اوج و پایان ال نینو چه زمانی است؟/ جدول زمانی کامل این پدیده جهانی

«ال نینوی گودزیلا» در اقیانوس آرام همچنان در حال شدت گرفتن است. این پدیده آب‌وهوایی چه زمانی به اوج می‌رسد و چه وقت پایان می‌یابد؟ 

به گزارش یورونیوز، سال ۲۰۲۶ به احتمال زیاد به عنوان سالی در تاریخ ثبت می‌شود که ممکن است بزرگ‌ترین رویداد ال نینو در دوران معاصر رخ دهد؛ در حالی که جهان برای مواجهه با هجوم پدیده‌های حدی آب و هوایی به تکاپو افتاده است. 

این پدیده طبیعی آب و هوایی که نام اسپانیایی آن به معنای «پسر» است، نامنظم رخ می‌دهد؛ تقریبا هر دو تا هفت سال یک بار، زمانی که دمای آب در بخش شرقی اقیانوس آرام غیرعادی گرم می‌شود. کارشناسان در ابتدای امسال، با استناد به حجم بالای گرما در لایه‌های زیرسطحی اقیانوس و انتظار برای تضعیف بادهای تجاری در ترازهای پایین، نسبت به شکل‌گیری یک ال نینوی قدرتمند هشدارهای اولیه را مطرح کردند. 

در هفته اول ژوئن، سازمان جهانی هواشناسی (WMO) اعلام کرد شرایط ال نینو رسما آغاز شده است. در روزهای پایانی تابستان، کارشناسان هشدار دادند این ال نینوی «بی‌سابقه» می‌تواند به بزرگ‌ترین رویداد از قرن نوزدهم تاکنون تبدیل شود و لقب «گودزیلا» یا «ابر ال نینو» را گرفته است. 

آیا ال نینو در حال قوی‌تر شدن است و پیامدهای آن چیست؟ 

به گفته سازمان جهانی هواشناسی، انتظار می‌رود دمای سطح آب در مناطق مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی در ماه‌های اکتبر، نوامبر و دسامبر به رکوردهای بی‌سابقه برسد. 

ناهنجاری‌های دمایی سطح آب در بخش مرکزی شرقی استوایی اقیانوس آرام، یعنی منطقه هسته‌ای ال نینو، با شاخص پرکاربرد «نینو ۳٫۴» اندازه‌گیری می‌شود. این شاخص از میانگین ۱٫۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از حد نرمال در ژوئن ۲۰۲۶، به ۲٫۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از نرمال در اوت افزایش یافت. 

برای دوره اکتبر، نوامبر، دسامبر، پیش‌بینی می‌شود میانگین فصلی ناهنجاری دمای سطح آب بر اساس شاخص نینو ۳٫۴ به حدود ۳٫۷ درجه سانتی‌گراد برسد؛ رقمی که در صورت تحقق، بالاترین مقدار از زمان آغاز مشاهدات خواهد بود و از رکورد قبلی ۲٫۶ درجه سانتی‌گراد در نوامبر ۲۰۱۵ تا ژانویه ۲۰۱۶ فراتر می‌رود. 

رویدادهای پیشین ال نینو در ثبت دماهای بی‌سابقه نقش داشته‌اند و خشکسالی‌های طولانی‌مدت، سیلاب‌های ناگهانی و آتش‌سوزی‌های مرگبار جنگل‌ها را در نقاط مختلف جهان تشدید کرده‌اند. 

پیامدهای آب و هوایی ال نینو عمدتا در مناطق گرمسیری احساس می‌شود، اما اروپا نیز ممکن است زمستان‌هایی معتدل‌تر و پر باران‌تر را تجربه کند. اوج‌گیری ال نینو همچنین می‌تواند گردابه قطبی را تضعیف کند و احتمال وقوع موج سرمای ناگهانی را افزایش دهد. 

در آمریکای جنوبی، جنوب ایالات متحده، شرق آفریقا و آسیای مرکزی، رویدادهای پیشین ال نینو خطر سیلاب را افزایش داده‌اند؛ در حالی که در بخش‌های وسیعی از استرالیا، نواحی شمالی آمریکای جنوبی و برخی کشورهای آسیایی از جمله اندونزی، خطر خشکسالی و آتش‌سوزی جنگل‌ها بالا رفته است. 

با این حال، حتی هوای حدی در دیگر مناطق جهان نیز اثرات غیرمستقیم بر اروپا خواهد داشت. مؤسسه آموزش آب IHE Delft در هلند در مناطقی که مستقیما تحت تاثیر ال نینو قرار می‌گیرند فعالیت می‌کند و هشدار می‌دهد بسیاری از محصولات اساسی غذایی که اروپا وارد می‌کند ممکن است در معرض خطر قرار گیرند. 

به عنوان نمونه، در نیکاراگوئه ممکن است محصولاتی مانند ذرت و لوبیا در مناطق از پیش شکننده از بین برود و به ناامنی غذایی و کاهش درآمد در این کشور منجر شود. کمبود بارش و کاهش جریان رودخانه‌ها همچنین به این معناست که محصولات آبی در کلمبیا، شمال‌شرق برزیل و هند با محدودیت‌های شدید روبه‌رو خواهند شد یا ناچارند بیشتر بر آب زیرزمینی تکیه کنند؛ امری که می‌تواند به بهره‌برداری بیش از حد از منابع و در نهایت کمبود صادرات بینجامد. 

جدول زمانی ال نینو؛ این رویداد چه زمانی به اوج می‌رسد و پایان می‌یابد؟ 

آخرین بیانیه سازمان جهانی هواشناسی می‌گوید بر اساس پیش‌بینی‌ها، ال نینو در دسامبر به اوج خود خواهد رسید و آثار آن تا سال آینده ادامه پیدا می‌کند. 

سلسته سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، هشدار می‌دهد: «ال نینو به‌طور کامل تثبیت شده و به سرعت در حال تقویت شدن است.» او می‌گوید: «پیش‌بینی‌های WMO نشان می‌دهد احتمال تداوم این پدیده تا فوریه ۲۰۲۷ تقریبا صد درصد است و ال نینو می‌تواند یکی از قدرتمندترین رویدادها دست‌کم از سال ۱۹۵۰ تاکنون باشد.» 

این رقم تقریبا قطعی بر پایه یک مدل اقلیمی واحد به دست نیامده است. سازمان جهانی هواشناسی داده‌های شناورهای اقیانوسی، ماهواره‌ها و رادیوسوندها را از ۱۳ مرکز ملی و بین‌المللی هماهنگ کرده تا چنین پیش‌بینی‌ای انجام شود. 

انتظار نمی‌رود ال نینو پیش از بهار ۲۰۲۷ پایان یابد و احتمالا آثار آن فراتر از این بازه زمانی کشیده خواهد شد؛ به همین دلیل کارشناسان هشدار می‌دهند سال آینده ممکن است گرم‌ترین سال ثبت‌شده باشد. 

تقابل ال نینو با تغییرات اقلیمی

بیشتر رویدادهای ال نینو میانگین دمای جهانی را حدود ۰٫۲ درجه سانتی‌گراد افزایش می‌دهند؛ افزایشی که هرچند برای برانگیختن شرایط آب و هوایی حدی در جنوب جهانی کافی است، تنها بخش کوچکی از گرمایش اضافی ناشی از تغییرات اقلیمی محسوب می‌شود. 

گرمایش جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی و سوزاندن سوخت‌های فسیلی دمای متوسط سطح زمین را ۱٫۳ تا ۱٫۴ درجه سانتی‌گراد نسبت به دوران پیشاصنعتی بالا برده است؛ عاملی که زمینه‌ساز تابستان سوزان، خشکسالی‌های طولانی‌مدت و آتش‌سوزی‌های مرگبار در اروپا شد. 

امروزه آثار ال نینو با جهانی که پیشاپیش در حال گرم شدن است هم‌افزا شده؛ جهانی که نقش بسیار پررنگ‌تری در شکل‌گیری رویدادهای حدی کنونی دارد. برای نمونه، سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم ثبت‌شده بود و حتی از سال ۲۰۱۶، یعنی سال اوج ال نینو، داغ‌تر شد؛ در حالی که در ۲۰۲۵ پدیده همتای طبیعی ال نینو، «لا نینا»، که معمولا اثر خنک‌کننده‌ای بر اقلیم دارد، به طور طبیعی در حال شکل‌گیری بود. 

پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد تغییرات اقلیمی خود رویدادهای ال نینو را نیز تقویت می‌کند و آن‌ها را حدود ۳۶ درصد قدرتمندتر از دوره پیشاصنعتی کرده است. 

سائولو در نشست «فروم گرمای جهانی» در بانکوک در ماه اکتبر توضیح می‌دهد: «ال نینو گرمای تازه‌ای به سیاره اضافه نمی‌کند؛ این پدیده گرمایی را آزاد می‌کند که اقیانوس پیش‌تر زیر سطح خود ذخیره کرده است؛ به همین دلیل یک رویداد قوی اغلب به یکی از گرم‌ترین سال‌های اندازه‌گیری‌شده تبدیل می‌شود؛ مانند سال ۲۰۲۴.» 

او می‌افزاید: «اقیانوسی که ال نینو از آن تغذیه می‌کند، گرم‌ترین وضعیتی را دارد که تاکنون اندازه‌گیری کرده‌ایم؛ بنابراین گرمای بیشتری برای آزاد شدن در دسترس است.»