خروشچف و نطق محرمانه
دوره یازده ساله مسئولیت نیکیتا خروشچف با مسائل بسیاری در هم آمیخته بود. در واقع این سیاست مدار در برهه ای از جنگ سرد، رهبری اتحاد جماهیر شوروی را به عنوان دبیر اول حزب کمونیست بر عهده داشت؛ ضمن اینکه همزمان در مقطعی نیز نخست وزیر اتحاد شوروی بود.
در کنگره بیستم حزب بود که خروشچف با یک سخنرانی معروف که به نطق محرمانه معروف است پاکسازی های استالین را زیر سوال برده و آن را محکوم کرد و در نتیجه دوره ای با تنش کمتر در اتحاد جماهیر شوروی را کلید زد. هر چند سیاست های داخلی خروشچف بر اساس ارتقا کیفیت زندگی مردم شوروی بود ولی چندانی توفیقی نداشت. از سویی و با اینکه او با تکیه بر بعد موشکی، نیروهای متعارف نظامی را کاهش داد ولی همچنان تنش های موجود در عصر او متفاوت بود که البته در جریان بحران موشکی کوبا شکل دیگری به خود گرفت.
دوره یازده ساله مسئولیت نیکیتا خروشچف با مسائل بسیاری در هم آمیخته بود. در واقع این سیاست مدار در برهه ای از جنگ سرد، رهبری اتحاد جماهیر شوروی را به عنوان دبیر اول حزب کمونیست بر عهده داشت؛ ضمن اینکه همزمان در مقطعی نیز نخست وزیر اتحاد شوروی بود. او توانست در عصر خود مواردی همچون استالین زدایی کشور شوارها، رشد و پیشرفت در حوزه فضایی و چندین اصلاحاتی سیاسی خصوصا در زمینه گذر نسبی از کمونیست را سامان دهد. در نهایت اعضای حزب کمونیست شوروی، خروشچف را در سال ۱۹۶۴ از قدرت کنار زد و برژنف جانشین او شد.
گفتنی است خروشچف در گذشته خود پیشه هایی چون کارگری و در ادامه سیاست را در گذری خاص همچون جنگ داخلی روسیه تجربه کرد. هر چند خروشچف در ابتدا و در ظاهر از پاکسازی های استالین حمایت می کرد ولی پس از گرفتن سکان قدرت، رویه دیگری پیش گرفت؛ او در بازه ای نیز به عنوان مشاور نزدیک استالین در کنار او قرار گرفت. پس از مرگ استالین بود که خروشچف توانست با پیروزی در حزب، به عنوان دبیر اول کمیته مرکزی انتخاب شود. با اینکه برخی از پیروزی ها در عرصه جهانی، محبوبیت فوق العاده ای برای خروشچف به همراه داشت ولی چالش های سیاست داخلی و همچنین تبعات بحران موشکی کوبا شدیدا جایگاه او را متزلزل کرد و سرانجام نیز از قدرت برکنار شد. خروشچف معتقد به آزادی برای ملت های آفریقا بود و حتی تمبری نیز به همین منظور ساخته شد.
