پشت پرده مذاکرات؛ جدال تهران و واشنگتن بر سر داراییهای بلوکهشده؟!
کارشناسان میگویند دولت ترامپ ممکن است برای خروج از بنبست مذاکرات با ایران، به مسیرهای غیرمستقیم روی بیاورد؛ از جمله آزادسازی محدود پولهای بلوکهشده در قطر، عمان و عراق.
فرارو- برخی منابع عبری مدعیاند مذاکرات محرمانه میان ایالات متحده و ایران که هفتههاست از طریق میانجیها در جریان است، در تلاش برای رسیدن به توافق، اکنون به بنبست رسیده است.
به گزارش فرارو به ادعای کانال 12 اسرائیل، پشت پرده دیپلماسی بینالمللی، در حالی که درگیریهای پراکنده در میدان همچنان ادامه دارد، تهران خواستهای صریح مطرح کرده که فقط مربوط به متن توافق نیست: پول نقد.
برای رئیسجمهور دونالد ترامپ، این موضوع یک تله سیاسی دشوار است؛ اما از نگاه اورشلیم و نهادهای امنیتی اسرائیل، سناریویی کابوسوار محسوب میشود.
نقشه میلیاردها دلار: پول ایران کجا بلوکه شده است؟
هشدارهای واشنگتن نسبت به مسیر فعلی دیپلماسی به حساسترین نقطه امنیت اسرائیل مربوط میشود. منتقدان میگویند انتقال مبالغ عظیم نقدی به ایران میتواند بهسرعت توان دفاعی آن را تقویت کند.
نقشه مالی محرمانه ایران
میزان داراییهای مورد بحث در این مذاکرات بسیار قابل توجه است. طبق ادعای «والاستریت ژورنال»، ایران حدود ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی بلوکهشده در سراسر جهان دارد که به دلیل تحریمهای آمریکا غیرقابل دسترسی شده است. بخش عمده این پول در چین قرار دارد و از درآمد فروش نفت طی سالهای گذشته بهدست آمده است.
چین تنها محل نگهداری این پولها نیست. حدود ۱۵ میلیارد دلار نیز در بانکهای عراق نگهداری میشود که در برابر صادرات برق و گاز ایران به این کشور ایجاد شده است.
همچنین حدود ۶ میلیارد دلار در قطر وجود دارد که در سال ۲۰۲۳ در قالب توافق تبادل زندانیان دولت بایدن منتقل شد، و حدود یک میلیارد دلار دیگر نیز در عمان قرار دارد. این دو مورد بعد از حملات ۷ اکتبر و نقش حماس، عملا دوباره مسدود شدهاند.
اکنون ایران که تحت فشار اقتصادی قرار دارد، خواستار آزادسازی فوری این منابع است و برنامهای مرحلهای ارائه داده است: ۱۲ میلیارد دلار نقد پیش از هر توافق اولیه و ۲۴ میلیارد دلار دیگر در طول ۶۰ روز مذاکرات بعدی.
از دید تهران، این درخواست یک امتیاز یا کمک نیست. همانطور که محسن رضایی گفته است: «این پول ماست، نه پول آمریکا».
بنبست سیاسی ترامپ
این مطالبه برای ترامپ یک بحران سیاسی جدی ایجاد کرده است. او پیشتر دولت اوباما را به انتقال ۱.۷ میلیارد دلار نقد به ایران در چارچوب توافق هستهای ۲۰۱۶ متهم کرده و آن را بدترین توافق تاریخ خوانده بود.
اکنون منتقدان میگویند او در موقعیتی مشابه قرار گرفته است؛ زیرا ایران تاکید دارد بدون تزریق فوری میلیاردها دلار، هیچ توافقی در کار نخواهد بود.
کارشناسان تحریم میگویند دولت ترامپ ممکن است برای خروج از این بنبست، به مسیرهای غیرمستقیم روی بیاورد؛ از جمله آزادسازی محدود پولهای بلوکهشده در قطر، عمان و عراق برای اهداف انسانی، یا حتی اعطای معافیت برای فروش نفت ایران به چین.
با این حال، گزینه دوم، یعنی اعطای معافیت رسمی، میتواند به معنای عقبنشینی آشکار واشنگتن تلقی شود.
در همین حال، وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، مدعی شده است تا زمانی که ایران اقدامات جدی و قابل راستیآزمایی برای محدودسازی برنامه هستهای خود انجام ندهد، هیچگونه کاهش تحریم یا آزادسازی داراییها در کار نخواهد بود.
