زنگ خطر جدید برای تولید
شاخصهای تولید، فروش، اشتغال و صادرات در پایینترین سطح از خرداد ماه سال جاری قرار گرفته است
شاخص مدیران خرید بخش صنعت در دیماه عدد۴۳ را ثبت کرده است. این شرایط رکودی از خرداد سال جاری، زمانی که ریسک بزرگ جنگ ۱۲روزه بر اقتصاد کشور تحمیل شده، بیسابقه است.
به گزارش دنیای اقتصاد، با این حال، مهمترین بخش گزارش، ناامیدی شدید فعالان اقتصادی نسبت به آینده است؛ بر اساس آمارهای شامخ، مولفه «انتظارات تولید در ماه آینده» در کف تاریخی خود قرار دارد. در واقع فعالان صنعتی نه در زمان جنگ و نه در تمام سالهای کرونا تا این حد نسبت به تداوم تولید بدبین نبودهاند.
شامخ صنعت در دی ماه با رسیدن به عدد 43، کمترین مقدار 7 ماهه خود را از خرداد امسال به ثبت رساند. براساس دادههای جدید شاخص مدیران خرید دی ماه ۱۴۰۴، وضعیت بخش صنعت ایران در مرحله بحرانی قرار گرفته است؛ رکودی که با کاهش شدید تقاضا، اختلال در زنجیره تامین و افزایش هزینههای تولید همراه شده و چشمانداز کوتاهمدت و میانمدت بخش صنعت را تیرهتر از قبل کرده است. شاخص کل اقتصاد نیز با ثبت عدد 43.4 نشاندهنده روند رکودی 22 ماهه در تمام کسبوکارهای کشور است.
بررسی مولفههای اصلی شاخص نشان میدهد که رکود فعلی نه تنها محدود به یک زیرشاخه صنعتی خاص نیست، بلکه گسترهای فراگیر در بخشهای مختلف را در بر گرفته است. در این بین، میزان سفارشات جدید مشتریان نامطلوبترین وضعیت را دارد که حاکی از کاهش محسوس تقاضای واقعی در بازار داخلی و محدودیتهای جدی صادراتی است.
افت سفارشات جدید نه تنها فشار نقدینگی و موجودی مواد اولیه را افزایش میدهد، بلکه انتظارات تولیدکنندگان نسبت به آینده را نیز تضعیف میکند. همین نکته با ثبت عدد ۴۱ در شاخص انتظارات تولید برای ماههای آینده، که کمترین مقدار خود را طی ۸۸ دوره اجرای طرح به ثبت رسانده است، نشان میدهد که فعالان صنعتی نسبت به آینده تولید بهشدت بدبین هستند.
شاخص مدیران خرید، که نمایی از وضعیت کسبوکارها و روند تولید و فروش را ارائه میدهد، در دی ماه کاهش شدیدی را در تمامی مولفههای اصلی تجربه کرده است. میزان سفارشات جدید مشتریان به ۳۹ کاهش یافت؛ این رقم، کمترین سطح خود از ابتدای فروردین ۱۳۹۹ را نشان میدهد. مقدار تولید محصولات به 41.2 رسید که کمترین میزان 7ماهه از خرداد ماه بود.
در بخش نیروی انسانی، شاخص استخدام و بهکارگیری با 47.3 برای پانزدهمین ماه متوالی پایینتر از محدوده خنثی بود که نشاندهنده محدودیت شدید مالی بنگاهها برای حفظ اشتغال موجود است. در دیماه، موجودی مواد اولیه خریداریشده با ثبت رقم 42.5 در شرایطی رکودی قرار گرفته که نشاندهنده شدت بحران در زنجیره تامین است.
از سوی دیگر، شاخص انتظارات تولید در ماه آینده با رقم ۴۱ به پایینترین حد خود در ۸۸ ماه اجرای طرح رسید و بدبینی شدید فعالان اقتصادی نسبت به آینده نزدیک را نشان داد. تحلیل زیربخشهای صنعتی نشان میدهد که رکود فعلی فراگیر و محدود به صنایع خاص نیست.
