دوبله «پایتخت» و «نون خ» برای مردم سوریه
مدیر کانال آیفیلم عربی گفت: سریال «پایتخت» با لهجه منطقه سویدای سوریه و سریال «نونخ» با لهجه مناطق کوهستانی ساحل سوریه دوبله شد.
«تصویر، امروز یکی از اثرگذارترین ابزارهای ارتباط میان ملتهاست و هیچ گزارش خبری بهاندازه یک قصه، ایران را به مخاطبی دور معرفی نمیکند.» این جملات بخشی از یادداشت سیداحمد حسینی خبیر، مدیر کانال آیفیلم عربی است؛ یادداشتی که تجربه یکونیم دهه روایت ایران در جهان عرب را مرور میکند.
او در بخشی از این یادداشت به صورت مصداقی از دوبله سریالهای ایرانی «پایتخت» و «نون خ» برای مردم سوریه یاد میکند و میافزاید: سریال «پایتخت» با لهجه منطقه سویدای سوریه و سریال «نونخ» با لهجه مناطق کوهستانی ساحل سوریه دوبله شد. این انتخابها علاوه بر کمک به انتقال دقیقتر مفاهیم و حفظ ظرافتهای طنز و گفتوگوهای شخصیتها، تلاش دارد شیرینی و جذابیت یک لهجه خاص را نیز به مخاطب عربزبان منتقل کند و تجربهای نزدیکتر و باورپذیرتر از تماشای اثر برای او رقم بزند.
او آیفیلم عربی را نه فقط یک کانال تلویزیونی برای پخش سریالهای ایرانی که بخشی از ظرفیت رسانهای جمهوری اسلامی ایران برای ارتباط فرهنگی، گفتوگوی میان ملتها و معرفی ایران از مسیر فرهنگ و هنر میداند؛ مسیری که در ادبیات رسانهای امروز از آن به عنوان «قدرت نرم» یاد میشود.
حسینی مینویسد: در دنیایی که تصویر و روایت، بیش از همیشه در شکلدهی به نگرش ملتها نقش دارد، تولیدات نمایشی این امکان را فراهم میکنند که مخاطب، ایران را نه از دریچه گزارشهای خبری و روایتهای ثانویه، بلکه از خلال زندگی شخصیتها، خانوادهها، روابط انسانی، آداب اجتماعی، معماری، طبیعت، شهرها و حتی جزئیات روزمره زندگی ایرانی بشناسد.
دیپلماسی با قصه و تصویر
به اعتقاد وی «یکی از مهمترین کارکردهای آیفیلم عربی طی این سالها، ارائه تصویری ملموس از خانواده ایرانی و سبک زندگی ایرانی – اسلامیبوده است. مخاطب عربزبان در بسیاری از سریالهای ایرانی، با خانوادهای مواجه میشود که در آن مفاهیمی همچون احترام به والدین، جایگاه خانواده، روابط میان نسلها، ایثار، همدلی، مسئولیتپذیری و پایبندی به ارزشهای اخلاقی در بستر داستان به تصویر کشیده میشود.
مزیت این شیوه آن است که پیام فرهنگی، به شکل مستقیم و شعاری ارائه نمیشود؛ بلکه در دل قصه و زندگی شخصیتها جریان پیدا میکند. مخاطب با شخصیتها همذاتپنداری میکند، با دغدغههای آنها همراه میشود و در همین فرایند، با بخشی از واقعیتهای جامعه ایران آشنا میشود.
از سوی دیگر، پخش سریالها و تولیدات نمایشی ایرانی، فرصتی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری کشور نیز فراهم کرده است. شهرها، روستاها، طبیعت، معماری، پوشش، غذا، آیینها و مناسبات اجتماعی ایران، در قاب سریالها دیده میشوند و بهصورت غیرمستقیم تصویری چندلایه از کشورمان در ذهن مخاطب شکل میدهند.»
دوبله؛ از ترجمه تا بومیسازی محتوا
مدیر کانال آیفیلم عربی در بخشی از این یادداشت به فرآیند دوبله اشاره میکند و اضافه میکند: در آیفیلم عربی، دوبله صرفاً انتقال واژهها از فارسی به عربی نیست، بلکه تلاش میشود زبان و لحن اثر متناسب با مخاطب هدف، فضای داستان و ویژگی شخصیتها بازآفرینی شود. چراکه زبان عربی در جغرافیای گسترده خود، دارای لهجهها و ظرافتهای فرهنگی متنوعی است و انتخاب درست لهجه میتواند در انتقال مفهوم و ایجاد ارتباط عاطفی با مخاطب نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
آیفیلم عربی یک پل فرهنگی
در انتهای این یادداشت آمده است: «شاید بتوان مأموریت آیفیلم عربی را در یک عبارت خلاصه کرد: ساختن پل میان ایران و مخاطب عرب از مسیر فرهنگ و روایت.
این پل نه ازطریق شعار، بلکه از مسیر قصه ساخته میشود؛ از مسیر شخصیتهایی که مخاطب با آنها زندگی میکند، خانوادههایی که دغدغههایشان برای او آشناست، لحظاتی که میتواند با آنها همذاتپنداری کند و تصاویری از ایران که بخشی از واقعیت زندگی در این سرزمین را به او نشان دهد.
در طول ۱۸ سال گذشته، آیفیلم عربی تلاش کرده است این مسیر را با تکیهبر ظرفیتهای تولیدات نمایشی، دوبله و بومیسازی، مخاطبشناسی و در سالهای اخیر با حضور جدیتر در فضای مجازی ادامه دهد.
اکنون و در آستانه ورود به فصل تازهای از فعالیت شبکه، هدف صرفاً افزایش تعداد مخاطبان نیست؛ بلکه تعمیق ارتباط با مخاطب، شناخت دقیقتر نیازهای او، توسعه حضور در سکوهای نوین و بهرهگیری هوشمندانهتر از ظرفیت تولیدات نمایشی برای معرفی ایران است.
