وزیر ارتباطات: مردم در جنگلی از سامانه‌ها گم شده‌اند/ ۳۲۰۰ سامانه دولتی شناسایی کرده‌ایم
وزیر ارتباطات گفت: چرا در گذشته با وجود تلاش‌های زیاد نتوانستیم هدف اصلی را محقق کنیم؟ چون مردم در جنگلی از سامانه‌ها گم شده‌اند و کارشان پیچیده‌تر شده و مرتبا با قطعی سامانه‌ها روبه‌رو هستند.
سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشست معرفی الگوی زیست‌بوم دیجیتال دولت اظهار داشت: با راه‌اندازی این اکوسیستم در قالب یک زیست‌بوم، خدمات به مردم ارائه می‌شود و امکان دسترسی به آمارها در هر زمان فراهم خواهد شد.
وی افزود: ما کشور حادثه‌خیزی هستیم و حوادث طبیعی متعددی در آن رخ می‌دهد. برای مثال، هنگام وقوع سیل نمی‌دانیم چه بر سر اراضی کشاورزی آمده است، اما اگر این آمارها در قالب زیست‌بوم دیجیتال گردآوری شوند، ارائه خدمات بهتر به مردم و حذف بسترهای فسادزا با سرعت بیشتری انجام خواهد شد.
مردم در جنگلی از سامانه‌ها گم شده‌اند
هاشمی با اشاره به اینکه تلاش‌های گذشته برای تحقق اهداف دولت الکترونیک به نتیجه مطلوب نرسیده است، گفت: نکته این است که چرا با وجود تلاش‌های فراوان در گذشته نتوانستیم به هدف اصلی برسیم؟ دلیل آن است که مردم در جنگلی از سامانه‌ها گم شده‌اند، فرایندهای کاری برای آن‌ها پیچیده‌تر شده و مرتب با قطعی سامانه‌ها روبه‌رو هستند.
ناترازی برق و اختلال در پوشش موبایل مناطق روستایی
وزیر ارتباطات با اشاره به ناترازی برق در شبکه ارتباطی تلفن همراه، به‌ویژه در مناطق روستایی، افزود: از آنجا که سایت‌های ارتباطی به‌صورت زنجیره‌ای به یکدیگر متصل هستند، اگر برق سایت بالادستی قطع شود، سایت‌های پایین‌دست نیز امکان ارائه خدمات نخواهند داشت.
ضرورت مشارکت بخش خصوصی در ارائه خدمات دیجیتال
هاشمی با اشاره به عملکرد زیرساخت‌های شرکت‌هایی مانند علی‌بابا، دیجی‌کالا، اسنپ و تپسی گفت: چند بار شنیده‌اید که زیرساخت این شرکت‌ها از کار افتاده باشد؟ به همین دلیل، در دولت به این نتیجه رسیدیم که بدون مشارکت بخش خصوصی نمی‌توانیم خدمات دیجیتال ارائه دهیم. قصد داریم در ارائه خدمات دولتی، رویکردی نوین و مبتنی بر زیست‌بوم را دنبال کنیم.
مردم نباید در فرایندهای اداری متوقف شوند
وزیر ارتباطات با تشبیه سامانه‌های دولتی به سفر جاده‌ای گفت: در روش سنتی، اگر بخواهیم با خودرو از تهران به شیراز برویم، چند بار در طول مسیر توقف و استراحت می‌کنیم. همین مسئله را در سامانه‌ها نیز اجرا کرده‌ایم و کاری کرده‌ایم که مردم بارها در جریان فرایندها متوقف شوند.
وی تأکید کرد: تنها کاری که انجام داده‌ایم، دیجیتالی کردن فرایندها بوده، بدون آنکه آن‌ها را یکپارچه کنیم.
جلسات متعدد مانع پیگیری اهداف اصلی شده است
هاشمی با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه اجرای طرح‌های دولت گفت: همکاران ما آن‌قدر در طول روز در جلسه هستند که فرصت نمی‌کنند اهداف اصلی را دنبال کنند. در طرحی که آغاز کرده‌ایم و با همکاری تعدادی از دستگاه‌ها و سازمان برنامه پیش می‌بریم، به این نتیجه رسیده‌ایم که بدون مشارکت جمعی نمی‌توان به هدف رسید.
وی افزود: این رویکرد حاصل بررسی رویدادها و تجربه‌های دهه‌های اخیر، تجربه‌های موفق و ناموفق داخلی و همچنین تجارب جهانی است.
انتقاد از تنظیم‌گری پشت درهای بسته
وزیر ارتباطات با انتقاد از شیوه‌های تنظیم‌گری بدون مشارکت ذی‌نفعان اظهار داشت: من به تنظیم‌گری پشت درهای بسته و بدون مشارکت میدانی و بخش خصوصی نقد دارم. تا زمانی که از تجربه‌های بخش خصوصی استفاده نکنیم، نمی‌توانیم نسخه شفابخش ارائه دهیم.
شناسایی ۳۲۰۰ سامانه دولتی؛ همچنان به دنبال راه‌اندازی سامانه‌های جدید
هاشمی با تأکید بر ضرورت عبور از نگاه سلسله‌مراتبی و حرکت به سمت زیست‌بوم‌های دیجیتال گفت: در تجربه‌های جهانی بر خلق ارزش با رویکرد هم‌افزا تأکید می‌شود و بخشی‌نگری در تحول دیجیتال به معنای هدر دادن منابع است.
وی افزود: حدود ۳۲۰۰ سامانه در دستگاه‌های دولتی شناسایی شده‌اند، اما همچنان به دنبال راه‌اندازی سامانه‌های جدید هستیم. ممکن است راه‌اندازی سامانه‌ها در مقطعی مشکلی را حل کند، اما در بلندمدت مشکلات دولت را افزایش می‌دهد.
تأکید بر پروژه‌های زیربنایی به جای راهکارهای مقطعی
وزیر ارتباطات با اشاره به کتاب «برخاسته از فقر» نوشته شی جین‌پینگ گفت: در این کتاب چند نکته کلیدی مطرح شده است؛ از جمله اینکه با مردم و در کنار مردم باشید، به جای انتخاب پروژه‌های مقطعی، پروژه‌های زیربنایی را در اولویت قرار دهید و برای کارها اولویت‌بندی داشته باشید. اگر چند اولویت داشته باشید، در واقع هیچ اولویتی ندارید.
هاشمی تأکید کرد که نباید به سامانه‌ها نگاهی مقطعی و گذرا داشت و باید راهکارهایی را دنبال کرد که در بلندمدت به بهبود عملکرد دولت منجر شوند.
استفاده از تجربه‌های جهانی و استانداردهای تخصصی
وی با بیان اینکه طراحی زیست‌بوم‌های دیجیتال بر اساس بررسی تجربه‌های جهانی انجام شده است، گفت: در حوزه‌هایی مانند سلامت، استانداردهای خاصی برای زیست‌بوم وجود دارد که لزوماً در سایر حوزه‌ها کاربرد ندارند.
وزیر ارتباطات همچنین درباره تکرار الگوهای مشابه در سامانه‌های دستگاه‌های مختلف هشدار داد و افزود: این رویکرد اشتباه هنگام وقوع حملات سایبری خود را نشان می‌دهد؛ زیرا به دلیل تکرار یک ماژول در چند دستگاه، ممکن است چندین دستگاه به‌طور همزمان آسیب ببینند.
هاشمی با تشریح مدل مفهومی زیست‌بوم دیجیتال دولت اظهار داشت: در این مدل تلاش می‌کنیم سازوکاری ایجاد کنیم که هر هدف‌گذاری در دولت، با توجه به معماری زیست‌بوم‌ها اجرایی شود؛ هرچند تحقق این رویکرد زمان‌بر خواهد بود.
واگذاری اجرای خدمات به بخش خصوصی و تمرکز دولت بر تنظیم‌گری
وزیر ارتباطات با اشاره به تجربه واگذاری خدمات ارتباطی به اپراتورها گفت: در گذشته مردم برای دریافت خط تلفن ثابت باید ماه‌ها یا حتی سال‌ها منتظر می‌ماندند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم تنظیم‌گری را بر عهده بگیریم و واگذاری خطوط را به اپراتورها بسپاریم.
وی افزود: در الگوی جدید نیز قصد داریم کاربران زیست‌بوم‌ها را به بخش خصوصی واگذار کنیم و دولت صرفاً نقش تنظیم‌گر داشته باشد. در این صورت، اجرای زیست‌بوم از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه خواهد بود و کاربران نیز می‌توانند فرایندها را اصلاح کنند.
دولت برای جذب نیروی متخصص به بخش خصوصی نیاز دارد
هاشمی در پایان با اشاره به محدودیت دولت در جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص گفت: ما امکان جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص در دولت را نداریم؛ بنابراین ناگزیر باید به سمت بخش خصوصی حرکت کنیم و دولت صرفاً نقش تنظیم‌گری را بر عهده بگیرد.
وی تأکید کرد که در نسل جدید تنظیم‌گری باید حوزه‌های مختلف به‌صورت همزمان با فناوری اطلاعات دیده شوند؛ برای مثال، پیوند میان کشاورزی و فناوری اطلاعات یا صنعت و فناوری اطلاعات باید مورد توجه قرار گیرد. به گفته هاشمی، این رویکرد به نسل پنجم تنظیم‌گری در جهان مربوط می‌شود.
