سردرگمی ترامپ برای حمله، نگرانی از تغییر استراتژی ایران

همزمان با تشدید تهدیدهای لفظی علیه ایران و مواضع متناقض دونالد ترامپ درباره تهران، رسانه‌های اسرائیلی و آمریکایی با وجود اختلاف‌نظرهای قابل توجه، بر یک نکته مشترک تأکید دارند، پاسخ ایران در صورت هرگونه اقدام خصمانه، سریع، گسترده و مبتنی بر تحمیل فوری هزینه به دشمنان خواهد بود.

به گزارش ایرنا، در حالی که چشم انداز تحولات اخیر در منطقه همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، رسانه‌های غربی و اسرائیلی از تشدید نگرانی‌ها در واشنگتن و تل‌آویو نسبت به پیامدهای هرگونه درگیری جدید با ایران خبر می‌دهند؛ این موضوع برخاسته از توان بازدارندگی و آمادگی نظامی تهران برای پاسخ متقابل، ارزیابی می‌شود.

روزنامه آمریکایی نیویورک‌تایمز در گزارشی به نقل از تحلیلگران امنیتی نوشت که ایران برخلاف دور پیشین تنش‌ها، این بار برای یک جنگ فرسایشی طولانی آماده نمی‌شود، بلکه سناریوی «نبردی کوتاه اما بسیار شدید و پرهزینه» را مدنظر قرار داده است. این راهبرد بر پایه استفاده گسترده و متمرکز از توان موشکی و دریایی برای تغییر سریع محاسبات دشمن طراحی شده است.

بر اساس این گزارش، تهران در دور قبلی درگیری‌ها با مدیریت ذخایر موشکی خود تلاش کرد ظرفیت پاسخ‌گویی بلندمدت را حفظ کند؛ اما اکنون ارزیابی مقامات و نهادهای امنیتی ایران از هر جنگ احتمالی در آینده، درگیری کوتاه‌مدت و پرشدت است. به همین دلیل، احتمال شلیک ده‌ها و حتی صدها موشک در روز علیه اهداف دشمن، به عنوان بخشی از راهبرد «تحمیل هزینه به طور فوری» مطرح شده است.

این گزارش همچنین تأکید می‌کند که در صورت ماجراجویی جدید آمریکا و اسرائیل، دامنه بحران ممکن است فراتر از اسرائیل گسترش یابد و زیرساخت‌های انرژی در منطقه خلیج فارس نیز در معرض تهدید قرار گیرد؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، اقتصاد جهانی و بازار انرژی را با شوک جدی مواجه خواهد کرد.

در همین چارچوب، روزنامه «معاریو» از احتمال گسترش درگیری به کشورهای حاشیه خلیج فارس خبر داد. نیویورک‌تایمز نیز نوشت که تاسیسات نفتی، بنادر و زیرساخت‌های انرژی در کشورهای منطقه، به دلیل حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا، می‌توانند به اهداف بالقوه در هر جنگ جدید تبدیل شوند.

از سوی دیگر، نقش تنگه هرمز و مسیر راهبردی باب‌المندب همچنان یکی از مهم‌ترین اهرم‌های بازدارنده ایران ارزیابی می‌شود. تحلیلگران اسرائیلی معتقدند تهران در صورت هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های اقتصادی خود، می‌تواند با ایجاد محدودیت در مسیرهای حیاتی تجارت جهانی، فشار سنگینی بر آمریکا و متحدانش وارد کند.

همزمان، شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل به نقل از وال‌استریت ژورنال گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، همچنان گزینه حمله محدود به ایران را روی میز نگه داشته است. بر اساس این گزارش، برخی مقامات آمریکایی نزدیک به ترامپ ادعا کرده‌اند که اقدام نظامی محدود می‌تواند تهران را به پذیرش خواسته‌های واشنگتن وادار کند.

با این حال، اختلاف‌نظرها در داخل آمریکا و حتی در محافل امنیتی اسرائیل درباره پیامدهای چنین اقدامی رو به افزایش است. عاموس هارئل، تحلیلگر و خبرنگار نظامی روزنامه هاآرتص با ابراز تردید نسبت به احتمال آغاز جنگ جدید گفت: ترامپ با توجه به محدیت‌های سیاسی و اقتصادی نسبت به ادامه جنگ تمایل ندارد. وی تأکید کرد که احتمال یک جنگ تمام‌عیار کمتر از آن چیزی است که تصور می‌شود.

در همین حال، خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات برخی از کشورهای منطقه‌ای گزارش داد که خاورمیانه وارد مرحله‌ای از «جنگ فرسایشی» شده و احتمال حمله مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران «روزبه‌روز در حال افزایش» است.

در برابر این تهدیدها، تهران بار دیگر بر خطوط قرمز خود تأکید کرده است. یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفت که برنامه موشکی، فناوری هسته‌ای و کنترل تنگه هرمز، بخشی از مولفه‌های اصلی امنیت ملی و بازدارندگی جمهوری اسلامی محسوب می‌شود و هیچ‌گونه امتیازدهی در این حوزه‌ها قابل پذیرش نیست.

همچنین وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که سید عباس عراقچی در دیدار با مقام‌های پاکستانی تصریح کرده است که تناقض‌گویی‌های آمریکا و طرح مطالبات فراتر از توافقات، روند دیپلماسی را با مانع روبه‌رو کرده است.

در همین حال، رسانه‌های آمریکایی به نقل از مقام‌های نظامی این کشور اذعان کردند که ایران طی هفته‌های اخیر از فرصت آتش‌بس برای بازسازی و تقویت توان دفاعی خود بهره برده است.

به نوشته نیویورک‌تایمز، تهران ضمن جابه‌جایی سکوهای پرتاب موشک، ایجاد پایگاه‌های زیرزمینی جدید و انتقال بخشی از ذخایر موشکی به مناطق کوهستانی، الگوهای پروازی جنگنده‌های آمریکایی را نیز مورد مطالعه قرار داده است.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که بسیاری از تحلیلگران منطقه‌ای معتقدند سیاست فشار و تهدید علیه جمهوری اسلامی ایران نه تنها به مهار تهران منجر نشده، بلکه توان بازدارندگی و انسجام راهبردی ایران را تقویت کرده است.

به نظر می‌رسد تهران با توجه به روند تحولات، احتمال آغاز دوباره جنگ را مدنظر قرار داده و خود را برای پاسخ به آن آماده کرده است؛ همچنین در راهبرد خود برای واکنش به درگیری، بازنگری کرده است.