تهدید به جای توافق
پیام نشست «گنگ ۸» درباره ایران
قانون آمریکا تصریح میکند که رئیسجمهور باید کمیتههای اطلاعاتی کنگره را از فعالیتهای امنیتی کشور مطلع نگه دارد؛ اما زمانی که رئیسجمهور تشخیص دهد دسترسی به اطلاعات حساس باید محدود باشد، صرفاً این جمع هشتنفره در جریان اطلاعات قرار میگیرند. در جلسه مربوط به ایران که چند ساعت پیش از حضور ترامپ در کنگره برگزار شد، علاوه بر مارکو روبیو، جان رتکلیف، رئیس سیا، نیز حضور داشت.
فرارو- ساعتی قبل از سخنرانی ترامپ در کنگره آمریکا، وزیر خارجه این کشور به همراه رئیس سازمان سیا، جلسهای مهم با تیمی هشتنفره از رهبران دو مجلس سنا و نمایندگان برگزار کردند؛ تیمی که در رسانههای آمریکایی با عنوان «گنگ هشتنفره» (Gang of Eight) شناخته میشود.
به گزارش فرارو، گنگ هشت نامی غیررسمی است که رسانههای آمریکایی به گروهی هشتنفره از رهبران دو مجلس سنا و نمایندگان میدهند. آنها شامل رهبران احزاب اقلیت و اکثریت در این دو مجلس (چهار نفر) به همراه رئیس و عالیترین عضو اقلیتِ کمیته اطلاعات سنا و مجلس نمایندگان هستند که طبق قانون آمریکا صلاحیت مطلع شدن از اطلاعات حساس و طبقهبندیشده دولتی را دارند. جلسات آنها به ندرت رسانهای میشود و تشکیل این جمع، پیش یا پس از اقدامات و رخدادهای مهم امنیتی و نظامی، معمولاً قطعی است. قانون آمریکا تصریح میکند که رئیسجمهور باید کمیتههای اطلاعاتی کنگره را از فعالیتهای امنیتی کشور مطلع نگه دارد؛ اما زمانی که رئیسجمهور تشخیص دهد دسترسی به اطلاعات حساس باید محدود باشد، صرفاً این جمع هشتنفره در جریان اطلاعات قرار میگیرند. در جلسه مربوط به ایران که چند ساعت پیش از حضور ترامپ در کنگره برگزار شد، علاوه بر مارکو روبیو، جان رتکلیف، رئیس سیا، نیز حضور داشت.
پنج عضو کنگره چه گفتند؟
یورونیوز در گزارش مربوط به این جلسه نوشت: «کاخ سفید معمولاً این گروه موسوم به باند هشتنفره را از مسائل اطلاعاتی محرمانه، از جمله تدارکات برای اقدامات نظامی گسترده، مطلع میکند.» اطلاعات جلسه گنگ هشت به رسانهها راه پیدا نمیکند، چرا که محتوای آن کاملاً محرمانه است. با این حال، زمانی که برگزاری یک جلسه اعلام میشود، اظهارنظرهای افراد حاضر در آن میتواند تا حدی فضای گفتوگوهای پشت درهای بسته را ترسیم کند. تا زمان تنظیم این گزارش، صحبتهای پنج عضو این گروه در رسانهها منعکس شده است.
چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، پس از جلسه گفت: «این موضوع جدی است و دولت باید مردم را در جریان آن قرار دهد.»
جیم هایمز، نماینده دموکرات و عضو ارشد اقلیت در کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان، اظهار داشت: «من بسیار نگرانم. جنگها در خاورمیانه برای رؤسایجمهور و کشور خوب پیش نرفتهاند و ما حتی یک دلیل قانعکننده نشنیدهایم که چرا اکنون زمان آغاز یک جنگ دیگر در خاورمیانه است.»
حکیم جفریز، رهبر اقلیت مجلس نمایندگان (دموکرات)، ادعاهای ترامپ مبنی بر نابودی توان هستهای ایران در جریان حملات تیرماه امسال را زیر سؤال برد و گفت: «اگر این ادعا حقیقت داشت، ضرورت این اقدام چیست؟ این یک مسئله باز است و مردم آمریکا به توضیح واقعی نیاز دارند.»
مارک وارنر، معاون رئیس کمیته اطلاعاتی سنا (دموکرات)، وضعیت فعلی را لحظهای جدی برای خاورمیانه و آمریکا توصیف کرد. او گفت: «فکر میکنم رئیسجمهور موظف است توضیح دهد اهداف کشور ما چیست، منافع کشور ما چیست و چگونه قرار است از منافع آمریکا در منطقه حفاظت کنیم.» او ابراز امیدواری کرد که این مسائل در سخنرانی ترامپ در کنگره یا بهزودی مورد توجه قرار گیرد.
جان تون، رهبر اکثریت سنا (جمهوریخواه)، تأکید کرد که دولت باید در مورد ایران با کنگره مشورت کند. او همچنین گفت که مشخص نیست دولت آمریکا چه تصمیمی درباره اقدام نظامی گرفته است. این سناتور جمهوریخواه به برنامه هستهای و موشکهای بالستیک ایران به عنوان دو مسئله اصلی اشاره کرد و ایران را کشوری خطرناک خواند که در حال حاضر بسیار بیثبات است.
تأکید بر تهدید به جای توافق
امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مطالعات آمریکا، در توئیتر نوشت: «مهمتر از سخنرانی ترامپ در کنگره درباره موضوع ایران، نشست وزیر خارجه و رئیس سیا با اعضای گروه Gang of Eight کنگره در روز سهشنبه بود که میتواند بیانگر اقدام احتمالی اطلاعاتی یا نظامی آمریکا علیه ایران در آینده نزدیک باشد.»
برآیند صحبتهای این پنج سیاستمدار آمریکایی نشان میدهد که فضای جلسه تا چه حد علیه ایران بوده است؛ از پاسخ کوتاه چاک شومر که خواستار در جریان قرار گرفتن افکار عمومی شد تا ابراز تردید جفریز که گفت اگر حمله ماه ژوئن به زعم ترامپ موفقیتآمیز بوده، «ضرورت این اقدام» چیست. او نیز خواستار اطلاعرسانی به افکار عمومی شد؛ عاملی تأثیرگذار در فضای سیاسی و انتخابات آمریکا. هیچیک از پنج عضو حاضر در جلسه گنگ هشتنفره سخنی از دیپلماسی و مذاکره به میان نیاوردند، بلکه تمرکز خود را بر تأثیر جنگهای خاورمیانه بر سرنوشت رؤسایجمهور آمریکا، منافع آمریکا در منطقه و افکار عمومی این کشور گذاشتند.
سخنرانی ترامپ که چند ساعت بعد از این جلسه در کنگره انجام شد نیز اشارهای به همان فرمول آمریکایی «توافق در برابر عدم حمله» داشت. او تمرکز خود را بر تهدید خواندن ایران گذاشت و بیش از آنکه بر موضوع هستهای تأکید کند، بر برنامه موشکی کشورمان تمرکز داشت؛ هرچند اظهارات قبلی خود درباره سلاح هستهای و حمایت از تروریسم را نیز تکرار کرد. ترامپ ابتدا نظر اروپاییها را جلب کرد، زمانی که گفت موشکهای ایران میتواند پایگاههای آمریکا در منطقه و همچنین شرق اروپا را تهدید کند؛ موضوعی که از لحاظ نظری و عملی با برد اعلامی موشکهای ایران تطابق دارد. سپس پا را فراتر گذاشت و بدون اشاره به مسائل فنی و شواهد، مدعی شد ایران در حال کار بر موشکهایی است که قابلیت حمله به خاک آمریکا را دارند؛ موشکهایی که در دسته موشکهای قارهپیما قرار میگیرند.
مجموع این اظهارات و وقایع، در حالی که یک روز پیش از عزیمت وزیر امور خارجه ایران به ژنو برای دور سوم مذاکرات غیرمستقیم با آمریکاییها مطرح میشد، تحلیلهایی را در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی به دنبال داشت. در شرایطی که تحلیلگران، مذاکرات پیشرو در ژنو را مقطعی سرنوشتساز میدانند و در انتظارند مشخص شود این نشست چه نتیجهای خواهد داشت.
