چرا قیمت گوشی و لپتاپ در بازارهای جهانی، دیگر پایین نمیآید؟
یک اقتصاددان ارشد British Retail Consortium گفت: افزایش هزینه قطعات نشان میدهد روند تاریخی کاهش قیمت لوازم الکترونیکی در حال تغییر است.
رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی با ایجاد کمبود شدید تراشههای حافظه، روند چند دههای کاهش قیمت و افزایش قدرت لوازم الکترونیکی را معکوس کرده است؛ وضعیتی که میتواند قیمت گوشیهای هوشمند، رایانههای شخصی و کنسولهای بازی را برای آینده قابل پیشبینی افزایش دهد.
به گزارش فرارو به نقل از فایننشالتایمز، تقاضای فزاینده مراکز داده و شرکتهای فناوری برای حافظههای مورد استفاده در سامانههای هوش مصنوعی، عرضه تراشههای DRAM را تحت فشار قرار داده است. قیمت این تراشهها طی یک سال گذشته حدود پنج برابر شده و قیمت قراردادهای آن نیز در هر فصل حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش یافته است.
اماس هوانگ، مدیر تحقیقات شرکت Counterpoint، میگوید تقریباً «همهچیز» در بازار لوازم الکترونیکی مصرفی تحت تأثیر این کمبود قرار گرفته است. تولیدکنندگان تراشه نیز بخشی از ظرفیت خود را که پیشتر برای تولید تراشههای ارزانتر مورد استفاده قرار میگرفت، به تولید حافظههای پهنایباند بالا (HBM) مورد نیاز هوش مصنوعی اختصاص دادهاند.
پایان عصر «ارزانتر و قدرتمندتر»
برای چند دهه، پیشرفت فناوری نیمههادی باعث شد محصولات الکترونیکی همزمان قدرتمندتر و ارزانتر شوند. قانون مور نیز به افزایش مداوم توان پردازشی تراشهها کمک کرد.
اما اکنون این روند در حال معکوسشدن است.
هارویر دیلون، اقتصاددان ارشد British Retail Consortium، میگوید افزایش هزینه قطعات نشان میدهد روند تاریخی کاهش قیمت لوازم الکترونیکی در حال تغییر است.
بر اساس دادههای IDC، تولیدکنندگان و خردهفروشان در برخی بازارها قیمت محصولات خود را تا ۲۰ درصد افزایش دادهاند.
اپل، نینتندو و سایر شرکتها زیر فشار هزینهها
اپل در ماه ژوئن قیمت برخی مدلهای ردهبالای لپتاپ و تبلت خود را تا ۳۰۰ دلار افزایش داد و همزمان نسبت به تأثیر کمبود حافظه و سایر قطعات بر رشد فروش هشدار داد.
صنعت بازی نیز بهشدت آسیب دیده است. شرکتهایی مانند مایکروسافت، سونی و نینتندو که معمولاً سختافزار کنسول را با حاشیه سود پایین یا حتی زیان عرضه میکنند و درآمد خود را از فروش بازی و اشتراکها به دست میآورند، اکنون ناچار به افزایش قیمت شدهاند.
قیمت برخی کنسولها در ماههای اخیر تا ۱۵۰ دلار افزایش یافته است.
نینتندو نیز در ماه مه از هزینههای پیشبینینشده حدود ۱۰۰ میلیارد ین خبر داد؛ رقمی معادل حدود ۳۰ درصد سود عملیاتی سالانه شرکت. این شرکت دلیل اصلی افزایش هزینهها را «افزایش هزینه قطعات، بهویژه حافظه» اعلام کرد.
گوشیهای هوشمند نیز گرانتر میشوند
افزایش قیمت حافظه فقط به رایانهها و کنسولها محدود نیست. هوانگ میگوید قیمت DRAM مورد استفاده در گوشیهای هوشمند طی یک سال گذشته حدود ۲۵۰ دلار افزایش یافته و انتظار میرود تولیدکنندگان بخشی از این هزینه را در پاییز به مصرفکنندگان منتقل کنند.
این وضعیت میتواند تقاضا را نیز کاهش دهد. بر اساس برآورد Ampere Analysis، اگر سونی یا مایکروسافت کنسولی با قیمت ۱۰۰۰ دلار یا بیشتر عرضه کنند، در مقایسه با قیمت فعلی حدود ۷۰۰ دلار، حجم فروش این محصولات طی پنج سال ممکن است تا ۴۳ درصد کاهش یابد.
کمبود تراشه تا ۲۰۲۷؟
شرکتها علاوه بر افزایش قیمت، در حال کاهش مشخصات برخی محصولات نیز هستند تا مصرف حافظه و سایر قطعات گرانقیمت را پایین بیاورند.
نوکیا نیز در حال بازطراحی برخی محصولات خود برای کاهش میزان حافظه مورد استفاده است. جاستین هوتارد، مدیرعامل این شرکت، بحران تراشه را «هنجار جدید برای آینده قابل پیشبینی» توصیف کرده و انتظار دارد کمبودها تا سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشند.
در صنعت بازی نیز شرکتها به دنبال مدلهای جدید کسبوکار برای جبران هزینههای سختافزار هستند؛ از جمله استفاده بیشتر از تبلیغات درونبازی و بستههای اشتراکی جدید.
مصرفکنندگان چه خواهند کرد؟
تحلیلگران انتظار دارند افزایش قیمتها رفتار مصرفکنندگان را تغییر دهد. مردم ممکن است به جای خرید دستگاههای جدید، گوشی، رایانه یا کنسول فعلی خود را مدت بیشتری نگه دارند.
از سوی دیگر، تولیدکنندگان محصولات ردهبالا ممکن است تلاش کنند با ارائه مشخصات بهتر، افزایش قیمت را برای مشتری توجیه کنند؛ اما این راهکار برای تولیدکنندگان و خردهفروشان محصولات ارزانقیمت چندان قابل اجرا نیست.
به این ترتیب، چیزی که کاربران در انجمنهای کامپیوتری و گیمینگ از آن با عنوان «RAMageddon» یا «آخرالزمان رم» یاد میکنند، میتواند فراتر از یک بحران موقت در بازار حافظه باشد: رونق هوش مصنوعی ممکن است قواعد اقتصادی بازار لوازم الکترونیکی را تغییر دهد و دوران دستگاههای ارزانتر و در عین حال قدرتمندتر را برای مدتی متوقف کند.
