فراتر از حواس پنجگانه
کشف یک حس انسانی تازه توسط پژوهشگران
پژوهشگران شواهدی از توانایی انسان برای نوعی «لامسه از راه دور» پیدا کردهاند؛ قابلیتی که به افراد اجازه میدهد بدون تماس مستقیم، وجود یک جسم مدفون را تشخیص دهند.
فرارو- مطالعهای تازه نشان داده است حس لامسه انسان ممکن است بسیار فراتر از تماس مستقیم پوست با اشیا عمل کند؛ کشفی که این توانایی را به سازوکاری شبیه آنچه برخی پرندگان برای یافتن طعمه در زیر شن به کار میبرند، مرتبط میکند.
به گزارش فرارو به نقل از هافپست، همه ما با حواس اصلی انسان آشنا هستیم؛ بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه. البته بسته به اینکه از کدام دانشمند بپرسید، ممکن است فهرست حواس انسان بسیار طولانیتر از این باشد. بر اساس اطلاعات مؤسسه «Sensory Trust»، حتی میتوان بیش از ۲۰ حس مختلف را برای انسان در نظر گرفت.
اکنون پژوهشگران دانشگاه کوئین مری لندن به توانایی دیگری در انسان پی بردهاند که با حواس شناختهشده ما تفاوتی جالب دارد. یافتههای آنها نشان میدهد انسان نوعی «لامسه از راه دور» دارد؛ یعنی میتواند بدون تماس مستقیم با یک جسم، وجود آن را احساس کند. این توانایی پیشتر در برخی حیوانات، از جمله پرندگان مشاهده شده بود. اما مطالعه جدید نشان میدهد انسان نیز ممکن است از سازوکاری مشابه، دستکم در شرایط خاص، برخوردار باشد.
کشفی هیجانانگیز درباره حس لامسه
در این پژوهش، از شرکتکنندگان خواسته شد انگشتان خود را بهآرامی در میان شن حرکت دهند و یک مکعب پنهان شده را پیش از آنکه مستقیماً با آن تماس پیدا کنند، پیدا کنند. نتایج نشان داد دست انسان حساسیت قابل توجهی دارد و میتواند حضور اشیای مدفون را از طریق تشخیص جابهجاییهای بسیار کوچک در شن اطراف آنها شناسایی کند.
این یافته شاید یادآور رفتاری باشد که در برخی پرندگان دیدهایم. برای مثال، زمانی که پرندهای منقار خود را در شن فرو میبرد تا طعمهای را پیدا کند، تنها به چیزی که مستقیماً لمس میکند متکی نیست؛ بلکه میتواند از نشانههای ناشی از فشار و ارتعاشات موجود در محیط نیز برای یافتن طعمه استفاده کند.
مطالعه جدید نشان میدهد انسان نیز ممکن است توانایی دریافت چنین نشانههایی را داشته باشد؛ قابلیتی که پژوهشگران آن را «لامسه از راه دور» نامیدهاند. این کشف، درک ما از دامنه واقعی حس لامسه را گسترش میدهد. تاکنون تصور رایج این بوده که لامسه عمدتاً زمانی فعال میشود که پوست با یک شیء تماس مستقیم داشته باشد.
اما نتایج این تحقیق نشان میدهد دست انسان میتواند اطلاعاتی درباره اشیای نزدیک را از طریق تغییرات بسیار ظریف در محیط اطراف دریافت کند. الیزابتا ورساسی، مدرس ارشد روانشناسی و مدیر آزمایشگاه «ذهنهای آماده» در دانشگاه کوئین مری لندن، درباره اهمیت این یافته گفت این نخستین بار است که «لامسه از راه دور» در انسان مورد مطالعه قرار گرفته و نتیجه آن میتواند تصور ما از جهان ادراکی موجودات زنده، از جمله انسان، را تغییر دهد.
به بیان ساده، ممکن است بدن ما اطلاعات بیشتری از محیط اطراف دریافت کند، بدون آنکه همیشه متوجه شویم این اطلاعات چگونه به دست آمدهاند. این یافته هنوز به معنای کشف یک «حس» کاملاً مستقل و جدید مانند بینایی یا شنوایی نیست؛ بلکه پژوهشگران نوعی توانایی ناشناخته یا کمتر شناختهشده در سیستم لامسه انسان را شناسایی کردهاند.
با این حال، نتایج پژوهش میتواند پرسشهای تازهای درباره نحوه تعامل انسان با محیط اطراف و مرزهای واقعی ادراک حسی ایجاد کند. به نظر میرسد جهان حواس انسان هنوز رازهای زیادی برای آشکار شدن دارد!
