جنگ به مرحله حمله به راههای دسترسی و خطوط ریلی کشور رسید
دستبرد به میراث راهآهن
صنعت ریلی ایران تا همینجا هم گرفتار نقصانهای بسیاری است و حالا جنگ همین بضاعت موجود ریلی در ایران را هدف حملات خود گرفته است.
اسرائیل و آمریکا در حالی جنگ را به سمت هدف قراردادن راهآهن ایران پیش بردهاند که راهآهن کشور میراث نیاکانی است که با دست خالی و دشواری فراوان قطعه به قطعه آن را ساختهاند؛ آن هم در شرایطی که استعمار وقت بارها ایران را از ساخت ریل تحریم کرد.
به گزارش شرق، ایرانی که در موقعیت ممتاز جغرافیایی به سر میبرد و بهترین و کوتاهترین راه دسترسی منطقه به نقاط مختلف جهان است. ایران برای راهاندازی کریدورهای ترانزیتی خود دچار کم و کاستیهای فراوان است اما همین بضاعت موجود ریلی اینبار هدف حملات جنگندهها قرار گرفتهاند و دیروز سهشنبه ۱۸ فروردین شماری از مسیرهای ریلی کشور بمباران شد.
جنگ وارد مرحله حمله به مسیرهای مواصلاتی شد
جنگ در ایران وارد هفته پنجم خود شده است و درحالیکه شمار زیادی از ایرانیان دور از محل سکونت خود به سر میبرند، حالا محورهای مواصلاتی هم ناامن شده است. در روز سیزدهم فروردین جنگندهها، پل کرج را بمباران کردند؛ پلی که بنا بود همین فروردین افتتاح شود و بار سنگین ترافیک را از جادههای شمال سبک کند.
براساس اعلام هوشنگ بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی، چیزی حدود ۲۸ درصد ترافیک کشور در محور کرج_قزوین است و بنا بود پل کرج چیزی حدود ۵۰ درصد این ترافیک سنگین را کاهش دهد، اما ناگهان جنگندههای اسرائیلی و آمریکایی پل کرج را هدف گرفتند و آن را از سه نقطه دچار شکاف کردند.
پس از این رخداد، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ویدئویی از فروریختن پل کرج منتشر کرد و نوشت هدف بعدی حملات هوایی به دیگر پلهای ایران است.
هنوز زمان زیادی از این هشدار نگذشته که اسرائیل با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد بنا دارد راهآهن را هم مورد حمله قرار دهد. انتشار این اطلاعیه شمار زیادی از مسافران کشور را نگران کرد. آن هم در شرایطی که از ابتدای جنگ آسمان کشور بسته و پروازها متوقف شده است و مردم از طریق مسیرهای زمینی جابهجا میشوند.
صبح روز سهشنبه ۱۸ فروردین برخی مسافران قطار گزارش دادند که پیامکهایی با عنوان توقف حرکت قطارهای مسافربری در تمامی مسیرهای کشور دریافت کردهاند. همچنین برخی استانها در اعلامی عمومی از توقف حرکت قطارهای خود خبر دادند؛ در همین زمینه حسن حسینی، فرماندار مشهد، به مهر خبر داد که همه حرکت قطارها از راهآهن مشهد تا اطلاع ثانوی لغو شد.
او در این زمینه توضیح داده است که «با هشدار غیراخلاقی اسرائیل و به منظور رعایت احتیاط، همه حرکت قطارها از راهآهن مشهد لغو شده است و تمهیدات لازم برای حملونقل جادهای مسافرانی که نمیتوانند سفر خود را به تأخیر بیندازند، اندیشیده شده است».
همچنین ولیالله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، در اطلاعیهای مشابه از توقف حرکت قطارها از راهآهن جنوب و زاگرس خبر داد.
با این حال حملات به ریلهای کشور بهسرعت آغاز شد و خط آهن کرج مورد حمله جنگندهها قرار گرفت. در ویدئویی که از این حمله هوایی منتشر شد امدادگران هلال احمر در حال امدادرسانی به مردم آسیبدیده به تصویر کشیده شده بود. همچنین اکبر صالحی، معاون امنیتی انتظامی استانداری اصفهان، از حمله به پل راهآهن یحییآباد در کاشان خبر داد و به مهر گفت که «در این تجاوز دو شهروند شهید و سه شهروند دیگر هم مجروح شدند».
همچنین محمد قهارپور، بخشدار قلعهنو، به ایرنا خبر داد که «به بخش قلعهنو (شهرستان ری) تنها پل رودخانه سرخهحصار که خط ریلی راهآهن در روستای مقیمآباد بوده حمله شده و این خط آهن تخریب شد».
او در ادامه توضیح داد که «مدرسه روستا و منازل مسکونی اطراف به دلیل فاصله زیاد آسیبی ندیدهاند».
در همین زمینه رضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، به ابعاد تاریخی بخشی از راهآهن ایران اشاره کرده و در نامهای خطاب به یونسکو نوشت «راهآهن سراسری ایران از جمله برجستهترین نمونههای معماری و مهندسی معاصر کشور به شمار میرود که با مشارکت مهندسان، هنرمندان، کارگران و متخصصان ایرانی و اروپایی در طول سالیان متمادی احداث شده و سپس با اتکا به دانش بومی توسعه یافته است و ارزشهای کمنظیر این همکاری تخصصی و فرهنگی و تأثیر آن بر تاریخ معاصر غرب آسیا، در نهایت منجر به ثبت راهآهن سراسری ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۱۴۰۰ هجری شمسی و در چهلوچهارمین اجلاس این سازمان در کشور چین، با اجماع کامل کشورهای عضو شد».
صالحیامیری در بخش دیگری از این نامه با بیان اینکه «مایلم نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران را نسبت به تهدیدهای مطرحشده علیه راهآهن سراسری ایران اعلام کنم»، تأکید کرده است: «این میراث تاریخی و تمدنی، نهتنها یکی از مهمترین نمادهای پیوند جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی ایران معاصر است، بلکه بهعنوان بخشی از میراث مشترک بشریت نیز شناخته میشود».
او در تشریح اهمیت این مسیر تاریخی افزوده است: «این خط ریلی از استانهای متعددی از جمله گلستان، مازندران، سمنان، تهران، قم، مرکزی، لرستان و خوزستان عبور کرده و با گذر از چشماندازهای متنوع طبیعی و فرهنگی، از جنگلهای هیرکانی بدون تخریب عبور میکند و نمونهای ممتاز از مهندسی اتصال سرزمینی و حافظه تمدنی یک ملت به شمار میآید و هرگونه تعرض، تخریب یا حمله به این اثر ارزشمند، تعرض به میراث فرهنگی ملت ایران و لطمه به سرمایهای است که به همه بشریت تعلق دارد؛ اقدامی که از منظر اخلاقی، انسانی و حقوق بینالملل فرهنگی، بهشدت محکوم و مغایر با مسئولیت مشترک دولتها و نهادهای بینالمللی در صیانت از میراث بشری است».
در ادامه این نامه آمده است: «در شرایطی که تهدید علیه زیرساختهای حیاتی و آثار تاریخی میتواند جان غیرنظامیان را نیز در معرض خطر قرار دهد، حمله به راهآهن سراسری ایران افزون بر آسیب به یک اثر ثبتشده جهانی، واجد پیامدهای انسانی گسترده و مغایر با وجدان عمومی بشریت خواهد بود و سکوت در برابر چنین تهدیدی، به تضعیف نظام بینالمللی حفاظت از فرهنگ و تاریخ مشترک انسانها منجر خواهد شد و ازاینرو، از مدیر کل یونسکو و این نهاد بینالمللی انتظار میرود با بهرهگیری از جایگاه حقوقی، اخلاقی و بینالمللی خود، موضعی صریح، فوری و بازدارنده اتخاذ کرده و جامعه جهانی را به مسئولیتپذیری در قبال حفاظت از این میراث جهانی فراخوانند».
راهآهن ایران دستاورد رنج نیاکان
تعرض اسرائیل و آمریکا به راهآهن ایران در شرایطی رخ میدهد که راهآهن ایران میراث تاریخی ایرانیان است و جالب است که بدانید خط آهن ایران پس از سالهای طولانی تلاش و کوشش و سنگاندازی استعمار وقت و تحریم ساخته شده است. پیشینه ساخت و بهرهبرداری اولین راهآهن در ایران به دوره پادشاهی قاجار در سال ۱۲۲۷ خورشیدی برمیگردد که از بندرانزلی به پیربازار کشیده شد.
در سال ۱۲۶۱ خورشیدی خط تراموایی میان تهران و شاهعبدالعظیم کشیده شد و در سال ۱۲۶۵ خورشیدی دومین راهآهن ایران به نام خط راهآهن محمودآباد به تهران آغاز شد اما با کارشکنیهای پیمانکارهای بلژیکی به شکست انجامید و خطهای آن برچیده و برای ساخت تلگراف بهرهبرداری شد.
در آبان ۱۲۶۹ خورشیدی ناصرالدین شاه قاجار پیماننامهای با روسیه تزاری امضا کرد که ایران را از ساخت راهآهن تا ۱۰ سال بازمیداشت. این محدودیت با شروط وام ۶۰ میلیون فرانکی روسیه با دستخط مظفرالدینشاه برای ۱۰ سال دیگر تمدید شد. در سال ۱۲۹۲ بانک استقراضی روسیه امتیاز ساخت راهآهن جلفا به تبریز و صوفیان به شرفخانه را به دست آورد.
این راهآهن به دلیل نبود لوکوموتیو بیاستفاده ماند تا اینکه مجلس شورای ملی در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۰۴ به درخواست دولت، پرداخت مبلغ صدوهفتاد هزار تومان را به تصویب رساند که بخشی از آن هزینه خرید لوکوموتیو و واگن و راهاندازی راهآهن جلفا به تبریز و بخش دیگر، صرف کشتیرانی در دریاچه ارومیه شود.
راهآهن بوشهر_ برازجان، راهآهن میرجاوه_زاهدان، تهران_ خرمشهر، تهران_ چابهار و… همه و همه در طول تاریخ به دست نیاکان ایرانیان به دشواری ساخته شد و در سال ۱۳۱۴ بهرهبرداری کامل از راهآهن سراسری ایران آغاز شد. در حال حاضر ایران بیشتر از ۱۵ هزار کیلومتر خط آهن دارد اما این میزان ریل با توجه به اهمیت ژئوپلیتیک ایران هرگز کافی نبوده و نیست و ایران که هماکنون به عنوان چهارراه منطقه شناخته میشود کوتاهترین مسیرهای اتصال کریدورهای ترانزیتی جهان را در اختیار دارد. ظرفیتی که باعث میشود درآمد خیرهکنندهای از ترانزیت کالا نصیب ایران شود.
در همین زمینه مهمترین کریدور ترانزیتی ایران کریدور شمال به جنوب است که به دلیل تعلل در توسعه مسیرهای ریلی مهمی مانند راهآهن رشت_آستارا و خطوط آهن زاهدان و اتصال به افغانستان یا اتصال ریلی ایران به عراق راهاندازی نشد. در طول این سالها مشکلات سیاست خارجی و تحریم، همچنین نبود سرمایهگذار از جمله موانع مهم توسعه این مسیرهای ریلی مهم در ایران بوده که میتوانست نقش مهمی در درآمدزایی برای ایران داشته باشد.
گذشته از این، ناوگان باری و مسافری ریلی ایران فرسوده است و برخی خطوط آهن باید متناسب با جدیدترین قطارهای پرسرعت جهان راهاندازی شود و ایران مجهز به قطار برقی مسافری شود. به عبارت دیگر صنعت ریلی ایران تا همینجا هم گرفتار نقصانهای بسیاری است و حالا جنگ همین بضاعت موجود ریلی در ایران را هدف حملات خود گرفته است.
