غفلت‌ بزرگ!

فرارو- 2 سال پیش بود که بر اساس شاخص‌های بین‌المللی، رتبه محیط زیست ایران یکباره 25 پله بدتر شد و از رتبه 53 به 78 سقوط کرد. امسال نیز بار دیگر با سقوطی 36 پله‌ای، کشور سرسبز ایران بین 132 کشور جهان، تنها توانست رتبه 114 را کسب کند و از کشورهایی همچون عراق و ترکمنستان و ازبکستان پیشی گیرد. اما بسیاری از کارشناسان با ادامه روند موجود در زمینه محیط زیست پیش‌بینی می‌کنند که سال آینده این کشورها نیز از ما سبقت بگیرند و ایران در آخرین رتبه‌های جهانی قرار گیرد.

به گزارش سرویس اجتماعی فرارو؛ در حالی که کشورهای سوییس، لاتویا و نروژ به ترتیب مقام‌های اول تا سوم برترین‌های محیط زیست جهان را از آن خود کرده‌اند، کشور ما به دلیل سیاست‌های نادرست در این خصوص رتبه 114 را به دست آورده است. آن هم در شرایطی که تا پیش از سال 2010 میلادی رتبه 53 را داشت.

این رتبه‌بندی بر اساس عملکرد دولت‌ها در محیط زیست و سیاست‌گزاری‌ها در این زمینه مشخص می‌شود و هر دو سال یکبار گزارش آن توسط مراجع بین‌المللی منتشر می‌شود.

اما رئیس سازمان محیط زیست ایران 95 درصد از تقصیرها را مربوط به سایر دستگاه‌های کشور می‌داند و نقش سازمان محیط زیست در رتبه‌بندی جهانی محیط زیست را تنها 2.4 درصد عنوان می‌کند. به گفته وی وزارت‌های نیرو، جهادکشاورزی، نقت و سازمان صدا و سیما و تعدادی دیگر از دستگاه‌های اجرایی مسؤول این سقوط جهانی هستند.

رئیس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران مبنای این رتبه‌بندی را ارزیایی 22 شاخص محیط زیست می‌داند که ایران در بخش استفاده از آب، حفظ منابع آبی، انتشار گاز co₂ و گازهای گلخانه‌ای و انتشار ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون عملکردی ضعیف از خود نشان داده است.

کشور ما همچنین به دلیل برداشت بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی به تازگی رتبه سوم برداشت بی‌رویه از منابع آبی زیرزمینی را نیز کسب کرده است.

از دیگر شاخص‌های عملکرد منفی در زمینه محیط زیست، انتشار گاز co₂ بوده که به روند 50- رسیده است. در زمینه ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون نیز روند 26.6- بوده است.

حال خراب محیط زیست
در یکی دو سال گذشته، تقریبا هر روز و هر هفته اخباری تأسف‌بار از وضعیت محیط زیست کشور منتشر شده است. دریاچه‌ خشک شده، جنگل سوخته، تالاب آلوده و لاشه‌های کشف شده جانداران از جمله خبرهای هشدار دهنده بوده‌اند. یک روز عوامل انسانی و طبیعی دست به دست هم می‌دادند تا دریاچه ارومیه را از بین ببرند و روز دیگر زاینده رود برای چندین ماه متمادی به زمینی خشکیده تبدیل می‌شد.

جنگل‌های شمال و غرب کشور در آتش می‌سوخت و وضعیت تالاب‌ها هر روز نگران‌کننده‌تر می‌شد. آبزيان هر روز کمتر و کمتر می‌شدند و پرندگان بیش از پیش مهاجرت می‌کردند. دريای شمال و جنوب کشور در معرض انواع و اقسام آلودگی‌ها قرار داشت و چندين و چند بار دلفين‌ها در سواحل جاسک و ميناب به گل ‌نشستند.

همه و همه این موارد زمانی ارزش و اهمیت بسیاری پیدا می‌کنند که دریابیم سقوط ناگهانی رتبه‌های جهانی تنها پیامد این حوادث نیست بلکه تغییرات اقليمی اثرات مخرب شدیدی بر بهداشت و رفاه خانوارها دارد که تامين آب شيرين در مناطق ساحلی یکی از آن‌هاست.

تغيير آب و هوا نیز مستقیم با جان انسان‌ها سر و کار دارد. کما اینکه اخبار پراکنده روز به روز افزايش بيماری‌های قلبی و عروقی، تنفسی و بيماری‌های عفونی و ميکروبی تأیید می‌کنند.

کارشناسان بر این باورند که سياست‌ها و راهکارهای دولت برای مبارزه با عوامل از بین برنده محیط زیست و تغييرات اقليمی هر سال نسبت به گذشته ضعيف‌تر و ناکارآمدتر می‌شود. هرچند رئیس‌جمهور عنوان کرده است که بايد در زمينه محيط زيست در مقياس و تراز جهانی کار کرد، اما آمارها و شاخص‌های داخلی و خارجی خلاف این مدعا را ثابت می‌کند. به این ترتیب مردم هر سال بیش از پیش در معرض خطرات، بیماری‌ها و مشکلات قرار می‌گیرند.