ماه چگونه شکل گرفت؟ معمایی ۴.۵ میلیارد ساله
منشأ ماه، نزدیکترین همسایه زمین، هنوز یکی از اسرار بزرگ علم است. با وجود پیشرفتهای گسترده در مطالعه نمونههای ماه و شبیهسازیهای رایانهای، دانشمندان همچنان در تلاشاند توضیحی ارائه کنند که همه شواهد موجود را بهطور کامل توضیح دهد.
منشأ ماه، تنها قمر طبیعی زمین، همچنان یکی از مهمترین پرسشهای حلنشده در علوم سیارهای است. نظریه غالب در میان دانشمندان میگوید حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش، جرمی به اندازه سیاره مریخ که «تیا» نام گرفته، با زمین جوان برخورد کرده است.
به گزارش عصر ایران، بر اساس این فرضیه، مواد پرتابشده به فضا در اثر این برخورد عظیم بهتدریج گرد هم آمدند و ماه را شکل دادند. با این حال، بررسی نمونههای سنگی جمعآوریشده از ماه نشان میدهد ترکیب شیمیایی و ایزوتوپی آن شباهت بسیار زیادی به سنگهای زمین دارد؛ موضوعی که توضیح آن با مدل کلاسیک برخورد غولآسا آسان نیست.
به همین دلیل، پژوهشگران در سالهای اخیر مدلهای جدیدی را مطرح کردهاند. برخی مطالعات نشان میدهد برخوردی بسیار شدیدتر از آنچه پیشتر تصور میشد، میتوانسته مواد زمین و جرم برخوردکننده را کاملاً با یکدیگر مخلوط کند و ماهی با ترکیب مشابه زمین به وجود آورد.
گروهی دیگر از دانشمندان نیز احتمال میدهند چرخش بسیار سریع زمین اولیه باعث جدا شدن بخشی از مواد سیاره و شکلگیری ماه شده باشد. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در شبیهسازیهای رایانهای و تحلیل نمونههای ماه، هنوز هیچ نظریهای نتوانسته بهطور کامل همه شواهد موجود را توضیح دهد و منشأ دقیق ماه همچنان یکی از جذابترین معماهای علم باقی مانده است.
