب که به جای دنده پنج، راننده به دندههای یک تا چهار، دنده عقب و همچنین حالت «E» دسترسی داشت. هدف از این تنظیم، پایین نگه داشتن دور موتور در مسافتهای طولانی بود تا خودرو سوخت کمتری مصرف کرده و در نتیجه با بهرهوری بالاتری کار کند. این حالت همچنین فشار بیش از حد به موتور را کاهش میداد و رانندگان را تشویق میکرد تا به جای بالا بردن بیش از حد دور موتور در هر دنده، هرچه زودتر دنده را سبک کنند (به دنده بالاتر بروند). این کار طبیعتاً منجر به انتقال نرمتر و روانتر قدرت نیز میشد.
دلیل اینکه بسیاری از افراد با تنظیم مربوط به بهرهوری یا حالت اقتصادی آشنا نیستند، بسیار ساده است؛ حرف «E» یکی از آن حروفی است که به ندرت روی دسته دنده دیده میشود. همین موضوع در مورد حروف دیگری مانند «G» و «B» نیز صدق میکند. گیربکسهای اتوماتیک نیز ممکن است دارای علائم خاص و جالبی باشند؛ از جمله حرف «S» و همچنین نمادهای «+» و «-» که به راننده اجازه میدهند در حین رانندگی، تعویض دنده را به صورت دستی انجام دهد.
این موضوع فقط به کاهش مصرف سوخت محدود نمیشد. پایین نگه داشتن دور موتور میتوانست فشار غیرضروری روی موتور را نیز کاهش دهد و راننده را تشویق کند زودتر به دندههای بالاتر برود، به جای اینکه هر دنده را تا دور موتور بالا ادامه دهد.
نتیجه، علاوه بر مصرف سوخت کمتر، میتوانست انتقال قدرت نرمتر نیز باشد. هرچند استفاده از حالت اقتصادی برای شتابگیری مناسب نبود و هدف اصلی آن رانندگی با بهرهوری بیشتر بود.
سیر تکامل دسته دنده دستی
گیربکسهای دستی که اغلب با مشکلات مشابهی روبرو هستند، همواره به گونهای طراحی شدهاند که موقعیت دندهها در آنها به وضوح مشخص باشد. این طراحی شامل دندههای شمارهگذاریشده و دنده عقب است که هر یک کارکرد خاص خود را دارند. با این حال، همگام با پیشرفت فناوری، مکانیزم تعویض دنده نیز تکامل یافت. با افزایش قدرت موتورها، تعداد دندهها بیشتر شد تا تجربه رانندگی روانتر و مطلوبتری فراهم شود. در نتیجه، رانندگان دیگر تنها به سه دنده جلو محدود نبودند؛ دندههای سنگینتر (پایینتر) گشتاور بهتری ارائه میدادند و دندههای سبکتر (بالاتر) به افزایش بهرهوری کمک میکردند.
همزمان با پیشرفت موتورها، محل قرارگیری اهرم تعویض دنده در خودروهای دنده دستی نیز تغییر کرد. بسیاری از خودروها به اهرم تعویض دنده روی ستون فرمان مجهز شدند؛ چیدمانی که به نام «سه دنده روی ستون» (three-on-the-tree) شناخته میشد. این طراحی، تغییری اساسی نسبت به چیدمان اهرم روی کف خودرو (که پیش از جنگ جهانی دوم رایج بود) محسوب میشد.
طراحی جدید امکان استفاده از صندلیهای جلویی بزرگتر را فراهم میکرد که به جای دو نفر، گنجایش سه سرنشین را داشتند. اما با گذشت زمان و تغییر شرایط صنعت خودرو، محل اهرم تعویض دنده دوباره از ستون فرمان به کف خودرو منتقل شد.
سیستمهای تعویض دنده مدرن نیز تکامل یافته و بسته به نوع خودرو، از پنج دنده به شش و حتی هفت دنده ارتقا پیدا کردهاند. این چیدمانهای جدید، تعویض دنده را روانتر کرده و وقفه یا تأخیر هنگام تعویض دنده را نسبت به گذشته کاهش دادهاند. نتیجه این تحولات، تجربه رانندگی راحتتر و عملکرد کلی بهتر خودرو است. برخی از طراحیهای دنده دستی به فناوریهای کاربرپسندی نیز مجهز هستند؛ از جمله نشانگرهایی که موقعیت دنده را در حین رانندگی نمایش میدهند.
