ترامپ در دام ایران، نه راه جنگ دارد نه راه صلح /گزارش سیانان
سی ان ان در گزارشی نوشت: جمهوریخواهان تندرو معتقدند آزادسازی داراییهای ایران و عقبنشینی از فشارها، به معنای پذیرش برتری تهران در بحران است.
فرارو- یک رسانه آمریکایی در تحلیلی هشدار داده توافق احتمالی ترامپ با ایران شاید به اندازه خودِ جنگ، برای واشنگتن جنجالی و تفرقهبرانگیز باشد.
به گزارش فرارو به نقل از سی ان ان، بهترین امید برای پایان دادن به جنگی که به خوبی برنامهریزی نشده و با مشورت اندک با کنگره یا مردم آمریکا آغاز شد، میتواند صلحی نامطلوب باشد که مسائل حیاتی را برای حل و فصل در آینده باقی میگذارد و نزاع در واشنگتن را عمیقتر میکند.
رئیس جمهور دونالد ترامپ بارها گفته است که توافقی برای توقف درگیری که او علیه ایران انتخاب کرده، قریبالوقوع و بسیار نزدیک است. هر بار، پیشبینیهای او تبدیل به یک خیالپردازی یا برداشت نادرست از نیات واقعی ایران شده است.
بنابراین جای تعجب نیست که آخرین ادعاهای او مبنی بر نزدیک بودن دستیابی به یک توافق چارچوب با تهران با شک و تردید و سردرگمی روبرو شده است - و نه اینکه هم تندروهای محافظهکار و هم دموکراتها به نظر میرسد که او در آستانه تسلیم شدن در برابر یک توافق بد است.
با این حال، هیاهوی دیپلماتیک نشان میدهد که توافق برای بازگشایی تنگه هرمز و کاهش محاصره کشتیها و بنادر ایران توسط ایالات متحده میتواند نزدیک باشد. چنین پیشرفتی میتواند نقطه شروعی برای مذاکراتی باشد که دولت سعی خواهد کرد از آن برای خنثی کردن هرگونه جاهطلبی هستهای باقی مانده ایران استفاده کند.
یک توافق ملموستر فراتر از آتشبس شکننده فعلی، در سراسر جهان مورد استقبال قرار خواهد گرفت، زیرا با امید به کاهش نهایی بحرانهای انرژی و اقتصادی ناشی از جنگ و بسته شدن تنگه توسط ایران، حاصل میشود.
جنگ ایران، مانند هر چیز دیگری در واشنگتن، گروگان سیاستهای تلخ، ایدئولوژیهای ریشهدار و سیاستمدارانی است که به دنبال تقویت وجهه خود هستند. امتناع تهاجمی دولت از پذیرش انتقاد در مورد درگیری که به نظر میرسید ظرفیت مقاومت ایران را به شدت دست کم میگیرد، کمکی نکرده است.
شایان ذکر است که ترامپ نمیتواند از نظر سیاسی پیروز شود. نظرسنجیها نشان میدهد که اکثر آمریکاییها با جنگ مخالفند، بنابراین اگر دستور حملات جدید علیه ایران را صادر کند، با واکنشی برابر یا بیشتر روبرو خواهد شد - اقدامی که تهدید به تشدید خشونت و درد اقتصادی بدتر میکند. اما روسای جمهور اغلب وسوسه میشوند که برای حفظ آبرو، ماجراجوییهای نظامی جدیدی را آغاز کنند یا به دنبال راه خروجی باشند که اغلب به باتلاق تبدیل میشود. وقتی آنها عقبنشینی میکنند، میتوان جان انسانها را نجات داد.
با این حال، جزئیات در حال ظهور یک توافق احتمالی با ایران نشان میدهد که شرایط یک توافق صلح ممکن است حتی فراتر از ظرفیت ترامپ برای تبدیل شدن به یک پیروزی باشد.
به عنوان مثال، نشانههایی مبنی بر اینکه واشنگتن ممکن است برخی از داراییهای ایران را آزاد کند و به تدریج محاصره خود را برای ترغیب ایران به بازگشایی تنگه هرمز بردارد، عملاً اهرمی را که جمهوری اسلامی در جنگ به دست آورد، تأیید میکند و برگهای چانهزنی کلیدی ایالات متحده را از دست خواهد داد.
هرگونه تعهدی از سوی ایران در این تفاهمنامه مبنی بر اینکه به دنبال سلاحهای هستهای نخواهد رفت، با تردیدهای زیادی در واشنگتن مواجه خواهد شد. یک دوره پیشنهادی حداقل ۶۰ روزه برای مذاکره برای حل و فصل نکات مبهم باقی مانده در مورد غنیسازی هستهای ایران، از جمله ذخایر اورانیوم آن، نیز با توجه به پیچیدگی مسائل، بسیار فشرده به نظر میرسد. تاریخ نشان میدهد که ایران دوست دارد ایالات متحده را به یک دوره طولانی از دیپلماسی بینتیجه که ماهها یا سالها طول میکشد، بکشاند.
دلیل دیگر برای احتیاط این است که مشخص نیست ایران، با یک سیستم حکومتی حتی مبهمتر پس از کشته شدن رهبران ارشد در جنگ، هرگونه توافق صلحی را که ظاهراً ایالات متحده مایل به ارائه آن است، بپذیرد. آخر هفته پیامهای متناقضی از تهران به گوش میرسید. و به نظر میرسد رهبران جدید ایران معتقدند که در این رویارویی با ابرقدرت آمریکا پیروز شدهاند - حتی اگر اقتصادشان در حال فروپاشی باشد و شهروندانی که سرکوب میکنند با شرایط وخیمی روبرو باشند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه گفت که در مورد بسیاری از مسائل با ایالات متحده به «درجهای از تفاهم» رسیدهاند، اما این توافق قریبالوقوع نیست. بقایی همچنین ظاهراً اشاره کرد که ایران به دنبال حفظ کنترل بر تنگه هرمز خواهد بود، شرطی که میتواند برای ایالات متحده به منزله برهم زدن توافق باشد.
در همین حال، طرح کلی یک توافق پیشنهادی، با «تسلیم بیقید و شرط» که ترامپ در ماه مارس از ایران درخواست کرده بود، بسیار فاصله دارد. اما او تحت فشار شدیدی برای یافتن راهحلی است، زیرا قیمت بنزین افزایش یافته، میزان محبوبیتش کاهش یافته و حمایت جمهوریخواهان کنگره از او در مورد ایران و سایر مسائل تضعیف شده است.
جنگطلبان جمهوریخواه به ترامپ فشار میآورند که تسلیم نشود
تام تیلیس، سناتور کارولینای شمالی، روز یکشنبه در برنامه «وضعیت کشور» به جیک تاپر از سیانان گفت: «ببینید، حدود ۱۱ هفته پیش (وزیر پیت) هگست و وزارت دفاع به ما گفتند که آنها دفاع ایران را نابود کردهاند و فقط مسئله زمان است تا ما مواد هستهای داشته باشیم. اکنون ما در مورد موضعی صحبت میکنیم که ممکن است مواد هستهای باقیمانده در ایران را بپذیریم؟ اصلاً این چگونه منطقی است؟»
ایالات متحده و اسرائیل، حذف ذخایر اورانیوم غنیشده با غنای بالای ایران را به عنوان یک هدف کلیدی جنگ قرار دادهاند. اما تلفاتی که میتواند از تلاش برای استخراج آن با زور ناشی شود، بازدارنده بوده است. و امتیازاتی که ایران برای تحویل مواد از طریق دیپلماسی درخواست خواهد کرد، احتمالاً بسیار زیاد خواهد بود.
حرکت به سمت یک توافق، تردید سناتور راجر ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، را نیز برانگیخته است. این سناتور میسیسیپی روز جمعه در X نوشت که غرایز ترامپ برای «تمام کردن کار» در ایران منطقی بوده است، اما تلاش برای دستیابی به توافق در حال حاضر، خطر «برداشت از ضعف» را به همراه خواهد داشت.
سناتور لیندسی گراهام، متحد ترامپ، روز شنبه هشدار داد که اجازه دادن به ایران برای اعمال برتری خود با کنترل تنگه هرمز، موازنه قدرت منطقهای را تغییر خواهد داد.
این استدلالها تا حدودی درست هستند. اما همچنین مشخص نیست که چگونه جنگ بیشتر، علاوه بر حمله چند هفتهای ایالات متحده و اسرائیل به ایران، شانس بیشتری برای موفقیت در شکستن مقاومت تهران خواهد داشت.
س ان ان هفته گذشته به نقل از دو منبع آشنا با ارزیابیهای اطلاعاتی ایالات متحده حاکی از آن بود که تهران تولید برخی از پهپادها را از سر گرفته و در حال بازسازی برخی از قابلیتهای نظامی است که در اثر حملات ایالات متحده و اسرائیل تضعیف شده بود. این بدان معناست که از سرگیری جنگ، خطر انتقامجویی شدیدتر و مخربتر ایران علیه کشورهای خلیج فارس، زیرساختهای حیاتی و نیروهای آمریکایی را نسبت به دور اول افزایش میدهد. تلاش برای بازگشایی تنگه با زور، بالقوه خطرناک و زمانبر خواهد بود.
ترامپ همچنین با انتقاد شدید دموکراتهایی روبرو است که او را به خاطر شروع جنگ مورد انتقاد قرار دادند، از او به خاطر شروع آن ایراد گرفتند و اکنون او را به خاطر پایان احتمالی آن سرزنش میکنند. حملات آنها نشان میدهد که حزبشان حس میکند مخالفت اکثریت با جنگ در میان رأیدهندگان ممکن است پیروزی میاندورهای را برای آنها به ارمغان بیاورد.
سناتور کوری بوکر نگرانی خود را در مورد گزارشهای مربوط به ترتیب زمانی توافق، از باز شدن تنگه تا مذاکرات هستهای بعدی، ابراز کرد.
این نماینده دموکرات نیوجرسی در برنامه «وضعیت کشور» گفت: «آنچه که من میبینم و اکنون مرا بسیار خشمگین کرده است، این است که رئیس جمهور گفته است که برای مقابله با برنامه هستهای آنها وارد این کار شده است.» «این موضوع به آن نمیپردازد.»
بوکر افزود: «دونالد ترامپ به خاطر اینکه ما را از همان ابتدا وارد این کار کرده، احمق جلوه داده میشود.»
سناتور کریس ون هولن هشدار داد که توافق پیشنهادی «ما را به وضعیت قبل از جنگ» یا بدتر از آن بازمیگرداند، اما اشاره کرد که ایالات متحده ممکن است چاره دیگری نداشته باشد.
