روانشناس و کارشناس حوزه اعتیاد:
پیشگیری از اعتیاد از کودکی آغاز میشود؛ خانواده ایمن نخستین سد در برابر آسیبهای اجتماعی است
روانشناس و کارشناس حوزه اعتیاد با تأکید بر نقش خانواده در پیشگیری از اعتیاد گفت: تقویت مهارتهای فرزندپروری، ایجاد رابطهای امن و صمیمی میان والدین و فرزندان، آموزش خودمراقبتی و تقویت تابآوری از دوران کودکی، میتواند زمینه شکلگیری شخصیت مقاوم و کاهش احتمال گرایش به مصرف مواد در سالهای بعد را فراهم کند.
مجید قربانی، روانشناس و کارشناس حوزه اعتیاد، با اشاره به اهمیت پیشگیری از اعتیاد در دوران کودکی اظهار کرد: در سنین پایین، نباید بهصورت مستقیم وارد آموزش درباره مواد مخدر شد، بلکه لازم است ویژگیها و مهارتهایی در کودک تقویت شود که در شکلگیری شخصیت سالم او نقش دارند و در آینده میتوانند قدرت مقاومت در برابر گرایش به مصرف مواد را افزایش دهند.
به گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با موادمخدر، وی افزود: مهارتهای فرزندپروری و مهارتهای زندگی از جمله برنامههای مؤثر در این زمینه هستند که به والدین کمک میکنند ارتباط سازندهای با فرزندان خود داشته باشند و آنها را بهگونهای تربیت کنند که در آینده بتوانند به شکل مستقل از خود مراقبت کنند.
این روانشناس با اشاره به مفهوم خودمراقبتی گفت: دنیا حدود سه تا چهار دهه است که روی خودمراقبتی تمرکز کرده و هدف آن این است که افراد از کودکی مسائل و خطرات پیرامون خود را بشناسند و برای جلوگیری از گرفتار شدن در آسیبها، از خود مراقبت کنند.
گوش دادن به فرزند؛ سادهترین راه برای ایجاد امنیت
قربانی، ایجاد فضای امن در خانواده را یکی از مهمترین عوامل محافظتکننده در برابر آسیبهای اجتماعی دانست و گفت: در بسیاری از مواقع، یک تعامل سازنده میان والدین و فرزندان میتواند نقش مهمی در مراقبت از آنها داشته باشد.
وی ادامه داد: گوش دادن فعال، ارتباط چشمی، اختصاص زمان مناسب به فرزندان و ایجاد فضایی که کودک احساس کند شنیده و درک میشود، از جمله رفتارهایی است که اعتماد و امنیت را در خانواده افزایش میدهد.
این کارشناس حوزه اعتیاد تصریح کرد: وقت گذاشتن برای فرزندان فقط به ثبتنام آنها در کلاسها و دورههای آموزشی محدود نمیشود؛ والدین باید زمانی که در کنار فرزند خود هستند، حضور واقعی داشته باشند، با او بازی کنند، شوخی کنند و فضایی صمیمی و امن ایجاد کنند.
وی افزود: اگر این پیوند از دوران کودکی شکل بگیرد و حفظ شود، در نوجوانی و بزرگسالی به یک عامل محافظتکننده تبدیل خواهد شد.
خانواده توانمند، مهمترین عامل محافظتکننده
قربانی درباره عوامل افزایشدهنده احتمال گرایش به مصرف مواد نیز گفت: ژنتیک، الگو بودن والدین، شرایط محیط زندگی، وضعیت خانواده و اختلالات عاطفی و رفتاری از جمله عواملی هستند که میتوانند احتمال مصرف مواد در بزرگسالی را افزایش دهند.
وی در عین حال تأکید کرد: خانواده توانمند میتواند بخش مهمی از این عوامل خطر را کنترل کند.
این روانشناس گفت: خانواده توانمند، خانوادهای آگاه است که ارتباط سازندهای با فرزندان دارد، والدین آن از سلامت روانی مناسبی برخوردارند، آموزشهای لازم را دیدهاند و خود نیز الگوی مناسبی برای فرزندان هستند.
قربانی خاطرنشان کرد: خانواده باید در عین صمیمیت، قوانین و چارچوبهای مشخصی داشته باشد و مرزهای میان اعضای آن روشن باشد؛ چنین خانوادهای میتواند محیطی امن و پذیرنده برای رشد کودک فراهم کند.