متن و حاشیه بیانیه ۶۶ عضو خبرگان رهبری
ساعاتی پس از انتشار این بیانیه، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری نیز اطلاعیهای منتشر کرد. مهمترین نکته این اطلاعیه، تفکیک میان موضع رسمی مجلس خبرگان و موضع گروهی از اعضای آن بود.
فرارو- انتشار بیانیه ۶۶ نفر از اعضای مجلس خبرگان رهبری درباره مذاکرات ایران و آمریکا، واکنشهای گستردهای در فضای سیاسی و رسانهای کشور به دنبال داشت. بیانیهای که برخی آن را از منظر سیاسی کمسابقه ارزیابی کردند و از زوایای مختلف به تحلیل آن پرداختند.
به گزارش فرارو، محور اصلی این بیانیه ۱۰ بندی، توصیه به هیئت مذاکرهکننده برای پایبندی به خطوط قرمز و رهنمودهای رهبر انقلاب در روند گفتوگو با ایالات متحده است. امضاکنندگان تأکید کردهاند که خطوط قرمز ابلاغی از سوی رهبر انقلاب، از منظر شرعی و سیاسی لازمالاجراست و نباید از آن عبور شود.
واکنش دبیرخانه خبرگان
ساعاتی پس از انتشار این بیانیه، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری نیز اطلاعیهای منتشر کرد. مهمترین نکته این اطلاعیه، تفکیک میان موضع رسمی مجلس خبرگان و موضع گروهی از اعضای آن بود. دبیرخانه تأکید کرد که مواضع رسمی این مجلس بر اساس آییننامه داخلی و از طریق سازوکارهای مشخص، توسط دبیرخانه یا هیئترئیسه منتشر میشود؛ بنابراین بیانیه اخیر، موضع رسمی مجلس خبرگان محسوب نمیشود، بلکه دیدگاه جمعی از اعضای آن است.
با این حال، اطلاعیه دبیرخانه در عین حال بر محتوای بیانیه نیز صحه گذاشت و اعلام کرد اختلافی با اصل موضوع وجود ندارد. در بخشی از این اطلاعیه آمده است:
«انتظار میرفت بانیان محترم تهیه و انتشار این بیانیه، وحدت خبرگان را حفظ کرده و همان گونه که به آنان پیشنهاد داده شد اقدام مینمودند و بیانیه مذکور پس از بحث و تبادل نظر بیشتر به صورت مرسوم از سوی دبیرخانه یا هیئترئیسه خبرگان انتشار مییافت تا ابهامی در جامعه ایجاد نشود، اما متأسفانه این کار اتفاق نیفتاد و سؤالاتی را در اذهان نسبت به اعضای محترمی که نام آنها در ذیل این بیانیه نیامده است ایجاد کرد؛ در حالی که این عزیزان با اصل محتوا مخالفتی ندارند، اما یا به روش کار معترض بودهاند یا اساساً در جریان امر قرار نگرفتهاند.»
روایتهای متفاوت از یک بیانیه
انتشار این بیانیه، در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی نیز با تفسیرهای متفاوتی همراه شد. بخش قابل توجهی از جریان اصولگرای تندرو، این اقدام را نشانه «احساس خطر» اعضای خبرگان نسبت به روند مذاکرات دانست و بر بیسابقه بودن صدور چنین بیانیهای تأکید کرد. پس از انتشار اطلاعیه دبیرخانه نیز، انتقادها متوجه این نهاد شد. این گروه استدلال میکردند که وقتی ۶۶ نفر از اعضای خبرگان بیانیهای را امضا کردهاند، نباید بر تفاوت میان موضع رسمی مجلس و موضع امضاکنندگان تأکید میشد و اقلیت باقیمانده باید ملاحظات وحدت را در نظر میگرفتند.
در مقابل، بخشی از اصولگرایان میانهرو تلاش کردند توجه افکار عمومی را به محتوای اطلاعیه دبیرخانه جلب کنند. از نگاه آنان، دبیرخانه نه تنها اصل بیانیه را رد نکرده، بلکه بر همان خطوط قرمز، رهنمودهای رهبر انقلاب و ضرورت حمایت از تیم مذاکرهکننده تأکید کرده است؛ بنابراین اختلاف اصلی، به فرآیند انتشار بیانیه بازمیگردد، نه مضمون آن.
در سطحی دیگر نیز، برخی منتقدان اساساً ورود اعضای مجلس خبرگان به چنین موضوعی را محل بحث دانستند و با استناد به جایگاه این نهاد در قانون اساسی، درباره حدود نقش و اختیارات آن در مسائل اجرایی و سیاست خارجی پرسشهایی مطرح کردند؛ موضوعی که خود به شکلگیری بحثهای تازهای میان موافقان و مخالفان این بیانیه انجامید.
بازتاب در رسانههای خارج از کشور
این بیانیه و سپس اطلاعیه دبیرخانه، به سرعت در رسانههای فارسیزبان خارج از کشور نیز بازتاب یافت. در این میان، رسانهها و فعالان وابسته به سازمان رجوی بیش از دیگران کوشیدند از اختلاف برداشتها درباره این دو متن، روایتی از شکاف در سطوح مدیریتی جمهوری اسلامی ارائه کنند.
در حالی که اطلاعیه دبیرخانه تصریح میکرد اختلافی با اصل محتوای بیانیه وجود ندارد و انتقادها متوجه شیوه انتشار آن است، این رسانهها تلاش کردند اختلاف بر سر فرآیند را به اختلافی در سطح تصمیمگیری سیاسی کشور تعبیر کنند؛ روایتی که در فضای مجازی نیز از سوی برخی حسابهای همسو بازنشر شد.
