هجوم ریزگردها به استان کرمان/ شاخص آلودگی «شهداد» عدد ۴۹۵
وزش بادهای پیدرپی در شرق استان و برخاستن تودههای گرد و خاک از کویر مرکزی، کیفیت هوا را در بسیاری از نقاط به سطحی رسانده که نفس کشیدن را برای شهروندان آن مناطق دشوار کرده و شاخصها را به مرزهای هشدار رسانده است.
آسمان پهناور بیشتر نقاط استان کرمان در تسخیر تودههای گرد و غبار فرورفته و هجوم ریزگردها از کویر مرکزی، کیفیت هوا را در پهنههای وسیعی از این استان به مرزهای بحرانی و خطرناک رسانده است؛ وضعیتی که با ثبت شاخصهای خیرهکننده آلودگی در برخی مناطق و تداومِ پیشبینیهای هواشناسی مبنی بر افزایش غلظت غبار، زنگ خطر را برای سلامت عمومی به صدا درآورده و مدیریت بحران را ناگزیر به اعمال محدودیتهای اداری در مرکز استان کرده است.
به گزارش ایرنا، آسمان کرمان این روزها رنگ دیگری به خود گرفته است؛ نه از جنس غروبهای کویری و نه از شفافیت همیشگی افقهای بلندش، بلکه در پردهای از غبار که نفس شهر را سنگینتر از همیشه کرده است. وزش بادهای پیدرپی در شرق استان و برخاستن تودههای گرد و خاک از کویر مرکزی، کیفیت هوا را در بسیاری از نقاط به سطحی رسانده که نفس کشیدن را برای شهروندان آن مناطق دشوار کرده و شاخصها را به مرزهای هشدار رسانده است.
بر پایه دادههای سامانههای پایش کیفیت هوا، شاخص آلودگی در ایستگاه فولاد بوتیای ایرانیان کرمان عدد ۱۷۳ و در ایستگاه میدان مشتاق شهر کرمان عدد ۱۶۰ را ثبت کرده که هر دو در وضعیت «ناسالم برای همه گروهها» قرار دارند. ایستگاه دانشگاه علوم پزشکی بم نیز شرایط مشابهی را تجربه میکند.
اما نگرانکنندهترین وضعیت مربوط به شهداد است؛ جایی که شاخص کیفیت هوا با ثبت عدد ۴۹۵ در محدوده «خطرناک» قرار گرفته؛ سطحی که طبق استانداردهای جهانی کیفیت هوا، میتواند اثرات فوری و جدی بر سلامت عموم مردم برجای بگذارد.
شهداد در وضعیت خطرناک
شاخص کیفیت هوا (AQI) زمانی که از عدد ۱۵۰ فراتر میرود، برای همه گروههای جمعیتی ناسالم تلقی میشود و ورود به بازه بالاتر از ۳۰۰ در طبقه «خطرناک» قرار میگیرد. در چنین شرایطی توصیه میشود شهروندان از هرگونه فعالیت در فضای باز خودداری کنند.
ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون (PM2.5) که بخش عمده ریزگردها را تشکیل میدهند، به دلیل اندازه بسیار ریز خود میتوانند به عمق ریه نفوذ کرده و حتی وارد جریان خون شوند. پژوهشهای علمی نشان میدهد افزایش غلظت این ذرات با تشدید بیماریهای قلبی، حملات آسم، کاهش عملکرد ریوی و افزایش مراجعات اورژانسی ارتباط مستقیم دارد.
سایر مناطق استان در وضعیت ناسالم
همچنین شاخص آلودگی در ایستگاه علوم پزشکی کرمان با عدد ۱۵۰ در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» قرار گرفته است. شهرهای رودبار با عدد ۱۳۲، انار و خاتونآباد هر کدام با عدد ۱۲۹ نیز شرایط مشابهی دارند. گروههای حساس شامل سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران مبتلا به ناراحتیهای قلبی و تنفسی هستند که در این شرایط بیش از سایرین در معرض خطر قرار دارند.
تداوم وزش باد و انتقال ریزگردها
طبق بررسی آخرین نقشههای پیشیابی هواشناسی و پیرو هشدار سطح زرد شماره ۱۴ و هشدار سطح نارنجی شماره چهار، تا پایان هفته جاری به طور متناوب وزش باد نسبتاً شدید در نیمه شرقی استان ادامه خواهد داشت. این شرایط موجب انتقال ریزگرد از کویر مرکزی به استان، افزایش غلظت غبار، کاهش محسوس کیفیت هوا و اختلال در تردد محورهای مواصلاتی بهویژه در نیمه شمالی و شرق استان میشود.
همچنین طی ساعات بعدازظهر و اوایل شب در برخی مناطق، بهویژه ارتفاعات نیمه جنوبی استان، رشد ابر و احتمال وقوع رگبار پراکنده و رعد و برق دور از انتظار نیست. از نظر دمایی نیز تا روز چهارشنبه روند افزایشی دما پیشبینی شده که میتواند بر پایداری شرایط جوی اثرگذار باشد.
در پی افزایش شاخص آلایندگی، ادارهکل مدیریت بحران استانداری کرمان نیز اعلام کرد تمامی ادارات و دستگاههای اجرایی شهرستان کرمان و بخشهای تابعه در روز سهشنبه ۹ تیرماه تعطیل هستند. دستگاههای خدماترسان، امدادی، درمانی، نظامی و انتظامی از این مصوبه مستثنی بوده و طبق روال معمول به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
کارشناسان معتقدند: تداوم خشکسالیهای پیدرپی، کاهش پوشش گیاهی و فعال شدن کانونهای داخلی و فرامنطقهای گرد و غبار از عوامل اصلی بروز چنین شرایطی در استان است؛ پدیدهای که در سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی زیستمحیطی جنوبشرق کشور تبدیل شده است.
در این میان، رعایت توصیههای بهداشتی، پرهیز از تردد غیرضروری در فضای باز، استفاده از ماسکهای استاندارد و توجه ویژه گروههای حساس به وضعیت جسمی خود، ضرورتی انکارناپذیر است.
افزایش کمسابقه شاخصهای آلودگی هوا در کرمان، بار دیگر اهمیت مدیریت کانونهای گرد و غبار، تقویت پوشش گیاهی و پایش مستمر شرایط اقلیمی را یادآور میشود؛ مسیری که بیتوجهی به آن میتواند نفس کویر را هر روز سنگینتر از پیش کند.
