کسی از بازگشت خواننده‌ها و هنرپیشه‌ها به ایران ضرر کرده است؟

غلامعلی دهقان، تحلیلگر مسائل سیاسی، در گفتگویی اظهار کرد: میان تعریف نخبگی در پیام اخیر رهبر انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی و وضعیت واقعی نخبگان در ایران فاصله وجود دارد. 

به گزارش ایسنا، دهقان افزود: با شناخت دقیق جامعه ایرانی، متوجه مشکلاتی خواهیم شد که زیربنایی و اصولی هستند و معمولاً کمتر به این مشکلات اساسی و تاریخی توجه می‌شود. جامعه ما همچنان در کار جمعی ضعیف است، در بخش‌هایی از جامعه فاصله‌ای میان مردم و حاکمیت دیده می‌شود و مشکل مدیریت‌ها نیز همچنان وجود دارد؛ در حالی که باید بهترین و باظرفیت‌ترین مدیران را در اختیار داشته باشیم. 

نخبگان در ۲۰۰ سال اخیر آن‌طور که انتظار می‌رفت عمل نکرده‌اند

تحلیلگر مسائل سیاسی ادامه داد: مقام معظم رهبری به‌خوبی متوجه یکی از آسیب‌های جامعه ایرانی شده‌اند و آن این است که نخبگان ما طی ۲۰۰ سال اخیر آن‌طور که از آنان انتظار بود، خوب و به‌موقع عمل نکرده‌اند. واقعیت این است که بخشی از نخبگان جامعه ایرانی در خیالات خود زندگی می‌کنند؛ درحالی که نخبگان واقعی، اگرچه از تخیل‌های والا، خیالات زیبا و تصورهای بزرگ برخوردار باشند، لازم است پایی بر زمین داشته باشند؛ یعنی صرفاً در تصورات خود سیر نکنند و واقعیت‌های جامعه را ببینند. 

دهقان تصریح کرد: این دوگانگی طی ۲۰۰ سال اخیر مشکلات زیادی برای جامعه نخبگانی ایجاد کرده است، به همین دلیل، معمولاً میزان مهاجرت نخبگان از ایران در مقایسه با برخی کشورهای دیگر بالاست. 

بخشی از جامعه نخبگانی با توده مردم بیگانه هستند

تحلیلگر مسائل سیاسی اظهار کرد: بخشی از جامعه نخبگانی ما گویی کاری با توده‌های مردم ندارند؛ کار خود را انجام می‌دهند، راه خود را می‌روند و با توده مردم بیگانه هستند. این نقطه‌ضعف اساسی است که جامعه نخبگان ما باید آن را درک کند و در راستای رفع این آسیب اقداماتی انجام دهد. 

وی با تأکید بر ظرفیت‌های علمی و انسانی ایران، گفت: ایران کشوری پر از استعدادهای فراوان است و در میان این استعدادها تعداد نخبگان کم نیست. با وجود این، فاصله‌ای که میان خیال‌پردازی‌ها و آرمان‌های برخی نخبگان با واقعیت‌های جامعه ایرانی وجود داشته، باعث شده است از این ظرفیت به‌خوبی استفاده نشود. البته مقصر هم حکومت‌ها نیستند، برخی از این نخبگان ترجیح داده‌اند بیشتر به زندگی شخصی خود بپردازند؛ درحالی که انسان موجودی اجتماعی است و سرنوشت هر انسان با جامعه خود عجین شده است. 

تحلیلگر مسائل سیاسی بیان کرد: انتظار می‌رود با چنین هشدارهایی که این بار از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده است و پیش از این نیز برخی از متفکران جامعه ایرانی در آسیب‌شناسی ضعف‌های جامعه به آن رسیده بودند، جامعه روشنفکری و نخبگانی ما تکانی بخورد و بیش از گذشته در فعالیت‌های اجتماعی حضور داشته باشد و در کنار توده‌های مردم قرار گیرد. 

شهید طهرانی‌مقدم سیستم موشکی ایران را در زمره کشورهای نخست جهان قرار داد

وی خاطرنشان کرد: در میان نخبگان جامعه ایرانی در حوزه علوم انسانی می‌توان از دکتر علی شریعتی نام برد که پس از گذشت نیم قرن، همچنان نام او برای ایرانیان به‌عنوان نمادی از روشنفکر همراه با توده‌های مردم مطرح است. پس از پیروزی انقلاب هم در زمینه‌های مختلف شاهد ظهور و بروز نخبگان بوده‌ایم. برای نمونه، در حوزه مسائل نظامی می‌توان از شهید طهرانی‌مقدم نام برد که موفق شد سیستم موشکی ایران را در زمره چند کشور نخست جهان قرار دهد. 

دهقان با تأکید بر توانمندی نخبگان ایرانی در عرصه‌های مختلف، گفت: ظرفیت‌های علمی و تخصصی ایران، از جمله در میان فرماندهان نظامی و بانوی فعال حوزه موشکی که در جنگ اخیر به شهادت رسیدند، قابل توجه است و باید با آسیب‌شناسی مشکلات جامعه و رفع نقاط ضعف، در مسیر ساخت جامعه‌ای قوی‌تر و بهتر گام برداریم. 

حاکمیت با جذب حداکثری، زمینه بازگشت و مشارکت نخبگان را فراهم کند

وی گفت: نخبگان ایرانی خارج از کشور در روند پیشرفت ایران نقشی اساسی دارند و بهره‌گیری از ظرفیت‌های آنان ضرورت دارد. در این زمینه، نقش حاکمیت بسیار مهم است. نظام سیاسی باید تا حد امکان جاذبه و در صورت ضرورت دافعه داشته باشد. رهبر شهید بارها اعلام کردند جذب حداکثری سیاست ماست و اگر دفعی هم باشد حداقلی است. اگر این رویکرد را راهبرد قرار دهیم، می‌توانیم تمامی ایرانیان را زیر چتر حمایت خود بگیریم. وجه مشترک ما ایرانی بودن و تلاش برای رشد، توسعه و پیشرفت کشور است و بر همین اساس، همه ایرانیان می‌توانند فرصت مشارکت در مسیر پیشرفت کشورشان را داشته باشند. محدود کردن دایره خودی‌ها موجب خارج شدن بخشی از جامعه از این دایره می‌شود و در نهایت ما را از دستیابی به اهداف متعالی باز می‌دارد. 

به ایرانی بیندیشیم که ایرانیان دلسوز را دربرمی‌گیرد

دهقان با یادآوری سخنان سردار شهید سلیمانی درباره ضرورت توجه به همه ایرانیان، گفت: سردار شهید سلیمانی گفتند آن دختری که حجابش کامل نیست، دختر ما و فرزند ایران است. مقام معظم رهبری هم بارها به این نکته توجه کرده‌اند. رهبر شهید نیز در شب عاشورای سال ۱۴۰۴ به مداح مجلس، گفتند از ایران بخوان. پس ما مشترکات فراوانی داریم و باید به ایرانی بیندیشیم که بسیاری از ایرانیان باانصاف، دلسوز و متواضع را دربرمی‌گیرد. 

وی اظهار کرد: ما تاریخی داریم که بخشی از آن ایران باستان و بخشی دیگر ایران دوره اسلامی است و این دو در تعارض با یکدیگر نیستند، بلکه در ادامه هم قرار دارند. روح ایرانی چه در دوره اول و چه در دوره دوم حاکم بوده است؛ با این تفاوت که در دوره باستان بیشتر رویکرد ایرانیان سیاسی و نظامی بوده و در دوره اسلامی رویکرد ایرانیان علمی و فرهنگی شده است. ما می‌توانیم با تلفیق این دو دوره، عصر جدیدی شروع و بار دیگر امپراتوری سیاسی، فرهنگی، نظامی و علمی خود را به جهانیان عرضه کنیم؛ اتفاقی که از ۵۰ سال پیش شروع شده و هم‌اکنون با ناکام گذاشتن ابرقدرت نظام سیاسی دنیا یعنی آمریکا، چشم‌انداز آن به‌خوبی هویدا و روشن شده است. 

تنگ‌نظری و انحصارطلبی در سیاست‌گذاری‌ها کنار گذاشته شود

تحلیلگر مسائل سیاسی درباره ضرورت فراهم کردن زمینه حضور مؤثر نخبگان ایرانی در عرصه جهانی، اظهار کرد: در سیاست‌گذاری‌ها باید تنگ‌نظری و انحصارطلبی کنار گذاشته شود. جامعه ایرانی، جامعه‌ای رشید، عاقل و رو به تکامل است. کافی است یک نفر که اهل جامعه‌شناسی است با توده مردم برخورد داشته باشد یا در فضای مجازی و گروه‌های مختلف مشارکت کند تا این ظرفیت را مشاهده کند. 

وی گفت: اکثریت جامعه می‌تواند محکم، بااقتدار و مستحکم حرکت تکاملی خود را ادامه دهد. جامعه ما جامعه‌ای نیست که با تندبادها از میدان دربرود. نمونه آن جنگ اول است که رهبر وقت عراق، صدام، به ما تحمیل کرد و نمونه‌های دیگر آن تحریم‌های گسترده غربیان، از آمریکا و اروپا، و اخیراً جنگ دوم و سوم است. 

از بازگشت خواننده‌ها و هنرپیشه‌ها به ایران کسی ضرر نکرده است

دهقان گفت: در جنگ اخیر برخی خواننده‌های خارج از کشور به ایران آمدند و بعضی از هنرپیشه‌ها نیز در همین چند ماهه به کشور آمدند. آیا از آمدن آنان کسی ضرر کرده است؟ از آمدن بینش بلوغ یا همان قیصر، بیژن مرتضوی و برخی نویسندگانی که خارج از کشور بوده‌اند، کسی ضرر کرده است؟ بنابراین ما باید سعه‌صدر و ظرفیت خود را بالا ببریم و نگرش خود را اصلاح کنیم تا قاعده جذب حداکثری رعایت شود.