از «عزم مطلق» تا چالش مشروعیت؛ افت و خیزهای رابطه آمریکا و ونزوئلا
یک ماه و نیم پس از عملیات جنجالی آمریکا برای بازداشت نیکلاس مادورو، روابط واشینگتن و کاراکاس وارد مرحلهای تازه و پیچیده شده است؛ از یکسو طرحهای آمریکا برای مدیریت و بهرهبرداری از نفت ونزوئلا و از سوی دیگر تأکید مقامهای موقت این کشور بر مشروعیت مادورو، معادلهای دوگانه از تقابل سیاسی و تعامل اقتصادی را رقم زده که آینده آن همچنان با پیچیدگیهایی مواجه است.
فرارو- حدود یک ماه و نیم از عملیات نظامی آمریکا با عنوان «عزم مطلق» که به بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا و انتقال او به ایالات متحده انجامید، میگذرد؛ رخدادی کمسابقه که روابط پرتنش واشینگتن و کاراکاس را وارد مرحلهای تازه کرد. با این حال، تحولات پس از آن نشان میدهد مناسبات دو کشور نه به سمت تقابل کامل رفته و نه به عادیسازی سریع رسیده، بلکه مسیری پرنوسان را تجربه کرده است.
به گزارش فرارو، پس از بازداشت مادورو، دیوان عالی ونزوئلا، دلسی رودریگز، معاون او را بهعنوان رئیسجمهور موقت منصوب کرد؛ تصمیمی که برخلاف گمانهزنیهای اولیه درباره احتمال حمایت واشینگتن از رهبران اپوزیسیون، از جمله ماریا کورینا ماچادو، بود. دونالد ترامپ در نهایت ترجیح داد با ساختار موقت شکلگرفته در کاراکاس تعامل کند، نه با چهرههای مخالف دولت پیشین.
ادعاهای اولیه درباره کنترل موقت ونزوئلا
در ساعات نخست پس از بازداشت مادورو، برخی رسانههای آمریکایی از جمله بلومبرگ گزارش دادند ترامپ گفته است ایالات متحده تا شکلگیری یک رهبری انتقالی، اداره امور ونزوئلا را بر عهده خواهد گرفت. با این حال، دولت ونزوئلا این عملیات را «غیرقانونی» خواند و دیوان عالی کشور با انتصاب رودریگز بهعنوان رئیسجمهور موقت، عملاً مسیر متفاوتی را رقم زد.
نفت؛ محور اصلی معادله جدید
یکی از مهمترین محورهای روابط دو کشور پس از این تحول، مسأله نفت بوده است. صنعت نفت ونزوئلا پیش از این تحت تحریمهای شدید آمریکا قرار داشت و صادرات آن با محدودیتهای جدی مواجه بود.
ترامپ پس از برکناری مادورو در کنفرانسی خبری در اقامتگاه مارالاگو اعلام کرد آمریکا قصد دارد زیرساختهای نفتی ونزوئلا را که به سرمایهگذاری میلیارد دلاری نیاز دارد، با مشارکت شرکتهای نفتی بازسازی کند. او تأکید کرد شرکتها برای فعالیت خود «غرامت دریافت خواهند کرد» اما فروش نفت تحت سازوکاری مشخص و با نظارت واشینگتن انجام خواهد شد.
ترامپ همچنین در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت ونزوئلا بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون بشکه از نفت تحریمشده خود را به آمریکا اختصاص خواهد داد و مدیریت منابع حاصل از فروش آن تحت نظارت مستقیم او خواهد بود. او به مدیران نفتی نیز اطمینان داد سرمایهگذاری در ونزوئلای پس از مادورو با «ایمنی کامل» همراه خواهد بود.
مصاحبه جنجالی رودریگز و واکنش ترامپ
در روزهای اخیر، مصاحبه دلسی رودریگز با شبکه انبیسی بار دیگر موضوع ونزوئلا را به تیتر رسانههای جهانی بازگرداند. رودریگز در این گفتوگو تأکید کرد نیکلاس مادورو همچنان رئیسجمهور قانونی ونزوئلاست و بازداشت او را غیرموجه خواند. او گفت: «بهعنوان یک وکیل میگویم که مادورو رئیسجمهور قانونی است و او و سیلیا فلورس بیگناه هستند.»
این اظهارات که در رسانهای آمریکایی مطرح شد، بار دیگر روایت واشینگتن از مشروعیت عملیات برکناری مادورو را با چالش روبهرو کرد. ترامپ نیز در واکنش، در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ایرفورس وان گفت: «رودریگز مجبور است چنین حرفی بزند. من فکر میکنم ما رابطهای عالی داریم.»
رابطهای میان تقابل و تعامل
مجموع این تحولات نشان میدهد روابط آمریکا و ونزوئلا پس از برکناری مادورو در وضعیتی پیچیده قرار دارد؛ از یکسو واشینگتن در پی تثبیت نفوذ خود و بهرهبرداری از ظرفیتهای نفتی این کشور است و از سوی دیگر، مقامهای موقت کاراکاس همچنان بر مشروعیت دولت پیشین تأکید دارند. اینکه این رابطه در ماههای آینده به سمت تقابل بیشتر پیش خواهد رفت یا به سوی نوعی توافق عملگرایانه حرکت میکند، به تحولات داخلی ونزوئلا و محاسبات سیاسی کاخ سفید وابسته خواهد بود.
