گروسی: این وضعیت برای ایران نمیتواند تا همیشه ادامه یابد/ طرفهای انپیتی «منوی انتخابی» ندارند
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدعی شد تداوم وضعیت فعلی میتواند به اعلامعدم پایبندی ایران به انپیتی منجر شود.
«رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز سهشنبه گفت بنبست با ایران بر سر ذخایر اورانیوم با غنای بالا و بازرسی از تأسیسات هستهای که توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی بمباران شدهاند، نمیتواند برای همیشه ادامه پیدا کند.
به گزارش ایسنا، گروسی در گفتوگو با خبرگزاری رویترز در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی تمامی ۱۳ تأسیسات هستهای اعلامشده ایران را که هدف بمباران قرار نگرفته بودند، بازرسی کرده است، اما تاکنون نتوانسته هیچیک از سه سایت کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در ماه ژوئن بمباران شدند را بازرسی کند.
او مدعی شد که ایران باید در گام نخست گزارشی به آژانس ارائه کند و توضیح دهد در این سایتها چه اتفاقی افتاده و سرنوشت مواد هستهای چه شده است؛ از جمله حدود ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد، که به ادعای او سطح حدود ۹۰ درصد مورد نیاز برای تسلیحات هستهای نزدیک است. بر اساس ادعای آژانس، این مقدار ماده، در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت ۱۰ بمب هستهای کافی است.
گروسی مدعی شد: «این وضعیت نمیتواند برای همیشه ادامه داشته باشد، چون در مقطعی مجبور خواهم شد بگویم: “بسیار خب، من هیچ تصوری ندارم این مواد کجاست.»
به ادعای مدیرکل آژانس، چنین وضعیتی به این معنا خواهد بود که هیچ تضمینی وجود ندارد که این مواد جابهجا یا پنهان نشده باشند.
او افزود: «در حال حاضر چنین اطمینان یا نتیجهگیریای ندارم، اما آنچه به ایران میگوییم این است که باید وارد تعامل شود.»
گروسی گفت که در حال اعمال «احتیاط دیپلماتیک» است، اما تأکید کرد ایران بهعنوان یکی از طرفهای معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) باید به تعهدات خود عمل کند.
او گفت: «این وضعیت نمیتواند به همینگونه برای مدت زیادی ادامه یابد و من متاسفانه مجبور خواهم شد عدم پایبندی آنها را اعلام کنم.»
گروسی گفت که طرفهای انپیتی گزینه «منوی انتخابی» ندارند تا هرچه را میخواهند رعایت کنند و هرچه را نمیخواهند کنار بگذارند.
مدیرکل آژانس در پاسخ به این پرسش رویترز که «آیا ممکن است این مسئله تا بهار حلوفصل شود؟»، گفت: «این بازه زمانی معقولی است.»
ایران بارها تاکید کرده بهعنوان یکی از اعضای معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای (انپیتی) همواره به تعهدات خود عمل کرده و این طرفهای غربی هستند که تعهدات خود را زیر پا گذاشتهاند.
ایران تاکید کرده طبق سازوکار توافق شده، به تاسیسات مورد حمله قرار نگرفته، دسترسیهایی را داده اما به دلیل نبود آییننامهای در خصوص سایتهای آسیبدیده، این امکان میسر نیست. ایران و آژانس همچنین در قاهره به توافقی درباره سازوکار بازرسیها دست یافتند اما طرفهای غربی با سیاسیکاری و کلیدزدن اسنپبک، عملا آن را از کار انداختند.
خبرگزاری رویترز نوشته یکی از واقعیتهای «دنیای واقعی» که به گفته گروسی باید با آن مواجه شود، تأثیر تلاشهای دیپلماتیکی است که با هدف دستیابی به توافقی گستردهتر میان ایران و آمریکا در جریان است و هدایت آنها را «استیو ویتکاف» نماینده ویژه آمریکا، بر عهده دارد.
او گفت: «نمیتوانم آن را نادیده بگیرم و برایش آرزوی موفقیت دارم، تا درک متقابلی حاصل شود و تهدید قریبالوقوع فعالیتهای نظامی جدید در آن منطقه یا چیزی شبیه به آن از میان برود.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماه نوامبر اعلام کرده بود که بیشتر تأسیسات هستهای ایران که در حملات آمریکا و اسرائیل هدف قرار نگرفته بودند را بازرسی کرده است. گروسی گفت این بازرسیها تا اواخر دسامبر نیز ادامه داشته است. با این حال، به گفته او، انجام بازرسیها در دوره «ناآرامیهای داخلی» ممکن نبود
او گفته است: «آنها گفتند اوضاع آرام است و همه چیز تحت کنترل است و از این قبیل. اگر وضعیت اینگونه است، آیا نباید (بازرسیها) را از سر بگیریم؟»
گروسی همچنین گفت که قرار است طی «چند روز یا چند هفته آینده» با «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران، دیدار کند.
