داخلی » خبر » فرهنگی هنری
دوران افول سينماي ايران شروع شده
انتقاد مجيدي از مراسم افتتاحيه فيلم آواز گنجشک ها
13 مهر 1387 ساعت 11:20
مشکلات و حواشي مراسم افتتاحيه فيلم «آواز گنجشک ها» که روز دوشنبه (8 مهر) در سينما آزادي با حضور شهردار تهران و جمعي ديگر از هنرمندان برگزار شد، اعتراضات مجيد مجيدي کارگردان اين فيلم را به همراه داشت.
مجيد مجيدي در سخنان کوتاهي گفت؛ «نطق ما کور شده است. براي ابتداي مراسم نطقي آماده کرده بودم که الان ترجيح مي دهم نگويم. مجموعه سينما آزادي در دست دو بخش شهرداري و حوزه هنري است؛ آشپز وقتي دو تا شود، آش يا شور مي شود يا بي نمک. معلوم نيست چه کسي بايد جوابگوي اين وضعيت باشد.»
در اين برنامه که ابتدا قرار بود با مراسم تقدير و سخنراني همراه شود، به دليل قطع ميکروفن، فيلم به نمايش درآمد و پس از نمايش فيلم، در دقايق کوتاهي مراسم تقدير برگزار شد.
در اين برنامه سيد محمدهادي ايازي مشاور عالي شهرداري تهران به مجيد مجيدي براي ساخت فيلم «آواز گنجشک ها» به عنوان يک اثر زيبا و ماندگار تبريک گفت و اظهار اميدواري کرد؛ اين مجموعه در جمع پنج فيلم اسکار جاي بگيرد.
او گفت؛ «ما در مجموعه سازمان فرهنگي و هنري شهرداري افتخار داريم که حمايتي از توليد فيلم مجيدي داشتيم و آثار ارزنده يي براي خانواده هاي ايراني توليد کرديم. ما در سال 87 غيراز «آواز گنجشک ها» از فيلم «دعوت» هم حمايت کرديم.»
مجيد مجيدي کارگردان فيلم آواز گنجشک ها ديروز در گفت وگوي مفصلي با فارس نظراتش را درباره وضعيت فعلي سينماي ايران، حضور فيلمش در اسکار و حتي اعتراض نسبت به فضاي شهري تهران و... اعلام کرد. مجيدي گفت؛ «دوران افول سينماي ايران شروع شده است. من پيش از اين در محافل سينمايي گفته ام که سينماي ايران بايد پوسته عوض کند و رنگ ديگري را از خودش نشان دهد. بارها گفته ام و تاکيدم بر اين بود که جشنواره زده نشويم.» وي ادامه داد؛ «در دهه 90 سينماي ايران اقبال عمومي زيادي در جشنواره هاي جهاني داشت و از همان موقع به سرعت وارد بازارهاي جهاني شديم.
من آن موقع اين ضرورت را احساس کردم که حالا که به اين مرحله رسيده ايم، مي توانيم از اين موج بگذريم و سينما را به بازار جهاني بزرگ تري برسانيم.»
او ادامه داد؛ «فيلم هايي که خود من ساختم باعث شد سينماي ايران در بازارهاي جهاني حضور پيدا کند. در امريکا بيشترين فيلمي که توانسته در سطح عمده يعني چيزي حدود 30 تا 35 سينما به نمايش در بيايد بچه هاي آسمان، باران، بيد مجنون، رنگ خدا بوده و کمتر فيلمي را سراغ داشته ايم که اين گونه باشد.» مجيدي با بيان اين مطلب که هر سينمايي دوره يي دارد، افزود؛ «ما بايد تلاش مي کرديم تغييراتي در سينما بدهيم. فيلم هاي ما بسيار شبيه شد و وجه جشنواره زدگي باعث عدم رونق سينماي ما شد.
ما بايد اين توفيق را دوباره پيدا کنيم و نبايد تنها به جشنواره ها اکتفا کرد بلکه بايد فيلم هايي ساخت که ضمن اينکه مخاطب عام را جذب مي کنند در فکر جذب مخاطب خاص هم باشند.» وي سپس به بيان مختصات فيلم هاي جهاني پرداخت و گفت؛ «از نظر من فيلمي که مختصات بومي و هويت ملي کشور خودش را داشته باشد فيلمي جهاني است. شهيد مرتضي آويني اين بحث را به عنوان استراتژي مطرح کرد که سينماي جهاني ريشه در هويت ملي دارد.
در سينماهاي مختلف دنيا موج نو، نئورئاليسم يا حتي کارگردان هاي بزرگ دنيا به خاطر داشتن هويت مستقل در دنيا شناخته شده اند. فيلمسازاني مثل کوروساوا، جان فورد يا فليني و فيلمسازان تاثير گذار ديگر همه مبتني بر ريشه هايشان فيلم ساخته اند و به نظرم اين مختصات اصلي سينماي جهاني است. اين ابعاد اگر با ساختار و سينماي فاخر و تکنيک فاخري ارائه شود طبعاً مي تواند مخاطب جهاني داشته باشد و اين فرمولي است که جواب داده و ايجاد جذابيت مي کند. اگر اين جذابيت در تکنيک و محتوايي که ارائه مي کنيم جاري و ساري شود و مبتني بر هويت هاي ملي باشد موفق خواهد بود.»
او ادامه داد؛ «من هرگز فيلمي نداشته ام که در داخل ايران مطرح نشود ولي در بين مردم و جشنواره هاي جهاني مطرح باشد. وقتي فيلم هايم را با مردم خودمان در يک سالن مي بينم، همان تاثيري را که مردم در سينماهاي امريکا، ژاپن يا فرانسه دارند شاهد هستم. ممکن است نظر منتقدان متفاوت باشد چرا که آنها دنبال سليقه هاي خاصي هستند اما چون مردم با فطرت شان با اين آثار رو به رو مي شوند و درگير سليقه و ديدگاه هاي شخصي نيستند، مي توانند با فيلم هاي من ارتباط برقرار کنند.»
اين کارگردان سينما درباره حضور فيلم آواز گنجشک ها در اسکار 2009 هم گفت؛ «داستان گويي و ساختاري منسجم يکي از لازمه هاي يک فيلم در رقابتي مثل اسکار است. چون اعضاي آکادمي اسکار آدم هاي نقادي نيستند و اغلب شان سينماگر، فيلمساز، نويسنده و بازيگر هستند و طيف هاي مختلف هاليوود را شامل مي شوند و به هر حال نگاه هاي مردمي به سينما دارند.
از طرفي گلدن گلوب نگاه نقادانه يي به فيلم ها دارد و در اغلب موارد فيلم هايي که توجه آنها را جلب مي کند با فيلم هاي اسکار کاملاً متفاوت هستند.» وي افزود؛ «ارسال فيلم به اسکار مشخصه هاي خاصي دارد و تنها اينکه مورد توجه منتقدان و مردم قرار گرفته باشد کافي نيست.
يک فيلم براي حضور در اسکار بايد چند پارامتر داشته باشد. اينها پارامتر هايي است که ما به آنها واقف نيستيم. به خاطر همين است که هميشه نقد مي شود که نبايد فلان فيلم به اسکار معرفي مي شد يا فيلم ديگري اقبال بيشتري داشت. اسکار پارامتر هاي زيادي دارد و رقابت در آن سخت است و خيلي چيزها دست به دست هم مي دهد و تنها خود فيلم کافي نيست.
ارزش هاي فيلم تنها نيمي از راه اسکار را مي رود.» وي درباره امکان موفقيت آواز گنجشک ها در اسکار گفت؛ «اگر اين اتفاق بيفتد در وهله اول براي سينماي ايران افتخار است و دوم براي سينماگري که اين فيلم را ساخته است.» وي درباره مضمون فيلم آواز گنجشک ها گفت؛ «هميشه موضوعاتي را انتخاب مي کنم که برگرفته از واقعيت ها است چرا که عنصر تماشا و تجربه کردن برايم اصل است. «آواز گنجشک ها» را هم بر اساس شخصيت واقعي و فضايي که ديده بودم به دست آوردم.»
مجيدي سپس از فضاي شهرنشيني غيراصولي در تهران انتقاد کرد و درباره مفاهيم اشاره شده به اين موضوع در «آواز گنجشک ها» گفت؛ «امروزه در آپارتمان ها و قفس هايي که برايمان درست کرده اند زندگي مي کنيم و شايد نمي دانيم در همسايگي ما چه کساني زندگي مي کنند و اسم شان چيست؟ حالا چه اتفاقي افتاده که ما از بار اخلاقي خود دور شده ايم، آن هم در جامعه يي که اخلاق جزيي از محوريت هاي اصلي ما بوده است. در جامعه يي که افتخار مي کرديم که بگويند ايراني ها مهمان نواز هستند.
اين صفات دارد به سايه مي رود و شهر از ما آدم هاي ديگري مي سازد و نيرنگ و ريا و رياکاري لازمه زندگي شهري شده و اگر دروغ نگوييد غيرطبيعي است و دروغ جزء فرهنگ زندگي شده است.» او ادامه داد؛ «من هرگز کرباسچي را نخواهم بخشيد، او بلايي به سر تهران آورده است که هويت آن را نابود کرده است.
من به ترافيک و درختکاري و تابلوهاي زيبا کاري ندارم، به نظرم هويت ما بالاتر از همه اينهاست. زورخانه ها، مدرسه ها و هويت اين شهر را گرفتند و تبديل به يک قفس کردند. به نظرم روزي بايد محاکمه فرهنگي شوند. تهران را قطعه قطعه کرديد و معلوم نيست پولش در جيب چه کسي رفت. هويت شهروندي ما از بين رفت.»
او در پايان با بيان اين مطلب که مي توانستيم در يک دوره يي تعريف جغرافيايي فرهنگي داشته باشيم، گفت؛ «مثلاً به جاي اينکه پارک و لامپ و درخت ها را درست کنيم بايد به دنبال هويت فرهنگي شهرمان باشيم. ديگر کجاي اين تهران هويت دارد؟ همه شهر را خراب کردند... يک موقعي مي گفتيم هواي خوب شميران، اما حالا همه درخت ها را قطع کرده اند؛ تمام باغ ها که خاطرات ما بود.
توسعه هر شهر بايد متناسب با فرهنگ باشد.» در پي مشکلات پيش آمده در مراسم افتتاحيه فيلم «آواز گنجشک ها» شهردار تهران دستور تغيير مديريت اين سينما را صادر کرده است.
به نقل از پايگاه اطلاع رساني سينماي ايران، محمد باقر قاليباف، پيرو اين دستور مقرر کرده مديريت اين سينما که پس از بازسازي در اختيار حوزه هنري قرار داده شده بود و تغييرات مديريتي را نيز از سر گذرانيده بود، در اختيار شهرداري تهران قرار بگيرد.
