فرارو | رویای کردهای عراق چطور بر باد رفت؟
کد خبر: ۲۶۱۵۹۰
ایندیپندنت گزارش داد

رویای کردهای عراق چطور بر باد رفت؟

جنگ داخلی در سوریه و عراق و ظهور داعش برای 30 میلیون کرد خاورمیانه، نگرانی‌ها و فرصتهای جدیدی را به همراه آورده است. مناقشۀ سوریه منجر به تشکیل یک شبه کشور کردی مابین دجله و فرات شده که میزبان یک ارتش قدرتمند مورد حمایت هوایی ایالات متحده است.
تاریخ انتشار: ۱۲:۴۰ - ۱۹ بهمن ۱۳۹۴
رویای کردهای عراق چطور بر باد رفت؟
فرارو- جنگ داخلی در سوریه و عراق و ظهور داعش برای 30 میلیون کرد خاورمیانه، نگرانی‌ها و فرصتهای جدیدی را به همراه آورده است. مناقشۀ سوریه منجر به تشکیل یک شبه کشور کردی مابین دجله و فرات شده که میزبان یک ارتش قدرتمند مورد حمایت هوایی ایالات متحده است.
 
به گزارش فرارو به نقل از ایندیپندنت، در شمال عراق، شکست ارتش عراق به وسیلۀ داعش در سال 2014، به حکومت اقلیم کردستان امکان داد تا کنترل ناحیه‌ای را که مدتها با بغداد بر سر آن اختلاف داشت در دست بگیرد و 40 درصد به نواحی تحت کنترلش اضافه کند. اما در ترکیه، این کردها هستند که در تقابلی تازه با دولت ترکیه بازنده هستند. تقابلی که ریشه‌های آن را بایستی در سوریه جست.
 
دوران حاضر، زمان خوبی برای اقلیت بودن در خاورمیانه نیست. اگر چه کردها امروز در عراق و سوریه قدرتمند هستند، اما همچنان یک اقلیت هستند و در مقابل تغییر در سیاستها آسیب‌پذیر باقی می‌مانند. آنها بلایی را که طی 18 ماه گذشته بر سر ایزدی‌ها و مسیحیان آمد را دیده‌اند و می‌دانند که در منطقه‌ای که نسل کشی در آن عادی باشد، این اتفاق ممکن است برای آنها نیز رخ دهد.
 
یوحنا تویاما، یکی از رهبران جامعۀ مسیحیان شهر قاراقوش در نزدیکی موصل، نگاه تلخی نسبت به آیندۀ جوامع اقلیت دارد: "اکثریتها همۀ ما را خواهند خورد."
 
خط مقدم جنگ با داعش، همچنان تنها چهل دقیقه رانندگی با اربیل، پایتخت کردستان عراق فاصله دارد، اما ترس از این که داعشی‌ها بتوانند به این شهر نزدیک شوند، تا حدود زیادی برطرف شده است. اما ظهور داعش که در نیمۀ دوم 2014، به اوج رسید تنها یکی از عناصر موثر در بحرانی است که اقلیم کردستان با آن دست به گریبان است. اقلیمی که در آستانۀ یک فاجعۀ اقتصادی قرار گرفته است.
 
اربیل و سلیمانیه، بزرگترین شهر شرق کردستان، پر هستند از پروژه‌های ساختمانی نیمه‌کاره. حتی وقتی که هتلهای و مجتمع‌های تجاری تکمیل می‌شوند هم بیشتر خالی می‌مانند و نمادی می‌شوند از تلاش شکست‌خوردۀ حکومت اقلیم کردستان برای بدل شدن به یک کشور نفتی نظیر دوبی یا کویت.
 
این رویا تلاشی جاه‌طلبانه بود که برمبنای بالا ماندن قیمت نفت شکل گرفته بود و هدفش این بود که اقلیم کردستان را بدل به یک حکومت نفتی کند که بتواند مستقل از بغداد عمل کند. سه سال پیش در اوج رونق بازار نفت و زمانی که هیئتهای تجاری خارجی هتلهای لوکس کردستان عراق را پر کرده بودند، کردهای واقعگراتر از عدم وجود بیمارستانهای خوب و فقدان مدارس برای بچه‌ها شکایت داشتند.
 
اما فروپاشی این رویا، هزینۀ سنگینی برای کردها داشته است. همه‌ چیز به نفت بشکه‌ای بالای صد دلار وابسته بود، اما حالا حکومت اقلیم کردستان قادر است که نفتش را بشکه‌ای تنها 21 دلار بفروشد که تنها کفاف یک سوم مخارجش را می‌دهد. حدود 740000 نفر تحت استخدام دولت هستند و از این میان تنها اندکی در مدت 6 ماه گذشته حقوق کامل دریافت کرده‌اند؛ بسیاری اصلاً حقوق نگرفته‌اند.

برخی از کردها همواره نسبت به رویای بدل شدن کردستان به یک کشور نفتی بدبین بوده‌اند و استدلال می‌کنند که بدین ترتیب سیستمی ایجاد خواهد شد که در آن مردم بدون انجام کار چندانی، کمی از درآمد نفت را می‌گیرند و از سوی دیگر حاکمان مجوزی برای لفت و لیس دریافت می‌کنند.

پس از سقوط صدام حسین در سال 2003، حکومت اقیلم کردستان خود را به عنوان "عراقی دیگر" تبلیغ می‌کرد که قرار بود به شکلی متفاوت و کارآمدتر نسبت به دولت فاسد و ناکارآمد بغداد اداره شود. اما آنچه در واقع روی داد، شباهت سیستم سیاسی و اقتصادی این دو را نشان می‌دهد. هر دو رهبرانی مستبد دارند که در تلاشند قدرت را از طریق کنترل عایدات نفت در دست خود متمرکز کنند.
 
نفت همچون تریاک است و رویاهای خطرناکی را پدید می‌آورد که حالا کردها در حال بیدار شدن از آن هستند، اما عوارض ترک دردناک و بعضاً مرگبار است. دیدن مراسم ختم کسانی که ناامید از دریافت حقوق و از دست دادن پس‌اندازهایشان، به امید رفتن به اروپا، به آب دریای اژه زده‌اند، به صحنه‌ای تکراری بدل شده است. جدای از نفت، حکومت اقلیم کردستان تولیدات اندکی دارد و تقریباً تمامی کالاهای موجود در بازار از ترکیه و ایران می‌آیند. کردها خود اذعان دارند که دیگر حتی گوجه را هم خودشان تولید نمی‌کنند.

 فلاح شکرام، که سازمان مردم‌نهادی که در جهت تقویت حقوق بشر و جامعۀ مدنی تلاش می‌کند را اداره می‌کند، می‌گوید: "از سال 2003، همۀ روستاها از سکنه خالی شده است، چرا که مردم می‌دانستند که می‌توانند بیایند و مشاغل دولتی‌ای بگیرند که بدون انجام کار چندانی پول خوبی بگیرند." او یکی از بازماندگان حملۀ شیمیایی نیروهای صدام به شهر حلبچه در سال 1988 است. حمله‌ای نزدیک به 5000 کشته برجای گذاشت. او به یاد دارد که در 14 سالگی به همراه برادر و خواهر کوچکش به کوههای اطراف حلبچه گریختند تا در غار پنهان شوند؛ وی می‌گوید: "ما از در که بیرون آمدیم به سمتی دویدیم و زنده مانید، اما همسایۀ دیوار به دیوارمان به همراه همسر و ده فرزندش به سمت دیگری دویدند و گاز همۀشان را کشت."
 
آقای شکرام از تاثیر مخرب درآمد نفتی و کمکهای مالی بیش از حد بر جامعۀ کردستان که نتواسته از آن به صورت سازنده استفاده کند، ناراحت است. او مرکز درمانی حلبچه را مثال می‌زند. یک ساختمان نوساز بزرگ در حلبچه که بنا بود هزاران نفر بیماران شیمیایی را درمان کند و پول ساخت آن را ژاپن داده بود.

او می‌گوید که کار ساخت این مرکز سه سال پیش به پایان رسید، اما خالی است و هرگز مورد استفاده قرار نگرفته است، چرا که پولی برای کارکنان و تجهیزات وجود ندارد. او می‌افزاید که سازمان مردم‌نهادش فقط به دلیل کوچک بودن پروژه‌اش، به سختی بودجۀ لازم برای راه اندازی یک ایستگاه رادیویی کوچک برای آوارگان و پناهندگان را دریافت کند.
 
در ایستگاه رادیویی در حلبچه، زنان کرد و عرب می‌گویند که "اینجا تنها جایی است که می‌‌توانیم آزادانه نفس بکشیم." هانین حسن، زن عرب جوانی که دو سال پیش فلوجه را ترک کرد، می‌گوید که زمانی که خود و خانواده‌اش مجبور به فرار از دست داعش شدند، در دانشگاه بغداد پذیرفته شده بود. او می‌گوید: "اینجا زنان مورد احترام هستند، اما در فلوجه وضعیت ما وحشتناک بود." او می‌افزاید که کار در رادیو، "تجربه‌ای غنی" برای اوست.
 
اما لیلا احمد، یک کرد از حساکۀ سوریه، می‌گوید که خانواده‌اش از درگیری‌ها فرار کرده‌اند، اما وضعیت زنان در حلبچه، شهری که به محافظه‌کاری مشهور است، در مقایسه با سوریه اصلاً باب میل او نیست. او می‌گوید: "ما آنجا از نظر پوشش و امکان خروج از منزل آزادی بیشتری داشتیم."
 
رهبران حکومت اقلیم کردستان را به خاطر اتکای بیش از حدشان بر درآمدهای نفتی و روابط خوب با بغداد و حساب کردنشان بر بالا ماندن قیمت باید سرزنش کرد. اما آنها نیز همچون دیگران نمی‌توانستند ظهور داعش را پیش بینی کنند. در حال حاضر، کردهای عراق به خاطر نیاز دیگر قدرتها به آنها به عنوان متحدی در برابر داعش، از لحاظ سیاسی و نظامی قوی هستند، اما این شرایط پایدار نخواهد بود.
 
کردها همچون بسیاری پیش از آنها در حال رسیدن به این نتیجه هستند که نفت نعمتی مسموم است که منجر به ایجاد دولت، اقتصاد و جامعه‌ای فشل می‌شود که وقتی عواید نفت تمام شود، همه چیز در آن از کار می‌افتد.

برچسب ها: کردها رویا نفت
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۵ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
فعلا که انگلیس و آمریکا پشت شونه. ایران هم تا زمانی که کردها هدفشون تجزیه از ترکیه هس با دل و جان و عاشقانه ازشون حمایت میکنه. امیدوارم دوستان دیر به خودشون نیان!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۲۳ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
دوران حاضر، زمان خوبی برای اقلیت بودن در خاورمیانه نیست.

جمله طلائي
احمد
-
۰۳:۰۷ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
فرارو چرا در ارائەی نظریات تا این حد تنگ نظرانە برخورد میکنی.واقعا کە!!!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۱۶ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
ناشناس 15:48بسیار مغرضانه صحبت کردی واشتباه
بهرام
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۱۰ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
با سلام
کاش ما ایرانیان به درستی و آگاهانه دستان همو میگریفتیم فارق از مرزهای جغرافیایی تحمیل شده به ایرانیان از هرات تا کوبانی از گیلان تا هرمزگان و بلوچستان
ترکیه ای ها و عربستانیان دوستان ما و کردها نیستن دوستان داعشیان هستند و فاشیست بودن و تروریست بودنشون هم واضحه ونیازی به بحث نداره
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۲۷
ناشناس
United States
۱۲:۴۹ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
کردها خاورمیانه‌ به صورت تاریخی می‌دانند که دشمن اصلی‌ آنها در این منطقه، ابتدا عرب‌ها و ناسیونالیست‌های عرب مانند حزب بعث عراق هستند و در مرحله دوم ترک‌های عثمانی ترکیه... و می‌دانند که در طول تاریخ همیشه ایران حامی‌ و متّحد کردها بوده و این دلیل این است که ما نباید از داعش نگران باشیم، فقط کافی‌ است که خط مقدم که همان کردستان عراق و شیعیان جنوب عراق است پشتیبانی‌ کنیم و داعش را مانند صدام بعثی به جون خود عرب‌ها ، غرب و اسرائیل بیندازیم...این داستان نه به امروز و دیروز است، بلکه همیشه خط دفاع تاریخی امپراتوری ایران در برابر یونان،بیزانس، روم، عثمانی همین نواحی کردستان عراق و ترکیه بوده و همیشه هم خواهد بود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۴۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
اشتباه فکر می کنی ناشناس جان کردهای عراق و سوریه و ترکیه قابل اتکا نیستند هر چقدر هم امکانات و رفاه به آنها بدهی روزی که شما را ضعیف تصور کنند بر علیه شما خواهند خاست آن کردها مثل قوم یهود هستند غیر قابل اطمینان و فرصت طلب کافی است که کمی دولت مرکزی ضعیف شود بلافاصله تفنگ دست می گیرند و با دولت مرکزی می جنگند اینرا من نمی گویم تاریخ می گوید در عراق در ترکیه در سوریه دایم در پی جنگ و خونریزی هستند نگاه کنید درترکیه هر روز جنایات کردها را می بینی یا بمب گذاری می کند یا به نیروهای امنیتی حمله می کنند یا مغازه ها را غارت می کنند حتی به مسافران بین راهی هم رحم نمی کنند به مدارس حمله می کنند به خوابگاه دانشجویان تیراندازی می کنند درر دانشگاهها اختلال ایجاد می کنند.
مهدیه
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۴ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
دوست عزیزم کردها جزیی از کشور عراق ، ترکیه و سوریه هستند و ارتباط با گروهی از مردم یه کشور صحیح نیست و ارتباطات دولت ایران باید به طور سیاسی و با دولت های مرکزی آنها باشه
در ضمن این طور که شما گفتید همه ی منطقه با کردها دشمنند ؟؟؟!!!!
و دوست من یه نکته ی دیگه شما هنوز کردهای کشورهای همسایه رو ایرانی شمردید در حالیکه اینها ایرانی نیستند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۲ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
تحلیل اشتباهی بود.به دلایل زیر :

1_ کردها ازنظر ساختار دمکراتیک و دمکراسی اصلا شباهتی به عربها ندارند.
2 - کردها علاوه تکیه بر درامدهای نفتی و گردشگری برخلاف کشورهای عربی بر تولید و صنعت هم ورود کرده اند (احداث دومین تولید کننده فولاد خاورمیانه در سلیمانیه و مشغول فعالیت ) حتی در حال برنامه ریزی برای احداث کارخانه ذوب آهن در شهر سقز کردستان ایران هستند . به قول معروف فقط مثل عربها مفت خور نیستند.

3- جنس قومیتی کردها با جنس عربها خیلی متفاوت است .

4 - نگاه کردها به منطقه خاورمیانه نیست و نگاه انها گرایش به اتحادیه اروپا دارد تا خاورمیانه. (شاهد ان ، کمکهای مالی و نظامی تمامی کشورهای اتحادیه اروپا به مثابه بخشی از اتحادیه اروپا)

5- کردها بعد از سقوط صدام به مدت 10 سال منطقه خود را متحول کرده اند و این مسیر علارغم کاهش قیمت نفت ادامه دار خواهد بود .

در پایان : من خودم سال گذشته یک سفری به اربیل و سلیمانیه داشتم . مامور مرزی اذعان داشت که دوست داریم شما ایرانیها به منطقه ما سفر کنید تا عربهای خاورمیانه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
واقعا عالي بود ممنون
شیوا
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۳۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
تحلیلی خام و نژادپرستانه بود، کمک های اتحادیه اروپا بسیار محدود بود و ان هم نه به دلیل بخشی از اروپا بودن!!! که برای مبارزه با داعش بود. با کاهش قیمت نفت کردهای بسیاری از اقلیم در حال مهاجرت هستند که اخیرا نیز یک قایق پناهندگان کرد عراقی غرق شد.
مهدیه
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۵ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
دوست من تو خیلی از کشورها قومیت های مختلف وجود دارد مهم اینه که اهل کدوم کشور باشند نه قومیت
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۲ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
.... اند.
ایرانی
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۷ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
گزارش جالبی بود . . . با تشکر
شهرام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۶ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
با سلام
متاسفانه برخی کردها هیچ گاه در تاریخ همجواران خوبی برای همسایگانشان نبودند.
ایرانی
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
متاسفانه همیشه مورد هجوم بوده اند شما یک مورد از هجوم کردها به اقوام دیگر پیدا کنید اما چه کسی از اقوام همجوار موردی از هجوم به مردم همجوار ندارد من کرد نیستم اما متاسفانه با چرند گویی مخالفم پر هجوم ترین اقوام با هجوم مشهورشان به تمام خاورمیانه قابل شناسایی اند.
حامد
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۴۴ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
کردها هیچوقت به کسی حمله نکردن و همیشه در حال دفاع از خودشون بودن. وگرنه قدرت این کار رو داشتن.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۱ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
تحليل كاملا اشتباهي بود كرد ها مدافع ايرانيان هستند
پژمان
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۲۲ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
البته در اين ميان ايران مي بايد حمايت بيشتري از كردهاي عراق ميكرد وآنها را زير بال وپر مي گرفت تا كردها ناگزير نشوند به سمت تركيه بروند به هر حال كردها از تبار ايران هستند و به ايران نزديكترند تا تركيه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۳ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
کردها نزدیک به ایران نیستند بلکه خود ایران هستند
ناشناس
United Kingdom
۱۶:۴۲ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
THEY ARE already under our wings
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
تحلیل خیلی آبکی بود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۲۱ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
ترکیه همیشه از پشت خنجر می زند کردها نباید فریب بخورند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۱۵ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
اگر ترکیه تجزیه شود نوبت ایران هم می رسد. بهتر است این واقعیت تلخ را درک کنید و از خواب های باستان گرایی بیدار شوید!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۳ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
از پشت؟؟ ترکیه که همه چیش رو ه
کردها
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۰ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۰
هواسمون هست خیالت راحت باشه
جوزف کرد
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۰۱ - ۱۳۹۴/۱۱/۱۹
جالبه افرادی که با پرچم ترکیه در ورزشگاه آزادی شادی می‌کنن و از توهین به کوروش کبیر و سایر شخصیت‌های ایرانی کوچکترین ابائی ندارند؛ در اینجا هم از هیچ‌گونه توهینی به کردها دریغ نمی‌کنن.
تروریست دولت ترکیه‌ست که عالم و آدم می‌دونن داعش دست‌پرورده اوناست. تروریست دولت ترکیه‌ست که از برگزاری جشن نوروز و حتی کردی حرف زدن کردها جلوگیری می‌کنه. تروریست اون دولتیه که حق حیات برای کردها قائل نیست و با کمک عناصر داعشی از قتل‌عام کردها و ترک‌های مخالف دولت خودش هیچ ابائی نداره.
به عنوان یک کرد کرمانشاهی که به همراه استان ایلام هشت سال در برابر متجاوزین عراقی ایستادگی کردیم و هر روز بمباران می‌شدیم ولی سر در برابر متجاوزین خم نکردیم و تا پای جان از ایران دفاع کردیم؛ از طرف شخص خودم اعلام می‌کنم که مردم ایران نگران دشمنان از ناحیه غرب ایران نباشند. اگر لازم باشه بازهم تا پای جان از ایران دفاع می‌کنیم. همون‌طور که یکی از دوستان اشاره کرد از دوران باستان در برابر رومی‌ها گرفته تا زمان حاضر که در برابر عثمانی‌ها و عراقی سر خم نکردیم باز هم از ایران عزیز پاسداری خواهیم کرد.
زنده‌باد ایران.
مجله فرارو
پرطرفدارترین عناوین