تلاش عراق و قطر بر باز نگه داشتن کانالهای دیپلماتیک میان ایران و آمریکا
تلاشهای دیپلماتیک برای حلوفصل پرونده ایران در حالی ادامه دارد که بنا به گزارش رسانهها، تلآویو و واشنگتن همچنان به دنبال تنشآفرینی و حفظ سایه جنگ بر سر ایران هستند.
تلاشها برای حلوفصل دیپلماتیک بحران در خاورمیانه بار دیگر شدت گرفته است. این در حالی است که بنا به گزارش شبکه خبری الجزیره، رویدادهای هفتههای گذشته در ونزوئلا و ایران، بخشی از کارزار گسترده جنگ هیبریدی به رهبری آمریکا و اسرائیل است که هدفی جز میدان دادن به آشوب و نزاع در خاورمیانه و دیگر نقاط جهان ندارد.
به گزارش دنیای اقتصاد، در این بستر، کشورهای منطقه بهعنوان بازیگران آسیبپذیر از این وضعیت به دنبال باز نگه داشتن کانالهای تماس میان ایران و آمریکا و مدیریت تنشها هستند. در همین رابطه و در آخرین تحولات، بغداد از تلاش برای میانجیگری میان تهران و واشنگتن خبر داد و قطر بر باز بودن خطوط ارتباطی با هر دو طرف تاکید کرد.
در این چارچوب، نخستوزیر عراق دیروز تاکید کرد که بغداد با ایران و آمریکا در تماس است تا زمینهای را برای گفتوگو بین دو کشور ایجاد کند.
طبق گزارش العربیه، محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، گفت: «ما با ایران و آمریکا در تماس هستیم تا زمینهای برای گفتوگو بین دو کشور پیدا کنیم.» این در حالی است که نخستوزیر عراق روز شنبه ۲۷دیماه نیز به تهدیدها علیه ایران واکنش نشان داده بود.
بنا به گزارش بغداد الیوم، نخستوزیر عراق اظهار کرد که کشتار در غزه و لبنان و تهدید ایران اقدامی وحشیانه و تجاوزکارانه و به منزله هدف قرار دادن ملت است. السودانی ادامه داد: «تهدیدها در منطقه مستلزم وحدت و یکپارچگی و دوری از تحریکات فرقهای است.»
اظهارات السودانی در حالی بیان میشود که رئیس دستگاه دیپلماسی عراق روز یکشنبه ۲۸دیماه به ایران سفر کرد. فواد حسین، وزیر خارجه عراق، طی سفر به تهران با سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، و همچنین مسعود پزشکیان، علی لاریجانی و محمد باقر قالیباف دیدار و گفتوگو کرد. طی نشست وزرای امور خارجه دو کشور، فواد حسین بر اهمیت امنیت ایران برای منطقه تاکید کرد.
عراق البته یگانه کشوری نیست که در وضعیت فعلی به دنبال تنشزدایی میان تهران و واشنگتن است. وزارت خارجه قطر نیز روز سهشنبه ۲۰ ژانویه اعلام کرد که باید از بروز تنش در منطقه اجتناب کند.
به گزارش الجزیره، سخنگوی وزارت خارجه قطر بار دیگر بر راهحل دیپلماتیک میان ایران و آمریکا تاکید کرد. وی اظهار کرد: «هرگونه تنش در منطقه بر همه تاثیر خواهد گذاشت و ما از تلاشهای دیپلماتیک بین ایران و ایالات متحده حمایت میکنیم.»
سخنگوی وزارت خارجه قطر در ادامه تاکید کرد: «ما در سطح بینالمللی در ارتباط مداوم هستیم تا از تشدید تنش بین ایالات متحده و ایران جلوگیری کنیم.»
ماجد الانصاری که در یک کنفرانس مطبوعاتی در دوحه حضور یافته بود، افزود: «کانالهای ارتباطی ما با جمهوری اسلامی ایران و نیز ایالات متحده آمریکا همچنان باز است و ما همواره با هر دو جانب در تماس هستیم.»
صفآرایی آمریکا و اسرائیل علیه ایران
تلاشهای دیپلماتیک برای حلوفصل پرونده ایران در حالی ادامه دارد که بنا به گزارش رسانهها، تلآویو و واشنگتن همچنان به دنبال تنشآفرینی و حفظ سایه جنگ بر سر ایران هستند. جفری ساکس، استاد برجسته دانشگاه کلمبیا، مشاور شبکه «راهحلهای مبتنی بر توسعه پایدار سازمان ملل»، در یادداشتی برای شبکه الجزیره به بررسی تحولات اخیر در ایران و ونزوئلا و نقش آمریکا و اسرائیل در پیشبرد سیاستهای تهاجمی خود پرداخت.
این گزارش که به تاریخ ۱۹ ژانویه منتشر شده، عنوان کرد که تا جایی که به ایران مربوط میشود، تمایل آمریکا و اسرائیل به جنگافروزی ترکیبی یا هیبریدی بیش از پیش خود را نمایان کرد.
الجزیره در ادامه افزود که جنگ ترکیبی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که چرا استراتژی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میان تهدید به نزاع و جنگ و وعدههای پوشالی صلح در نوسان است.
این گزارش عنوان کرد: در عصر هستهای، آمریکا ناگزیر است که از درگیری نظامی فراگیر خودداری کند، چراکه تن دادن به این استراتژی معادل کشیدن اوضاع به سمتوسوی جنگ اتمی است. در عوض، کاخ سفید تلاش دارد میداندار جنگهای ترکیبی باشد.
طی هفتههای اخیر، ما شاهد دو نمونه از این مدل جنگافروزیها در ایران و ونزوئلا بودیم. در هر دو مورد، مجموعهای از فشارهای تحریمی و اقتصادی، جنگ سایبری و تحریک به آشوب و کارزار اطلاعات جعلی به وقوع پیوست. این دو مورد نمونههایی آشکار از پروژههای طولانیمدت سیآیای بودهاند که در روزها و هفتههای گذشته به اوج خود رسیدند و نتیجهای جز هرجومرج به دنبال ندارند.
در مورد ونزوئلا، انکار نمیتواند کرد که آمریکا مدتها به دنبال آن بود که کنترل این کشور آمریکای لاتین را به دست آورده و با سرنگونی دولت چپگرای حاکم، منابع غنی نفتی آن را تصاحب کند. آغاز جنگ هیبریدی آمریکا علیه ونزوئلا به سال ۲۰۰۲ بازمیگردد، زمانی که سیآیای ترتیب کودتا علیه دولت وقت این کشور به ریاست هوگو چاوز را داد.
زمانی که این طرح شکست خورد، واشنگتن اقدام به تنشزایی فزاینده با اعمال تحریمهای فلجکننده علیه کاراکاس کرد، اما این تلاشها در نهایت سبب نشد که دولت این کشور سقوط کند. اما با بمباران پایتخت ونزوئلا و ربودن مادورو، این اقدام ابعاد تازهای به خود گرفت و به این ترتیب، جنگ ترکیبی آمریکا علیه این کشور به ایستگاه پایانی خود رسید، دستکم تا به اینجای کار که چنین به نظر میرسد.
الجزیره در ادامه عنوان کرد که آمریکا و اسرائیل همچنین بخش قابلتوجهی از توان خود را معطوف به جنگ با ایران کردهاند. ترورهای سازمانیافته، تحریم و بمباران در ماه ژوئن تنها بخشی از این کمپین گسترده به حساب میآیند. تفاوت اصلی پرونده ایران در این میان آن بوده که تا جایی که به این کشور خاورمیانه مربوط میشود، جنگ هیبریدی علیه تهران میتواند به نزاعی فراگیر در منطقه بینجامد.
واشنگتن در برابر تهران
این رسانه قطری در ادامه نوشت: سابقه جنگ آمریکا علیه ایران بسیار قدیمیتر از ونزوئلاست. نخستین مداخله آمریکا در این کشور به سرنگونی دولت محمد مصدق در تاریخ ۱۹۵۳ بازمیگردد، زمانی که نخستوزیر قانونی و دموکراتیک ایران کوشید صنعت نفت کشورش را ملی کند. سیآیای و امآی۶ در قالب عملیات آژاکس موفق به سرنگونی دولت مصدق شدند و این کار را از طریق پروپاگاندا، خشونت خیابانی و مداخله سیاسی عملی کردند. از سوی دیگر، سیآیای به شکلگیری ساواک کمک شایانی کرد.
الجزیره افزود: پس از انقلاب ۱۹۷۹، روابط میان ایران و آمریکا به تیرگی گرایید. از آن زمان به این سو، آمریکا بارها علیه ایران دسیسهچینی کرده و کوشیده تا سناریوی تغییر نظام را در این کشور پیادهسازی کند. مخالفت آمریکا و اسرائیل با عادیسازی روابط ایران با دیگر کشورهای جهان از دیگر بخشهای کارزار مقابلهای علیه تهران تلقی میشود و تحریمهای کمرشکن نیز قطعه دیگر این پازل است.
از نظر دولتهای آمریکایی، هدف اصلی حفظ فشار اقتصادی حداکثری علیه جمهوری اسلامی ایران، محدود کردن فعالیتهای دیپلماتیک این کشور و ایجاد فشارهای داخلی است. از یاد نباید برد که پس از چندین سال مذاکرات فشرده و تحقق برجام، ترامپ در سال ۲۰۱۸ و بهشکلی یکجانبه از آن خارج شده و تحریمها علیه تهران را بار دیگر احیا کرد.
اعتیاد به تنشزایی
بنا به گزارش الجزیره، درک ماهیت جنگ ترکیبی سبب میشود درک کنیم که چرا اظهارات ترامپ مدام از قطب تهدید به وعده صلح در تناوب است. سوخت اصلی جنگ هیبریدی، تناقضهای فزاینده، ابهام و نیرنگ است. تابستان گذشته، آمریکا بنا بود به تاریخ ۱۵ ژوئن دور جدید مذاکرات غیرمستقیم با ایران را ادامه دهد، اما در عوض به رژیم صهیونیستی برای حمله به این کشور چراغ سبز نشان داد و خود نیز در آن مشارکت کرد.
به همین خاطر است که نباید چندان به نشانههای آرامش که در روزهای اخیر شاهدش بودیم دل خوش کرد. همانطور که تجربه نشان داده، در میانه اوضاع بهظاهر آرام امکان غلتیدن امور به سمتوسوی کاملا متضاد وجود دارد.
در ادامه این گزارش آمده است: نمونههای ونزوئلا و ایران نشان از آن دارد که آمریکا و اسرائیل اصولا به رویکردهای مبتنی بر جنگ هیبریدی اعتیاد پیدا کردهاند. موساد و سیآیای بارها در سراسر خاورمیانه و آمریکای لاتین به صورت مشترک عمل کرده و آشوب و جنجال را به کشورهای این مناطق صادر کردهاند.
این اقدامها زندگی صدها هزار یا میلیونها تن را دگرگون کرده و مانع از توسعه اقتصادی این کشورها شدهاند و همچنین ترور، وحشت و موج گسترده پناهجویان را به دنبال داشتهاند. هدف نهایی این اقدامات و میلیاردها دلار هزینههایی که در پی داشتهاند چیزی نیست مگر آشوب فراگیر.
این در حالی است که منشور حقوق بشر سازمان ملل صریحا تصریح میکند که جنگهای هیبریدی نقض علنی حقوق بینالملل هستند و از کشورهای جهان میخواهد که از اعمال زور علیه دیگر کشورها خودداری کنند. با این همه جنگ هیبریدی یک پیروز نهایی دارد و آن سازوکار نظامیفناورانه حاکم بر آمریکا و اسرائیل است.
دوایت آیزنهاور، سی و چهارمین رئیسجمهور آمریکا، پیش از ترک کاخ سفید هشدار داد که سازمانهای نظامی در صورت به قدرت رسیدن در یک کشور تا چه اندازه میتوانند خطرناک باشند. این هشدار امروز بیش از هر زمان دیگری زنده و عینی به نظر میرسد، چراکه در وضعیت فعلی هوش مصنوعی و کارزارهای رسانههای گسترده بدل به بخشی انکارناپذیر از پروپاگاندای حاکم بر سیاست خارجی آمریکا و اسرائیل شدهاند.
