داوود هرميداس باوند، کارشناس برجسته ی سیاست بین الملل، با اشاره به تكذيب حمايت ايران از روسيه در بحران اخير قفقاز گفت:« بي طرفي ايران را در بحران قفقاز را نمي توان باور كرد.»
روز دوشنبه، حسن قشقاوي سخنگوی وزارت امور خارجه ایران جانبداری تهران از روسیه در بحران اخیر منطقه قفقاز را تكذيب كرده بود.
اين در حالي است كه با آغاز بحران منطقه ای قفقاز و درگیری گرجستان با روسیه تحت حمایت آمریکا؛ براساس آنچه برخی تحلیلگران تاکید می کنند تهران در راستای مواضع ضد آمریکایی خود و کسب حمایت روسیه در برابر غرب و دورکردن مواضع این کشور از آمریکا در قبال ایران، به خصوص در مورد موضوع مناقشه هسته ای، سعی در حمایت از روسیه در برابر گرجستان دارد.
درهمین حال محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران چندین بار و به خصوص در اجلاس اخیر شانگهای، گسترش این بحران را ناشی از دخالت های قدرت های خارج از منطقه دانسته و گفته بود «ما اطلاعاتی داریم که صهیونیست ها در ماجرا خیلی فعال بوده اند.»
احمدی نژاد همچنین آنچه را که بی تدبیری مسوولان گرجستان می دانست از عوامل بروز بحران قفقاز توصیف کرد.
بر همين اساس در محافل خبري و سياسي اين موضوع مورد تاكيد قرار گرفت كه تهران در بحران گرجستان از موضع بي طرفي برخوردار نيست و رويكرد جاندارانه از روسيه را در دستور كار خود قرار داده است. با اين حال سخنگوي وزارت امور خارجه ايران در نشست خبري خود به تكذيب اتخاذ چنين رويكردي پرداخت.
در همين حال داوود هرميداس باوند تحليل گر امور بين الملل در گفتگو با خبرنگار فرارو گفت:« با توجه به اظهارت اخير مقامات ایراني به خصوص شخص رییس جمهور در مورد مناقشه قفقاز، اساسا نمی توان اینگونه استنباط و باور کرد که موضع تهران در قبال بحران گرجستان یک موضع بی طرف و مستقل بوده است.»
وي افزود:« به هرحال طی سال های اخیر همواره تهران یک گرایش سنگینی در بسیاری از مناقشات همچون چچن، کوزوو و اکنون گرجستان به سمت روسیه داشته است و سعی کرده است در بحران ها منطقه ای همواره طرف مسکو را بگیرد.»
تهران در حالي رويكرد حمايتي از روسيه را تكذيب مي كند كه تاکنون در برابر اقدام دولت روسیه در شناسایی رسمی استقلال اوستیای جنوبی و آبخازیا از گرجستان سکوت کرده است.
باوند دراين باره گفت:« اگر تهران قرار بود موضع مستقلی را در بحران منطقه گرجستان داشته باشد بهتر بود که همچون دیگر کشور های جهان در مقابل به رسمیت شناختن استقلال مناطق جدای طلب اوستیایی جنوبی و آبخازیا ازسوی روسیه سکوت نمی کرد.»
رویکرد حمایتی ایران از روسیه در هفته های اخیر سبب شده است تا مسکو به استفاده از ابزار پرونده هسته ای ایران برای کسب امتیاز از غرب در بحبوحه مناقشه قفقاز ترغیب شود و در این بین نیز مقامات روس مواضع متناقضی را در پرونده هسته ای ایران اتخاذ کنند.
باوند نيز در اين باره گفت:« به هر حال با رویکردی که تهران تاکنون در خصوص بحران منطقه قفقاز اتخاذ کرده است این فرصت را به روسیه داده است تا از پرونده هسته ای ایران برای کسب امتیاز از غرب استفاده کند و مقامات روس از جمله آقای پوتین نخست وزیر روسیه و ایوانف معاون نخست وزیر روسیه چندین بار بر تاثیر گذاری حمایت غرب از گرجستان در پرونده هسته ای ایران سخن به میان آورند.»
با توجه به اظهارات مقامات روس در خصوص بحران گرجستان و تاثیرگذاری آن بر پرونده هسته ای ایران و ایجاد حالت فریز در مذاکرات هسته ای ایران همزمان با گسترش تنش های اخیر روسیه و غرب، سبب شده است تا ابزارها و موازنه های جدیدی در فرآیند مدیریت پرونده هسته ای ایران خلق شود که توجه به این شرایط جدید می تواند در درک بهترموقعیت پرونده هسته ای ایران و افزایش قدرت بازیگری تهران در آن، موثر باشد.
با این حال آنچه در حال حاضر به واسطه موضع گیری های برخی مقامات ایرانی در خصوص بحران قفقاز قابل مشاهده است درک نکردن موقعیت و شرایط جدید است چرا که سرزنش رسمی گرجستان از سوی محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری سبب شده است تا ایران با وارد کردن خود به یکی از دو جبهه موجود مورد مناقشه، امکان دستاویز قراردادن پرونده هسته ای ایران را بدهد و به نوعی با فرصت سوزی از قدرت بازیگری تهران در مدیریت پرونده هسته ای ایران بکاهد.
هرميداس باوند با تاكيد بر اينكه رويكرد حمايتي تهران از مسكو منجر به كسب امتياز در پرونده هسته اي ايران نخواهد شد ، گفت:« با توجه به شرایطی که روسیه در آن قرار گرفته است که اساسا هم به نفعش نیست، به دلیل آنکه ادامه روند موجود ، مسکو را در مقابل واشنگتن در موضع ضعف قرار خواهد داد؛ روس ها چاره ای جز این ندارند که از مهلکه موجود به سرعت رهایی یابند که در این بین نيز تنها راه ممکن، حمایت از موضع آمريكا در شوراي امينت سازمان ملل متحد عليه پرونده هسته اي ايران خواهد بود.»
