روایت نیویورک تایمز از تأثیر جنگ علیه ایران بر حمام‌های عمومی ژاپن

 هزینه‌های بالای سوخت، صنعت «سِنتو»ی ژاپن را تهدید می‌کند؛ صنعتی که مدت‌هاست رو به افول است، اما همچنان یک شریان حیاتی اجتماعی برای سالمندان تنها و منزوی این کشور محسوب می‌شود.

به گزارش «انتخاب» به نقل از نیویورک تایمز،  در ادامه این مطلب آمده است: یوشیکو کوداما، خانواده‌اش به مدت ۱۳۸ سال یک حمام عمومی سنتی را در شهر کوهستانی ناگانو در ژاپن اداره می‌کنند.

این کسب‌وکار از جنگ‌های جهانی متعدد، پنج امپراتور و سه زمین‌لرزه فاجعه‌بار جان سالم به در برده است. اما درگیری‌ها در ایران در آستانهٔ تعطیلی «سنتو»ی او (همان‌طور که به این نهادهای مشهور ژاپنی می‌گویند) قرار دارد.

گرم کردن آبی که از شیرهای خانم کوداما جاری می‌شود هر ماه به ۲۰۰۰ لیتر نفت سنگین نیاز دارد. و افزایش سرسام‌آور قیمت نفت در نتیجهٔ جنگ، خانم کوداما، ۸۷ ساله، را در تردید قرار داده است که آیا می‌تواند به فعالیتی ادامه دهد که از قبل هم برای سرپا نگه داشتنش تقلا می‌کرد.

این یکی از پیامدهای متعدد و رو به رشد تصمیماتی است که در واشنگتن، تل‌آویو و تهران گرفته می‌شود و در سراسر جهان بازتاب دارد. خانم کوداما می‌گوید: «اگر قیمت نفت باز هم بالاتر برود، واقعاً باید تعطیلش کنم.»

سنتوها نزدیک به هزار سال است که به عنوان یک لنگر اجتماعی در زندگی ژاپنی عمل می‌کنند. در این تسهیلات محله‌ای – که اغلب با پرده‌های نیلی‌رنگ شاخص مزین به حرف «یو» به معنای «آب گرم» مشخص می‌شوند – ساکنان چند دلار می‌پردازند تا خود را شستشو دهند و در وان‌های مشترک خیس بخورند.

اما این صنعت در دهه‌های اخیر رو به کاهش رفته است؛ به دلیل کمبود مزمن جانشین، افزایش حمام‌های خصوصی در خانه‌های جدید و رقابت با اسپاهای مدرن و پر از امکانات. اکنون، افزایش هزینه‌های سوخت در آستانهٔ ورشکستگی چند اپراتور باقی‌مانده را تهدید می‌کند.

خانم کوداما بیش از شش دهه است که حمام خانوادگی‌شان را اداره می‌کند. هر روز ساعت ۱ بعدازظهر، او در یک کوچهٔ سنگفرش باریک به سمت اتاق دیگ بخار می‌رود تا مشعل را روشن کند. تا ساعت ۲، پشت شیرهاست و وان‌های عمومی را پر می‌کند. تا ساعت ۳، وقتی آب به کمی بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد خنک شد، مشتریانش شروع به آمدن می‌کنند.

خانم کوداما گفت هرگز چنین فشاری را تجربه نکرده است. او در اشاره به بحران انرژی ۱۹۷۳ گفت: «این از شوک نفتی هم بدتر است»؛ زمانی که تحریم نفتی به رهبری اعراب قیمت‌ها را سر به فلک کشید و نحوهٔ مصرف انرژی در بسیاری از جهان را تغییر داد.

در اواسط قرن بیستم، بیشتر سنتوها از هیزم به بویلرهای گاز و نفت سوختند. در توکیو، حمام‌ها معمولاً از گاز شهری استفاده می‌کنند، اما برای سنتوهای منطقه‌ای، نفت استاندارد است. از زمان شروع جنگ نه هفته پیش، قیمت نفت افزایش یافته و به گفتهٔ انجمن ملی سنتوی ژاپن، هزینه‌ها را تا ۵۰ درصد برای صاحبان حمام‌ها بالا برده است.

اپراتورها با محدودیت‌های منحصربه‌فردی در انتقال هزینه‌های بالاتر به مشتریان خود مواجه هستند. از لحاظ تاریخی، این حمام‌ها به عنوان زیرساخت ضروری برای افرادی که حمام خصوصی ندارند تعیین شده بودند. به دلیل این میراث، سنتوها هنوز به عنوان خدمات رفاه عمومی طبقه‌بندی می‌شوند و دولت‌های استانی هزینهٔ ورودی را حدود ۵۰۰ ین (حدود ۳ دلار) سقف گذاشته‌اند.

برخی از اپراتورها کمتر از سقف تعیین شده هزینه می‌گیرند، از ترس اینکه نقش جدیدتر سنتو را به عنوان یک شریان اجتماعی برای سالمندان منزوی ژاپن تضعیف کنند. برای این جمعیت سالخورده – که اکنون مشتریان اصلی صنعت هستند – حمام عمومی به اندازهٔ محل استحمام، محلی برای دور هم جمع شدن و معاشرت است.

حتی قبل از جنگ، خانم کوداما سودآور نبود، اما حمام را از روی احساس وظیفه باز نگه داشت. او می‌گوید روزانه حدود یک دوجین مشتری را می‌پذیرد که بیشتر آنها در دههٔ هشتاد زندگی خود هستند. بسیاری تنها زندگی می‌کنند، و حمام مشترک تنها تعامل اجتماعی روزانه‌شان را فراهم می‌کند.

یکی از مشتریان همیشگی، یک معلم بازنشستهٔ ۹۲ ساله است که بیشتر روزها ۲۰ دقیقه به سنتو پیاده می‌رود و علاقه دارد دربارهٔ سیاست بحث کند. خانم کوداما می‌گوید برای همگام شدن، هر روز اخبار را تماشا می‌کند تا موضوعات گفتگویش تازه باشد.

اکنون، افزایش قیمت سوخت این تعهد را به معادله‌ای غیرممکن تبدیل کرده است.

خانم کوداما گفت: «احمقانه است که باز نگهش داشته‌ام. دلم برای مشتریانم می‌سوزد. افرادی هستند که با واکر به اینجا می‌آیند. اما من این مکان را از حقوق بازنشستگی خودم تأمین می‌کنم.» او افزود: «مشکلی ندارم که این کار را داوطلبانه انجام دهم، اما نمی‌توانم کاری را ادامه دهم که بابتش ضرر می‌دهم.»

در سراسر ژاپن، موارد مشابه خانم کوداما در حال افزایش است. در هفته‌های اخیر، موجی از حمام‌های عمومی به طور موقت تعطیل شده یا ساعات کاری خود را کاهش داده‌اند. شینیچی اونو، مدیر اجرایی انجمن ملی سنتوی ژاپن، تخمین می‌زند که از زمان شروع جنگ، تا یک‌پنجم اپراتورهای کشور چنین اقداماتی انجام داده‌اند.

حتی پیش از آخرین اختلالات انرژی، سنتوها از محله‌های ژاپن در حال محو شدن بودند. تعداد حمام‌های عضو انجمن صنفی امسال به ۱۴۹۳ واحد کاهش یافته است، که کسری از ۱۸۰۰۰ واحدی است که در اوج صنعت در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ فعالیت می‌کردند. برای دهه‌ها، این تسهیلات با نرخ حدود ۴ تا ۵ درصد در سال در حال ناپدید شدن بوده‌اند.

نگرانی این است که جهش تورم، این افول را تسریع کند. صاحبان مسن‌تری که قصد داشتند پنج یا ده سال دیگر کار کنند، ممکن است به سادگی «دلشان را ببازند»؛ به گفتهٔ آقای اونو. او گفت: «انگیزه آنها دارد از بین می‌رود. خیلی نگرانم که افراد بیشتری تصمیم بگیرند زودتر درها را ببندند و تعطیل کنند.»

برای فعالیتی مانند خانم کوداما، تصمیم به تعطیلی به احتمال زیاد به معنای پایان میراث خانوادگی است. او گفت هیچ‌کدام از سه فرزندش حاضر نیستند پس از بازنشستگی او کسب‌وکار را ادامه دهند.

آینده این صنعت نامشخص است. طبق نظرسنجی منتشر شده توسط ارائه‌دهنده داده «تایکوکو دیتابانک»، تا پایان مارس، بیش از ۶۰ درصد اپراتورهای سنتو از کاهش کسب‌وکار گزارش داده‌اند.

دایسوکه ایجیما، تحلیلگر تایکوکو دیتابانک، گفت: فراتر از هزینه بالاتر سوخت که معمولاً ۳۰ تا ۵۰ درصد هزینه‌های اپراتورهای سنتو را تشکیل می‌دهد، «ما شاهد شرایطی هستیم که سوخت اصلاً قابل تأمین نیست». به گفته او، نگران‌کننده‌ترین چیز برای صاحبان حمام «این واقعیت است که به نظر می‌رسد این بحران انرژی موقتی نخواهد بود.»

طرفداران خواستار یارانه‌های اضطراری هستند، در حالی که برخی مقامات دولتی استدلال می‌کنند که بودجه عمومی نباید برای حمایت از کسب‌وکارهایی استفاده شود که در حال حاضر در حال افول جبران‌ناپذیری هستند.

خانم کوداما و سایر اپراتورها برای افزایش سقف قیمت لابی کرده‌اند. اما بسیاری از همتایانش مقاومت می‌کنند، از ترس اینکه مشتریانشان – که از قبل تحت فشار حقوق بازنشستگی‌ای هستند که با تورم همگام نبوده – به سادگی نیایند.

ماه گذشته، انجمن ملی سنتو از دولت خواست تا در تأمین سوخت و اعطای کمک‌های مالی به حمام‌های در مضیقه کمک کند. همچنین از مقامات خواست تا با افزایش هزینه‌های انرژی، انعطاف بیشتری برای افزایش قیمت به حمام‌های محلی بدهند.

سام هولدن، محقق مطالعات شهری آمریکایی در توکیو، معتقد است ارزش سنتو را نمی‌توان تنها با معیارهای اقتصادی سنجید. او در سال ۲۰۲۰، سازمان غیرانتفاعی «سنتو و محله» را با هدف احیاء و حفظ این تسهیلات تأسیس کرد.

هولدن می‌گوید در دوران اوج خود در دههٔ ۱۹۶۰، سنتوها به عنوان «گره‌های مرکزی» در محله‌ها و اقتصادهای محلی عمل می‌کردند. درست مانند پارک‌های عمومی در شهرهای آمریکا یا پیاتزا در ایتالیا، حمام‌ها به عنوان لنگرهایی برای فعالیت‌های اجتماعی و تجارت محلی عمل می‌کردند و آرایشگاه‌ها و خواربارفروشی‌ها در اطراف آنها پدید می‌آمدند.

هولدن گفت: «افراد زیادی هستند که تمام عمرشان را در محله زندگی کرده‌اند، و حمام محلی جایی است که می‌روند و هنوز روزانه ارتباط برقرار می‌کنند.» او افزود: «در جامعه‌ای که روز به روز تنهاتر می‌شود، هنوز دلیل بسیار خوبی برای حمایت از آنها، برای تلاش برای حفظ آنها وجود دارد.»