داسو سوپر رافال؛ رقیبی برای اف-۳۵ آمریکایی
رافال فرانسوی با نسخه آینده سوپر رافال، ترکیبی از توانمندی، مهمات بیشتر و هزینه پایین ارائه میدهد و تا دهه ۲۰۶۰ همچنان قدرتمند خواهد بود.
هر وقت بحث جنگندهها پیش میآید، معمولاً ذهنها سریع به سمت هواپیماهای آمریکایی، روسی و چینی میرود. نامهایی مثل F-35 Lightning II، Sukhoi Su-57 یا Chengdu J-20 فوراً روی میز قرار میگیرند. اینها بدون تردید جنگندههای بسیار پیشرفتهای هستند. با این حال چیزی که اغلب نادیده گرفته میشود Dassault Rafale است؛ جنگندهای چندمنظوره که توسط شرکت فرانسوی Dassault Aviation طراحی و ساخته شده و بسیاری آن را یکی از قدرتمندترین و کاملترین هواپیماهای رزمی جهان میدانند.
رافال از سال ۲۰۰۴ عملیاتی شده و بیش از ۳۰۰ فروند از آن ساخته شده که در نقاط مختلف جهان به کار گرفته شدهاند. داسو بهطور پیوسته این هواپیما را ارتقا داده است. ابتدا استاندارد F1 در ۲۰۰۴، سپس F2 در ۲۰۰۶ و بعد F3 در ۲۰۰۸ معرفی شد. در سال ۲۰۱۸ نسخه F3R از راه رسید و پس از آن استاندارد جدید F4 با زیرگونههای ۴.۱ و ۴.۲ عرضه شد.
با توجه به روند ارتقاهای مداوم، عجیب نیست که برنامههایی برای آینده نیز وجود داشته باشد تا رافال تا دهه ۲۰۶۰ هم همچنان کارآمد بماند. مسیر بزرگ بعدی، استاندارد Rafale F5 است که بعضیها به شکل غیررسمی آن را سوپر رافال مینامند.
سوپر رافال در برابر اف-۳۵، تفاوتهای کلیدی
قبل از هر مقایسه باید یک نکته مهم را روشن کرد. تنها یکی از این دو هواپیما همین حالا در خدمت است و آن اف-۳۵ است. رافال اف ۵ هنوز در مرحله توسعه قرار دارد و طبق برآوردهای فعلی زودتر از حدود ۲۰۳۰ وارد خدمت نخواهد شد.
از نظر تواناییها، بزرگترین برتری اف-۳۵ این است که روی یک پلتفرم جدیدتر و پیشرفتهتر بنا شده. این هواپیما نسل پنجم بوده و از پایه به عنوان یک جنگنده پنهانکار طراحی شده است. به همین دلیل در چندین زمینه از نسلهای قبلی جلوتر بوده و بسیاری آن را پیشرفتهترین جنگنده عملیاتی امروز میدانند.
رافال اما کار خود را به عنوان یک جنگنده نسل چهارم آغاز کرد و بعد از چندین ارتقا اکنون در رده ۴.۵ یا ۴.۵ پلاس قرار میگیرد و البته از نظر پنهانکاری نمیتواند به اف-۳۵ برسد. در عوض، رافال توانمندیهای جنگ الکترونیک بسیار قوی دارد، در مأموریتهای معمول میتواند تعداد بیشتری مهمات حمل کند و هزینه خرید و نگهداری آن پایینتر است. نسخه سوپر رافال قرار است امکان همکاری با پهپادهای رزمی را هم داشته باشد، حوزهای که آمریکاییها نیز بهطور جدی دنبال میکنند.
ساده بگوییم، سوپر رافال یک جنگنده چندمنظوره بسیار توانمند در رده ۴.۵ خواهد بود، اما در برخی زمینهها فقط به این دلیل عقب میماند که اف-۳۵ به نسل جدیدتری تعلق دارد. رقیب مستقیمتر اف-۳۵ احتمالاً جنگندههای نسل ششم آینده خواهند بود؛ برنامههایی مانند سیستم رزمی هوایی آینده اروپا و پروژههای در حال توسعه آمریکا.
