تیروئید؛ غده کوچکی که زندگیمان را دگرگون می کند
غده تیروئید فرمانده پنهان بدن است. غده ای که سرعت سوختوساز، سطح انرژی، خلقوخو، ضربان قلب و دمای بدن را کنترل می کند.
ژانویه (۱۱ دی تا ۱۲ بهمن)، ماه آگاهیبخشی درباره تیروئید، فرصتی است تا کمی بیشتر به صدای بدن خود گوش دهیم و با انجام چند گام ساده، از سلامت این غده حیاتی مطمئن شویم.
به گزارش ایرنا، وبگاه دیتیوای در گزارشی آورده است:
احساس خستگی مفرط، تغییر وزن ناگهانی یا بیحوصلگی مداوم همه این موارد میتوانند نشانههای خاموش کمکاری یا پرکاری تیروئید باشند.
بدن شما یک فرمانده پنهان دارد: یک غده کوچک و پروانهایشکل در گردن که تیروئید نام دارد. این غده با ترشح هورمون، سرعت سوختوساز، سطح انرژی، خلقوخو، ضربان قلب و حتی دمای بدن شما را کنترل میکند. وقتی عملکرد آن مختل شود، کل سیستم بدن از تعادل خارج میشود.
اختلالات تیروئید (کمکاری، پرکاری، گره) بسیار شایعاند، اما علائم آن، مثل خستگی یا بیحوصلگی، اغلب به استرس یا سبک زندگی شلوغ روزمره نسبت داده و نادیده گرفته میشوند. هدف از نامگذاری ژانویه بهعنوان ماه آگاهیبخشی درباره تیروئید، همین است: توقف کنید، صدای بدن خود را بشنوید و در صورت نیاز اقدام کنید.
چهار گام ساده برای مشارکت و بررسی سلامت تیروئید
- گام اول: یک «خودآزمایی گردن» ساده در خانه انجام دهید (کمتر از ۱ دقیقه)
این روش ساده میتواند به شناسایی بزرگی غیرعادی تیروئید یا گرههای مشاهدهشدنی کمک کند.
وسایل لازم: یک آینه دستی و یک لیوان آب.
روش کار: در مقابل آینه بایستید، سر را به آرامی به عقب مایل کنید. ناحیه پایین جلوی گردن، یعنی بین سیب آدم (برآمدگی جلوی گردن) و استخوانهای ترقوه را پیدا کنید. یک جرعه آب بخورید و در حین قورتدادن آن، با دقت این ناحیه را در آینه تماشا کنید.
نتیجه طبیعی: شما فقط حرکت طبیعی سیب آدم را به بالا و پایین میبینید.
نتیجه نیازمند بررسی: اگر هرگونه برآمدگی، توده، ورم یا عدم تقارن در دو طرف گردن مشاهده کردید، آن را با پزشک عمومی خود در میان بگذارید.
- گام دوم: علائم هشداردهنده را بشناسید
اگر چند مورد از علائم زیر را به طور مداوم تجربه میکنید، ممکن است نشانه اختلال تیروئید باشد. یک آزمایش خون ساده (TSH) میتواند موضوع را روشن کند:
خستگی پایانناپذیر: احساس فرسودگی با وجود خواب کافی.
تغییر وزن بیدلیل: افزایش یا کاهش وزن بدون تغییر در رژیم غذایی یا فعالیت بدنی.
طوفان احساسات: زودرنجی، بیحوصلگی، اضطراب یا احساس افسردگی.
مشکل دمای بدن: احساس سرمای غیرعادی (در کمکاری تیروئید) یا گرما و تعریق بیشازحد (در پرکاری تیروئید) در مقایسه با اطرافیان.
تغییر در پوست و مو: خشکی پوست، ریزش موی چشمگیر یا نازکشدن یکسوم بیرونی ابروها.
- گام سوم: عزیزانتان را آگاه کنید
اگر در دوست یا فردی از خانواده علائمی مانند گرفتگی صدا، مشکل در بلع، احساس توده در گلو یا تورم یا برآمدگی در ناحیه جلوی گردن را مشاهده کردید، پیشنهاد دهید که یک چکاپ ساده انجام دهد. بسیاری از اختلالات تیروئید در صورتی که زود تشخیص داده شوند، بهراحتی مدیریت میشوند.
- گام چهارم: سبک زندگی خود را برای پشتیبانی از تیروئید تنظیم کنید
سلامت تیروئید با انتخابهای روزمره شما گره خورده است:
تغذیه هوشمند: مصرف مواد غذایی حاوی ید (مثل ماهی، میگو، لبنیات، نمک یددار)، سلنیوم (آجیل برزیلی، تخممرغ) و روی (حبوبات، گوشت) را در برنامه خود داشته باشید.
مدیریت استرس: استرس مزمن میتواند بر تعادل هورمونی تأثیر بگذارد. روشهایی مانند مدیتیشن، پیادهروی یا هر فعالیت آرامشبخش دیگر را امتحان کنید.
خواب کافی و تحرک منظم: به بدن خود فرصت بازیابی و تنظیم بدهید.
یک نکته تاریخی جالب
انسان قرنهاست که به اهمیت این ناحیه از بدن پی برده است. امپراتور شن نونگ (Shen Nung) در چین باستان (حدود ۲ هزار و ۷۰۰ سال قبل از میلاد) استفاده از جلبک دریایی را برای درمان گواتر (بزرگی تیروئید) تجویز میکرد. امروزه میدانیم که جلبک دریایی سرشار از ید است؛ همان ماده معدنی حیاتی که کشف آن در قرن نوزدهم، کلید پیشگیری و درمان بسیاری از اختلالات تیروئید شد.
پیام نهایی
تیروئید شما شایسته توجه است. از فرصت این ماه استفاده کنید تا با یک خودآزمایی، توجه به علائم و شاید یک آزمایش خون ساده، گامی هوشمندانه برای حفظ سلامت بلندمدت خود بردارید.
