هانیزاده: شکست جمهوریخواهان لزوما مانع حمله دوباره ترامپ به ایران نمیشود
یک کارشناس مسائل سیاسی معتقد است که شکست جمهوریخواهان در انتخابات کنگره میتواند قدرت مانور دونالد ترامپ را در سیاست داخلی و خارجی محدود کند.
حسن هانیزاده، تحلیلگر امور بینالملل، با اشاره به پیامدهای شکست احتمالی جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا گفت این اتفاق میتواند دو سال باقیمانده از ریاستجمهوری دونالد ترامپ را با چالشهای سیاسی و قانونی بیشتری مواجه کند.
وی درباره پیامدهای تغییر موازنه قدرت در کنگره آمریکا اظهار کرد: اگر نتیجه انتخابات به تغییر اکثریت کنگره به نفع دموکراتها منجر شده باشد، این مسئله میتواند نشانهای از نارضایتی بخشی از جامعه آمریکا از عملکرد دولت ترامپ باشد.
او در عین حال تأکید کرد که نمیتوان تمام آرای انتخاباتی را صرفاً به سیاست خارجی و جنگ علیه ایران نسبت داد؛ چراکه مسائلی مانند اقتصاد، افزایش قیمت حاملهای انرژی، تورم و هزینههای زندگی نیز در رفتار انتخاباتی شهروندان آمریکایی تأثیرگذار هستند.
این تحلیلگر امور بینالملل افزود: تغییر موازنه قدرت در کنگره میتواند دو سال باقیمانده از ریاستجمهوری ترامپ را با چالشهای سیاسی و قانونی بیشتری مواجه کند و بر تصمیمگیری دولت آمریکا در مسائل داخلی و بینالمللی، بهویژه پرونده ایران، تأثیر بگذارد.
هانیزاده درباره میزان اختیارات کنگره برای جلوگیری از اقدام نظامی احتمالی ترامپ علیه ایران گفت: ساختار سیاسی آمریکا بر اساس تفکیک قوا طراحی شده و کنگره از اختیارات مهمی برای نظارت بر عملکرد دولت برخوردار است.
به گفته او، تصویب بودجه نظامی، تخصیص منابع مالی، تصویب قوانین، نظارت بر عملکرد دولت و بررسی برخی انتصابات کلیدی از جمله ابزارهای کنگره برای کنترل قدرت اجرایی است.
این کارشناس در عین حال خاطرنشان کرد: رئیسجمهور آمریکا بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح، در حوزه نظامی و امنیت ملی اختیاراتی دارد و در برخی شرایط میتواند بدون دریافت مجوز قبلی کنگره دستور عملیات نظامی صادر کند.
او تصریح کرد: بنابراین، تغییر اکثریت کنگره به معنای سلب کامل اختیار نظامی از ترامپ نیست، اما میتواند هزینههای سیاسی، حقوقی و مالی اقدامات نظامی گسترده آمریکا را افزایش دهد و قدرت مانور دولت را محدود کند.
هانیزاده درباره احتمال جلوگیری دموکراتها از ورود چهرههای تندرو به دولت ترامپ نیز اظهار کرد: دموکراتها در صورت برخورداری از اکثریت در یکی از مجالس یا هر دو مجلس کنگره، ابزارهای بیشتری برای نظارت و اعمال فشار بر دولت خواهند داشت.
او با اشاره به نقش سنا در تأیید برخی انتصابات کابینه و مقامهای ارشد دولت آمریکا گفت: دموکراتها در صورت در اختیار داشتن اکثریت سنا میتوانند در این زمینه نقش تعیینکنندهای داشته باشند و دولت ترامپ ممکن است برای معرفی برخی چهرههای سیاسی و امنیتی با مخالفت جدی روبهرو شود.
این تحلیلگر البته تأکید کرد که همه انتصابات دولت آمریکا نیازمند تأیید کنگره نیستند.
هانیزاده درباره آینده رابطه ترامپ و حزب جمهوریخواه پس از شکست انتخاباتی احتمالی گفت: حزب جمهوریخواه همچنان از پایگاه سیاسی و تشکیلاتی قابلتوجهی برخوردار است و بخش مهمی از رهبران و نمایندگان این حزب از سیاستهای ترامپ حمایت میکنند.
او افزود: در سیاست آمریکا، منافع انتخاباتی نمایندگان و سناتورها نیز اهمیت زیادی دارد. اگر بخشی از جمهوریخواهان به این جمعبندی برسند که ادامه برخی سیاستهای دولت ترامپ به موقعیت انتخاباتی آنها آسیب میزند، ممکن است در موضوعات مشخص از کاخ سفید فاصله بگیرند.
به گفته هانیزاده، حمایت جمهوریخواهان از ترامپ را نباید به معنای همراهی بدون قیدوشرط تمام اعضای این حزب دانست.
این کارشناس امور بینالملل درباره احتمال استیضاح و برکناری ترامپ نیز گفت: تغییر ترکیب کنگره میتواند زمینه سیاسی پیگیری استیضاح را فراهم کند، اما استیضاح و برکناری رئیسجمهور دو مرحله متفاوت هستند.
او توضیح داد: بر اساس قانون اساسی آمریکا، مجلس نمایندگان اختیار طرح اتهام و استیضاح رئیسجمهور را دارد و برای محکومیت و برکناری او، رأی موافق دوسوم سناتورهای حاضر در مجلس سنا لازم است.
هانیزاده تأکید کرد: حتی اگر دموکراتها در مجلس نمایندگان اکثریت داشته باشند، این مسئله بهتنهایی برای برکناری ترامپ کافی نیست. تجربه دو استیضاح قبلی ترامپ نیز نشان داده است که عبور از این فرایند تا چه اندازه دشوار است.
هانیزاده درباره تفاوت سیاست خارجی دو حزب اصلی آمریکا در قبال ایران اظهار کرد: میان دموکراتها و جمهوریخواهان در شیوه مواجهه با ایران تفاوتهایی وجود دارد. دموکراتها معمولاً بیشتر بر دیپلماسی، مذاکره و ابزارهای اقتصادی و سیاسی تأکید میکنند، در حالی که در میان جمهوریخواهان جریانهایی وجود دارند که رویکرد سختگیرانهتری نسبت به ایران دارند.
او در عین حال گفت: در موضوعات کلان امنیت ملی آمریکا، حمایت از اسرائیل، حفظ منافع منطقهای واشنگتن و مقابله با نفوذ ایران، میان دو حزب اشتراکات مهمی وجود دارد.
این تحلیلگر افزود: نباید تصور کرد که پیروزی دموکراتها الزاماً به تغییر بنیادین سیاست آمریکا در قبال ایران منجر خواهد شد و تفاوت اصلی ممکن است بیشتر در روشها و ابزارهای اعمال فشار باشد.
هانیزاده درباره احتمال توقف سیاست نظامی ترامپ در قبال ایران با افزایش قدرت دموکراتها در کنگره گفت: در میان دموکراتها مخالفتهایی با گسترش درگیری نظامی آمریکا با ایران وجود دارد. برخی نمایندگان این حزب معتقدند جنگ گسترده میتواند هزینههای اقتصادی و نظامی سنگینی برای آمریکا داشته باشد و امنیت منطقه را نیز با مخاطرات بیشتری مواجه کند.
او با اشاره به اختلاف دیدگاهها در میان دموکراتها تأکید کرد: تغییر اکثریت کنگره میتواند فشار بر دولت ترامپ برای بازنگری در سیاست نظامی را افزایش دهد، اما لزوماً به معنای پایان تقابل واشنگتن با تهران نیست.
این تحلیلگر امور بینالملل درباره احتمال حرکت ترامپ و بنیامین نتانیاهو به سمت تشدید تنش با ایران برای خروج از بحرانهای سیاسی و نظامی خود اظهار کرد: چنین احتمالی را نمیتوان بهطور کامل منتفی دانست.
او با اشاره به چالشهای سیاسی و امنیتی داخلی نتانیاهو گفت: ممکن است برخی جریانهای سیاسی در اسرائیل، تشدید تنش خارجی را بهعنوان یکی از گزینههای مدیریت بحران ارزیابی کنند.
هانیزاده همچنین افزود: ترامپ نیز ممکن است برای حفظ موقعیت سیاسی و نمایش قدرت آمریکا در منطقه، از ابزارهای نظامی و امنیتی استفاده کند. با این حال، تصمیم به آغاز جنگ جدید هزینههای بسیار سنگینی برای واشنگتن و تلآویو خواهد داشت و نمیتوان آن را صرفاً با ملاحظات سیاسی داخلی توضیح داد.
هانیزاده درباره نقش آمریکا در تصمیمات نظامی اسرائیل گفت: آمریکا مهمترین متحد نظامی و راهبردی اسرائیل است و حمایت سیاسی، تسلیحاتی و اطلاعاتی واشنگتن نقش مهمی در محاسبات امنیتی تلآویو دارد.
او در عین حال تصریح کرد: اسرائیل از نظر حقوقی و عملیاتی برای هرگونه اقدام نظامی الزاماً به دریافت مجوز رسمی از آمریکا نیاز ندارد و میتواند درباره تصمیمات نظامی خود مستقلاً تصمیمگیری کند.
به گفته این کارشناس، انجام یک عملیات گسترده علیه ایران بدون در نظر گرفتن موضع و واکنش آمریکا با محدودیتها و هزینههای جدی مواجه خواهد شد و به همین دلیل هماهنگی راهبردی با واشنگتن برای تلآویو اهمیت زیادی دارد.
هانیزاده در پایان درباره رویکردی که ایران باید در برابر تحرکات احتمالی آمریکا و اسرائیل اتخاذ کند، اظهار کرد: ایران باید تحولات سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل را با دقت دنبال کند.
او تأکید کرد: تغییر ترکیب کنگره میتواند بر تصمیمات دولت آمریکا تأثیر بگذارد، اما نباید تصور کرد اختلافات داخلی واشنگتن بهطور خودکار تهدیدات امنیتی علیه ایران را از بین میبرد.
این تحلیلگر امور بینالملل در پایان، حفظ آمادگی دفاعی، رصد تحولات منطقهای، تقویت بازدارندگی و استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک را ضروری دانست و گفت دو سال باقیمانده از ریاستجمهوری ترامپ میتواند دورهای همراه با چالشهای جدی در روابط کاخ سفید و کنگره باشد؛ چالشهایی که ممکن است بر سیاست آمریکا در قبال ایران و معادلات امنیتی منطقه نیز تأثیر بگذارند.