قاتل خاموش؛ چگونه فشارخون بالا را تشخیص دهیم

مطالعه‌ای روی یک میلیون و ۴۰۰ هزار بزرگسال در انگلستان نشان داد که بیش از یک سوم آن‌ها فشار خون بالا دارند، در حالی که تقریباً دو سوم آن‌ها از ابتلا به آن بی‌اطلاع بودند. 

به گزارش فرارو به نقل از سای‌تک‌دیلی، یک فرد می‌تواند فشار خون بالایی داشته باشد که بدون تشخیص یا دریافت دارو، در تعریف بالینی فشار خون بالا قرار گیرد. 

این شکاف مهم است زیرا فشار خون بالا یکی از مهمترین علل سکته مغزی، بیماری قلبی و مرگ زودرس است، با این حال بسیاری از موارد در انگلستان تشخیص داده نشده، درمان نشده یا به طور ناکافی کنترل نمی‌شوند. 

فشار خون بالا با افزایش سن به شدت افزایش می‌یابد

محققان سلامت جمعیت آکسفورد، اندازه‌گیری‌های فشار خون کلینیکی جمع‌آوری شده توسط Our Future Health، بزرگترین برنامه تحقیقاتی سلامت بریتانیا، را از شرکت‌کنندگانی که بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ ثبت‌نام کرده بودند، بررسی کردند. آن‌ها از معیارهای سازمان بهداشت جهانی استفاده کردند و فشار خون بالا را به عنوان فشار خون سیستولیک ۱۴۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر، فشار خون دیاستولیک ۹۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر یا استفاده از داروهای کاهش دهنده فشار خون تعریف کردند. 

نتایج نشان داد که فشار خون بالا تا چه حد در سراسر جمعیت گسترش یافته و چند بار از تشخیص فرار می‌کند یا کنترل نشده باقی می‌ماند: 

- بیش از یک‌سوم (۳۷ درصد) از شرکت‌کنندگان مبتلا به فشار خون بالا بودند. این میزان در گروه‌های سنی مختلف متغیر بود: از ۱۵ درصد در میان بزرگسالان ۱۸ تا ۳۹ساله تا ۷۱ درصد در افراد ۸۰ساله و بالاتر. 

- شیوع فشار خون بالا در مردان تقریباً ۵۰ درصد بیشتر از زنان بود؛ به‌طوری که پس از استانداردسازی سنی، ۴۲ درصد مردان و ۲۹ درصد زنان به این عارضه مبتلا بودند. 

- در میان افراد مبتلا به فشار خون بالا، ۵۹ درصد هرگز تشخیص بیماری دریافت نکرده و داروی کاهنده فشار خون مصرف نمی‌کردند. 

- حتی در میان کسانی که یک یا چند داروی فشار خون مصرف می‌کردند، ۵۰ درصد همچنان فشار خونی معادل ۱۴۰/۹۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر داشتند. 

وضعیت تشخیص و درمان همچنان مطلوب نیست

با وجود دستورالعمل‌های بالینی دیرینه، برآوردها در مورد میزان آگاهی، درمان و کنترل فشار خون بالا در انگلستان طی دهه‌های اخیر بهبود نیافته است. نویسندگان معتقدند که دستورالعمل‌های فعلی موسسه NICE ممکن است در بروز این مشکل نقش داشته باشند، زیرا این دستورالعمل‌ها پیش از تأیید تشخیص، انجام چندین نوبت اندازه‌گیری فشار خون را الزامی می‌دانند و توصیه می‌کنند که پیش از شروع درمان دارویی، اقداماتی در جهت اصلاح سبک زندگی صورت گیرد. از دیدگاه آنان، این رویکرد بدان معناست که بسیاری از موارد ابتلا هرگز به‌درستی تشخیص داده، درمان یا کنترل نمی‌شوند. 

ونیو لیو (Wenyu Liu)، متخصص آمار پزشکی در بخش «سلامت جمعیت آکسفورد» (Oxford Population Health) و نویسنده اصلی این مطالعه، اظهار داشت: اگرچه فشار خون بالا تا حد زیادی یک «قاتل خاموش» محسوب می‌شود، اما رویکرد کنونی برای تشخیص و درمان آن کارآمد و مناسب نیست. این مشکل مختص گروه خاصی نیست؛ بلکه در تقریباً تمام گروه‌های جمعیتی که مورد بررسی قرار دادیم، به‌طور قابل‌توجهی مشاهده می‌شود. حتی در میان بزرگسالان جوان‌تر که در حال حاضر مشمول طرح «بررسی سلامت NHS» (سرویس سلامت همگانی) نمی‌شوند، بیش از ۱۵ درصد از پیش به فشار خون بالا مبتلا بودند. این امر بر ضرورت اتخاذ راهکارهای پیشگیرانه در سطح کل جمعیت، در کنار درمان‌های هدفمند برای افراد دارای ریسک بالای بیماری‌های قلبی-عروقی، تأکید دارد. 

ایان ترن‌بول، معاون مدیر ارشد پزشکی در مؤسسه «Our Future Health»، پژوهشگر بالینی در بخش «Oxford Population Health» و پزشک عمومی، اظهار داشت: مؤسسه Our Future Health منبعی ارزشمند برای تحقیقات پیرامون فشار خون است و یافته‌های آن بازتاب‌دهنده مواردی است که ما روزانه در طب عمومی مشاهده می‌کنیم. بسیاری از بیماران مبتلا به فشار خون بالا شناسایی نمی‌شوند یا درمان آن‌ها به شکل بهینه انجام نمی‌گیرد. نیاز به رویکردی فعالانه‌تر برای شناسایی فشار خون بالا و همچنین در نظر گرفتن آغاز درمان بر اساس ریسک پیش‌بینی‌شده بیماری‌های قلبی-عروقی —علاوه بر میزان فشار خون— احساس می‌شود.» 

شناسایی بهتر می‌تواند ریسک بیماری‌های قلبی-عروقی را کاهش دهد

پروفسور برایان ویلیامز، مدیر ارشد علمی و پزشکی «بنیاد قلب بریتانیا» (British Heart Foundation)، گفت: این مطالعه تصویری نگران‌کننده از ابعاد فشار خون بالای تشخیص‌داده‌نشده در بریتانیا و چالش‌های موجود در کنترل فشار خونِ افرادی که تحت درمان هستند، ارائه می‌دهد. فشار خون بالا همچنان اصلی‌ترین عامل خطر قابل‌کنترل برای بیماری‌های قلبی-عروقی است و با حدود نیمی از موارد سکته قلبی و مغزی در بریتانیا ارتباط دارد. واقعیت نگران‌کننده این است که میلیون‌ها نفر همچنان بدون آگاهی از ابتلای خود به این عارضه زندگی می‌کنند و فرصت‌های تشخیص و درمان زودهنگام را از دست می‌دهند. بهبود روند تشخیص و درمان می‌تواند به ده‌ها هزار نفر کمک کند تا از سکته‌های قلبی و مغزیِ قابل‌پیشگیری در امان بمانند. اما برای دستیابی به این هدف، باید در شیوه شناسایی، درمان و حمایت از افراد در معرض خطر تجدید نظر کنیم تا همه بتوانند از مزایای پایش فشار خون و درمان مؤثر بهره‌مند شوند. 

منبع:

مقاله «شیوع، تشخیص، درمان و کنترل فشار خون بالا در میان ۱.۴ میلیون بزرگسال در انگلستان: تحلیلی مقطعی از مطالعه «سلامت آینده ما» (Our Future Health) در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵»؛ نویسندگان: ونیو لیو، جنیفر کولیستر، توماس لیتل‌جانز، ایان جیمز ترنبال، رابرت کلارک و دیوید جان هانتر؛ تاریخ انتشار: ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶؛ نشریه BMJ Public Health.