انصارالله چگونه دستاوردهای ائتلاف سعودی-اماراتی را در هم شکست؟

فرارو- جنبش «انصارالله» اوایل ماه جاری از شدت تنش‌های مستقیم علیه عربستان سعودی کاست. این گروه به‌طور ضمنی حملات به تأسیسات حیاتی عربستان، به‌ویژه زیرساخت‌های نفتی را متوقف کرد و از حمله به کشتی‌های مرتبط با عربستان در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب پرهیز نمود. با این حال، ریاض جنگ علیه صنعا را از سر گرفته است. 

به گزارش فرارو به نقل از الأخبار، به گفته منابع نظامی انصارالله در جریان عملیات اخیر کنترل شمار زیادی از اردوگاه‌های نظامی، فرودگاه‌ها و مراکز پشتیبانی لجستیکی و نظامی را به دست گرفت و مقادیر قابل توجهی از سلاح‌هایی را که امارات و عربستان سعودی در اختیار گروه‌های وابسته به خود قرار داده بودند، به غنیمت گرفت. 

این منابع توضیح دادند که تجهیزات تقریباً ۳۰ تیپ نظامی به دست نیروهای انصارالله افتاده است؛ از جمله تسلیحات ۱۳ تیپ وفادار به طارق صالح که طبق گزارش‌ها، وی پس از فرار به همراه تعدادی از دستیارانش از طریق دریا از المخا به جیبوتی در اوایل دیروز، به ابوظبی رسیده است. 

آن‌ها افزودند که تجهیزات به‌دست‌آمده توسط انصارالله در این نبرد، بزرگ‌ترین حجم تجهیزات در سال‌های اخیر بوده است. این تجهیزات شامل خودروهای زرهی ساخت آمریکا مانند اوشکوش، نمر و شبل که برای عملیات تهاجمی طراحی شده‌اند، علاوه بر تانک‌ها، قطعات توپخانه – از جمله توپخانه‌های خودکششی – صدها خودروی چهارچرخ محرک مجهز به سلاح‌های متوسط و توپ‌های ضدهوایی و مقادیر زیادی سلاح ضدتانک مانند موشک‌های کورنت و تاو و تفنگ‌های بدون لگد بی-۱۰ بوده است. 

به گفته این منابع، این زرادخانه عظیم که بخشی از آن در حملات موشکی هفته‌های اخیر هدف قرار گرفته و بخش دیگر آن در آخرین عملیات به تصرف درآمد، نشان‌دهنده ابعاد طرحی است که عربستان سعودی در تلاش برای اجرای آن در یمن بود. همزمان فعالان تصاویری از صدها زندانی در المخا منتشر کردند و گفتند که ممکن است به‌زودی عفو حدود ۳۵۰۰ زندانی دیگر نیز اعلام شود. افزون بر این، نیروهای صنعا به جنگجویانی که در جزایر حنیش بزرگ و کوچک و زقر حضور داشتند، پس از تسلیم شدن آن‌ها به نیروهای دریایی و پس از ساعت‌ها درگیری، عبور امن دادند. 

بنابراین انصارالله در این عملیات که یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌ها طی پنج سال گذشته بود، آنچه ائتلاف سعودی-اماراتی طی ۱۱ سال گذشته در ساحل غربی ساخته بود، منهدم کرد. این مجموعه شامل حدود ۲۰ تیپ نظامی به رهبری طارق صالح تحت عنوان «نیروهای مقاومت ملی» به همراه شش «تیپ مقاومت تهامیه» بود. در غرب تعز نیز این عملیات نفوذ جناح‌های «مقاومت» در البرح را که از سوی قطر و ترکیه حمایت می‌شوند، در هم شکست. 

بر اساس اطلاعاتی که از منابع نظامی و محلی به دست آمده، انصارالله کنترل مراکز فرماندهی و کنترل در ساحل غربی، مقر فرماندهی کل و عملیات مشترک و ستاد فرماندهی عربستان در المخا را به دست گرفت. آن‌ها همچنین چندین فرودگاه، از جمله یک فرودگاه غیرنظامی مدرن، دو فرودگاه نظامی و تعدادی باند مورد استفاده هواپیماهای ترابری نظامی را که امارات در ساحل ساخته بود و همچنین جزیره راهبردی میون در تنگه باب‌المندب تصرف کردند. 

آن‌ها همچنین کنترل پایگاه‌های دریایی در المخا، ستاد مرکزی گارد ساحلی و نیروهای گارد ساحلی، پایگاه دریایی یختل، اسکله نظامی الخوخه که آن نیز تحت کنترل گارد ساحلی است، اردوگاه یختل، اسکله نظامی جبل زقر، یک اسکله دریایی برای قایق‌های گارد ساحلی و کشتی‌های لجستیکی، اردوگاه جبل زقر برای آموزش و تسلیح نیروهای گارد ساحلی و واحدهای امنیتی جزایر دریای سرخ را به دست گرفتند. 

علاوه بر این نیروهای صنعا اردوگاه عنبره در الخوخه در جنوب حدیده، مرکز عملیات نظامی نیروهای گارد ساحلی وفادار به طارق صالح و تحت حمایت بریتانیا، اردوگاه ابوموسی الاشعری، بزرگ‌ترین اردوگاه آموزشی و محل تجمع مورد استفاده مقاومت تهامیه و تیپ‌های سلفی العمالقه در جنوب استان حدیده، و اردوگاه المحجر در شرق حیس را که به‌عنوان مرکز فرماندهی میدانی و پشتیبانی توپخانه برای جبهه‌های حیس فعالیت می‌کرد، تصرف کردند.

عربستان سعودی ارائه پوشش هوایی به نیروهای متحد خود در جبهه‌های داخلی یمن را که به‌طور فزاینده‌ای فعال شده‌اند، آغاز کرده است. به نظر می‌رسد تلاش‌های میانجی‌گرانه با مشارکت عمان، ترکیه، مصر و چین که به برقراری این کاهش تنشِ اعلام‌نشده کمک کرده بود، پیشرفت چندانی نداشته است.

این امر نشان می‌دهد که ریاض همچنان بر تعلل در پاسخ به مطالبات صنعا و پرهیز از اقداماتی که ممکن است رقبایش را تقویت کند، اصرار دارد؛ و در عین حال مراقب است که در مناقشه جاری میان آمریکا و ایران، خود به هدفی برای حملات تبدیل نشود. 

بازگشت مستقیم عربستان سعودی به میدان نبرد همچنین حاکی از آن است که این کشور همچنان معتقد است می‌تواند موازنه قوا در یمن را به نفع خود و متحد آمریکایی‌اش تغییر دهد؛ امری که پیامدهای گسترده‌ای برای مناقشه منطقه‌ای خواهد داشت. 

افزون بر پشتیبانی هوایی از جناح‌های متحد، افسران سعودی به‌طور مستقیم بر عملیات نظامی در چندین جبهه نظارت دارند و از طریق مرزها، سلاح و تدارکات لجستیکی تأمین می‌کنند. ریاض همچون گذشته، در پی آن است که رویارویی خود با صنعا را به یک جنگ داخلی یمنی تبدیل کند. این کشور همچنین برای متحد کردن نیروهای هم‌پیمان و حل‌وفصل اختلافاتی که مانع پیوستن جناح‌های جنوبی به نبرد می‌شوند، تلاش می‌کند. 

این اقدامات شامل تلاش‌هایی برای حل‌وفصل اختلافات مربوط به حقوق و دستمزد است. بنا بر گزارش‌ها، ریاض از روز گذشته پیشنهاد پرداخت حقوقی تا سقف ۱۰۰۰ ریال سعودی به هر یک از نیروهای رزمی را مطرح کرده است. رسانه‌های سعودی و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز با برجسته کردن تحولاتِ به نفع دولت عدن، ظاهراً در پی احیای روحیه نیروهای متحد پس از فروپاشی سریع چندین جبهه نبرد هستند. 

پوشش خبری بر دو محور متمرکز بوده است: نخست، نمایش تصاویر کاروان‌های نظامی و نیروهای کمکی در حال حرکت به سوی میدان نبرد که با هدف القای تصویری از برتری نظامی صورت می‌گیرد؛ و دوم، بازپس‌گیری منطقه «حیس» در استان الحدیده که به عنوان تحولی مهم در میدان نبرد معرفی می‌شود. با این حال، منطقه حیس جزو اهداف نیروهای صنعا نبود و آن‌ها هرگز وارد این منطقه نشدند؛ بلکه به سمت «جبل درباس» که در محدوده آن قرار دارد پیشروی کرده و کنترل آن ارتفاعات را به دست گرفتند. 

در همین حال، جنبش «انصارالله» حضور رسانه‌ای نسبتاً محدودی داشته و تنها به صدور بیانیه‌هایی کوتاه درباره سرنگونی هواپیمای شناسایی سعودی و همچنین حملات روز گذشته به تأسیسات شرکت آرامکو در نقاط مختلف عربستان سعودی بسنده کرده است. این گروه ظاهراً به دلایل عملیاتی و امنیتی، جزئیاتی از تحرکات میدانی خود را فاش نکرده است. 

به‌رغم تثبیت کنترل بر استان‌های جنوبی، به نظر می‌رسد عربستان سعودی همچنان قادر نیست اراده سیاسی کامل خود را بر تشکیلات نظامی جنوب که مدت‌ها تحت حمایت امارات متحده عربی بوده‌اند، تحمیل کند. این نیروها همچنان به شبکه‌هایی از ائتلاف‌ها و منافع که در طول سال‌های جنگ شکل گرفته‌اند، از جمله ارتباط با صنعا، پایبند هستند. 

از این رو، نبرد در غرب تعز، توانایی ریاض را برای متحد کردن جناح‌هایی با وفاداری‌های متداخل و چندگانه به بوته آزمایش خواهد گذاشت. رسانه‌های محلی گزارش داده‌اند که افسران سعودی با فرماندهان چندین یگان نظامی جنوب دیدار کرده و دو گزینه پیش روی آن‌ها گذاشته‌اند: یا پیوستن به نبرد در جبهه شمال، و یا پذیرش پیامدهای ناشی از امتناع؛ پیامدهایی که شامل تلقی شدن به عنوان نیروی متخاصم با عربستان و قطع حقوق و مزایاست. 

با وجود اهمیت راهبردی جبهه غرب تعز - به‌ویژه به دلیل پیوند آن با مسیرهای منتهی به ساحل غربی یمن و تنگه باب‌المندب - دخالت ایالات متحده همچنان محدود باقی مانده است. نقش واشنگتن تاکنون عمدتاً بر دیپلماسیِ «نیل هاپ»، کاردار جدید آمریکا در یمن، و دیدارهایی با مقامات دولت عدن و «شورای رهبری ریاست‌جمهوری» متمرکز بوده است.