رفتار غیرحرفهای سه مجری صدا و سیما مقابل کرباسچی به روایت یک رسانه
در برنامه «به وقت ایران» با حضور کرباسچی، سه مجری با نادیده گرفتن چارچوبهای حرفهای، تلاش میکردند در نقشهای مختلف مطالب او را خنثی کنند.
رضا غبیشاوی در یادداشتی نوشت: غلامحسین کرباسچی فعال سیاسی اصلاح طلب به تازگی در یکی از برنامههای صداوسیما (به وقت ایران - شبکه خبر) حاضر شد. مطالبی که او در این برنامه مطرح کرد و بحث و جدلهایی که با مجریها داشت برنامهای جنجالی و پربیننده ساخت.
کرباسچی البته برای نسل دهه شصتیها با عنوان شهردار تهران که فیلم کامل محاکمه او هر شب از تلویزیون پخش میشد (سال ۷۷) خاطرهانگیز است آن هم به ریاست قاضی غلامحسین اژهای. دست سرنوشت ۲۸ سال بعد دو غلامحسین را کرباسچی را در جایگاه فعال سیاسی بدون هیچ سمت دولتی و اژه را به جایگاه رئیس قوه قضائیه رساند.
بحث و جدلهای او با اژهای که براساس قانون آن زمان هم قاضی بود هم دادستان، مثل سریالهای تلویزیونی، سرگرمی شبانه ملت بود تا نقل قولهایش فردا صبح در کوچه و بازار تکرار شود و مهمترین آن همان بود که به قاضی گفت «اجازه بدید کلام من منعقد بشود.»
البته قبل از آن، کرباسچی به عنوان شهردار تهران یکی از چهرههایی بود که کاریکاتور آن در کنار حسن حبیبی معاون اول وقت دولت و دیگر وزیران و مقامات، به جلد هفته نامه گل آقا رفت و به شهرت عمومی رسید. انتشار گل آقا از سال ۶۹ شروع شد یک سال بعد از شروع شهرداری کرباسچی در تهران.
علاوه براین، او بنیانگذار روزنامه همشهری است که به عنوان اولین روزنامه تمام رنگی و نخستین روزنامه نرم (نسبت به روزنامههای خشک وقت یعنی اطلاعات و کیهان و سلام و جمهوری اسلامی)، فصل جدید و مثبتی را در روزنامه نگاری ایران گشود. البته همشهری در سال ۸۲ با ورود محمود احمدی نژاد به شهرداری تهران، عملا به پایان رسید و سیر نزولی به خود گرفت. کرباسچی پس از آن، راه اندازی و مدیریت دو روزنامه غیردولتی کارگزاران و هم میهن را برعهده داشت که اولی به عنوان ارگان حزب کارگزاران سازندگی، در حال انتشار است بدون اینکه او در انتشار یا مدیریت آن دخالتی داشته باشد و دومی هم البته در دی ماه سال گذشته توقیف شد.
بازگردیم به داستان حضور کرباسچی در برنامه شبکه خبر که جنجالی شد. بسیاری، سخنان او را در شبکههای اجتماعی و پیام رسانهای فیلتر شده دیدند و البته افرادی هم در تلویزیون صداوسیما مشاهده کردند.
نکته اول – هدف، این بوده که هم کرباسچی در برنامه حاضر شود و از جذابیت حضور و سخنان او و بحث و جدلهای وی به سود برنامه و افزایش مخاطبان آن استفاده شود به ویژه انتشار گسترده بازخوردها در شبکههای اجتماعی هم با استفاده از ساختار و چینش غیرحرفهای مجریها بتوانند با سخنان میهمان برنامه (کرباسچی) مقابله و به اصطلاح او را ضایع و موضع خود را ثابت کنند.
هدف اول، به طور کامل و بخشی از هدف دوم، محقق شد. یعنی هم کرباسچی به برنامه آمد و صحبت کرد و برنامه پرمخاطب شد اما همزمان تلاش شد با استفاده از شیوههای مختلف از جمله اقدامات غیرحرفهای سه مجری برنامه، او را به شکست بکشانند و از تاثیرگذاری سخنان وی بکاهند.
نکته دوم – این برنامه سه مجری دارد که هر کدام در بخشی از برنامه همزمان کارشناس نیز میشوند؛ هر سه از یک ایده و نظر واحد حمایت میکنند.
به لحاظ حرفه ای، در هر برنامه، مجری باید مشخص و جدای از کارشناس باشد. مجری نمیتواند همزمان کارشناس باشد. مجری باید نسبت به کارشناس یا کارشناسان، بیطرفی خود را رعایت کند.
این در حالی است که در برنامه «به وقت ایران» با حضور کرباسچی، سه مجری با نادیده گرفتن چارچوبهای حرفه ای، تلاش میکردند در نقشهای مختلف از جمله کارشناس یا پریدن در میانه صحبتها یا پخش برنامهها و مطالب بیربط با سخنان کرباسچی از جمله اشاره به ماجرای بحرین، مطالب او را خنثی کنند.
بارها سخنان او را قطع کردند یا آنقدر در رد صحبتهایش حرفهای با ربط و بیربط زدند تا هم زمان برنامه بگذرد هم خدای نکرده ذرهای مطالب وی بر مخاطبان تاثیر نگذارد. در نهایت هم ۳ مجری به انداره میهمان صحبت کردند.
ضمن اینکه حضور سه مجری در نقش کارشناس، برای مقابله با کارشناس میهمان نیز در نوع خود کم سابقه است. کرباسچی خود نیز در چند جا اشاره کرد از جمله اینکه اگر قرار است خودتان صحبت کنید چرا من را دعوت کردید؟
اگر دست اندرکاران برنامه میخواستند تریبون یکطرفه در اختیار کرباسچی قرار ندهند میتوانستند یک کارشناس از جناح مقابل دعوت کنند تا هر دو به بحث بپردازند.
نکته سوم - کرباسچی، فعال سیاسی است و نه کارشناس مسائل بین المللی. به نظر میرسد او از قبل، شناخت کافی از مجریان این برنامه نداشته و خود را برای این برنامه، کاملا آماده نکرده بود. با این حال سخنان وی بازتاب زیادی در جامعه داشت و توانست اثرگذاری داشته باشد.
کرباسچی همچنین در برخی موارد به دلیل ضعف حافظه وعدم تسلط کافی به موضوع، نتوانست به سوالات یا مطالبی که از سوی مجریان برنامه مطرح شد به صورت کامل پاسخ دهد از جمله درباره مناقشه هستهای ایران و آژانس یا مذاکرات با ترامپ.