فرارو- يك استاد دانشگاه معتقد است: «با توجه به اينكه اتحاديه اروپا از قبل درباره تحريم نفت ايران پيش بيني كرده است كه با توقف صدور نفت ايران به اروپا نفت مورد نياز خود را از كشورهايي مانند عربستان، كويت و امارات تامين كند؛ بنابراين آن نگراني كه ما فكر مي كنيم اروپا به دليل مشكلات اقتصادي كه امروز با آن مواجه است اين تحريم ها مي تواند بر اين مشكلات تاثيرگذار باشد از نظر كوتاه مدت ممكن است بي تاثير نباشد اما در بلندمدت صدمات آنچناني مورد توجه اروپا نخواهد شد.»
وزیر نفت امروز با تاکید بر اینکه ایران هیچگونه نگرانی برای فروش نفت ندارد، اعلام کرد که صادرات نفت ایران به برخی کشورهای اروپایی قطع خواهد شد. چندي پيش اتحاديه اروپا با تحريم نفت ايران اعلام كرد که از 6 ماه ديگر تمامي معاملات نفتي با ايران قطع خواهد شد. اين در حالي است كه گروه 1+5 آمادگي خود براي انجام مذاكرات جديد هسته اي با ايران را اعلام كرده است. قطع واردات نفت ايران از سوي اروپا در حالي صورت مي گيرد كه ايران 18 درصد نفت خود را به اتحاديه اروپا صادر مي كند. تبعات اين تحريم ها براي كشورهاي اروپايي چيست؟ اين تحريم ها چه پيامدهايي بر مذاكرات هسته اي پيش رو خواهد داشت؟
دكتر هرميداس باوند استاد دانشگاه و كارشناس مسائل بين المللي در گفتگو با فرارو گفت: «اين تحريم ها خارج از تحريم هاي شوراي امنيت و به صورت يكجانبه است و با تحريم هاي مضاعفي كه آمريكا وضع كرده همراه مي باشد. در زمان كلينتون كه تحريم هايي مضاعف و يكجانبه از سوي آمريكا عليه ايران وضع شد، اتحاديه اروپا با اين موضوع مخالفت كرد و اعلام نمود اين تحريم ها مغاير با مقررات سازمان تجارت جهاني و حقوق بين الملل است. اما اكنون اتحاديه اروپا خود در همين جهت تصميماتي اتخاذ كرده است.»
وي ادامه داد: «قبل از تصويب اين تحريم ها، اجلاسي در رم با حضور كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس به خصوص عربستان، كويت و امارات متحده عربي برگزار شد كه در آن توافق شد در صورت توقف صادرات نفت ايران و تحريم نفت اين كشور، كشورهاي عربي متعهد شوند كه نيازمندي هاي نفت اروپا را برآورده سازند و با اين توافق بود كه اتحاديه اروپا اقدام به تحريم نفتي ايران كرد و اعلام نمود از 6 ماه بعد هرگونه واردات نفت از ايران را متوقف خواهد كرد.»
اين استاد دانشگاه تصريح كرد: «با تحريم نفت ايران ظاهرا در كوتاه مدت نگراني هايي براي اروپا ايجاد مي شود اما وقتي توافق شد كه به ميزان صدور نفت ايران به اروپا كشورهاي عربي توليد نفت خود را افزايش بدهند در بلند مدت اروپا نگراني اي نخواهد داشت.»
وي افزود: «اگر ايران بخواهد اين تحريم ها را به تعاملات ديگر اقتصادي خود با اروپا نسبت دهد، ضمن آنكه آنها متضرر خواهند شد، ايران هم زيان خواهد ديد. بنابراين با توجه به اينكه اتحاديه اروپا از قبل در اين باره پيش بيني و پيشگيري كرده است كه با توقف صدور نفت ايران به اروپا نفت مورد نياز خود را از كشورهايي مانند عربستان، كويت و امارات تامين كنند، آن گونه که ما فكر مي كنيم که اروپا به دليل مشكلات اقتصادي امروزش اين تحريم ها مي تواند بر اين مشكلات تاثيرگذار باشد، در كوتاه مدت ممكن است بي تاثير نباشد اما در بلندمدت فكر نمي كنم صدمات آنچناني به اروپا بزند.»
باوند در پاسخ به اين سوال كه آيا عربستان قادر است خارج از دستورالعمل هاي اوپك به افزايش توليد نفت خود اقدام كند؟، گفت: «ايران نيز موافقت كرده كه اوپك صادرات خود را افزايش دهد. بنابراين اين افزايش صادرات مانعي در برابر اين كشورها نمي گذارد.»
وي افزود: «يك ماده اي در اوپك وجود دارد كه اگر كشورهاي اوپك با كشورهاي خارج دچار مشكل بشوند و آنها مانع صادرات نفت كشورعضو شوند، ساير كشورهاي عضو اوپك مجاز نيستند كه ميزان توليد خود را افزايش دهند كه اين موضوع به زمان نهضت ملي شدن صنعت نفت ايران برمي گردد كه انگليسي ها مانع صدور نفت ايران شده بودند كه در آن تاريخ عراق و كويت توليد خود را افزايش دادند و موجب جبران نفت ايران شدند. با اين سابقه تلخ،چنین ماده اي در اوپك وجود دارد و كشورهاي عضو اوپك از نظر اصولي ظاهرا متعهد هستند كه توليدات خود را افزايش ندهند اما دو نكته باعث شده كه اين موضوع را ناديده بگيرند. يكي اينكه خود اوپك با افزايش ميزان توليد نفت توسط كشورهاي عضو موافقت كرده است و نكته دوم اينكه تحريم هاي يكجانبه ظاهرا ادامه تحريم هاي شوراي امنيت است و با تحريم هاي شوراي امنيت ارتباط پيدا مي كند؛ بنابراين، اين فضا سبب شده كه اين كشورها آن تعهد مورد نظر به عنوان كشور عضو اوپك را در شرايط موجود ناديده بگيرند.»
باوند در پاسخ به اين سوال كه آيا اجراي تحريم هاي نفتي عليه ايران از سوي اتحاديه اروپا تاثيري بر روند مذاكرات هسته اي ميان ايران و گروه 1+5 خواهد داشت؟، گفت: «يك اصلي در روابط بين الملل وجود دارد به نام اصل تفكيك امور از يكديگر، به اين معنا كه هر مسئله منطق خاص خودش را دارد. درست است كه همه اين موارد در ارتباط با مسئله تكنولوژي هسته اي است؛ چنانكه در تمام قطعنامه هاي شوراي امنيت هم هميشه تصريح شده كه باب مذاكره براي حل وفصل ديپلماتيك اين موضوع باز است و ايران را تشويق مي كند كه وارد مذاكره شود و همچنين تصريح مي كند كه اگر مذاكرات ديپلماتيك به نتايج مورد نظر دو طرف منتهي شود تحريم ها برداشته خواهد شد يا حتي آوانس هايي هم به ايران داده مي شود. بنابراين چون تحريم ها بر مي گردد به مسئله هسته اي، هرگونه توافق يا تفاهمي در رابطه با مذاكرات با 1+5 مي تواند در مسئله تحريم ها اثرگذار باشد و طرح گام به گام روسيه هم با آنكه نحوه آن متفاوت است اما در همين راستا است كه هرگونه توافقي كه صورت بگيرد به همان نسبت هم تحريم ها برداشته شود.»
وي تاكيد نمود: «بنابراين بايد گفت مذاكرات هسته اي بر تحريم ها تاثير دارد اما تحريم ها بر مذاكرات تاثيري ندارد و فرايند مذاكرات سازنده در رفع تحريم ها اثرگذار است.»
باوند در پايان اظهار داشت: «من فكر مي كنم در شرايطي كه با آن روبه رو هستیم مذاكرات طرفين با نوعي تعديل در نگرش هاي اوليه كه منتهي به تفاهم و يا تبادلي شود مي تواند رهگشا باشد درغير اين صورت اگر اين فرآيند به نتايجي منتهي نشود و مذاكرات سازنده اي صورت نگيرد پيامدهاي نگران كننده اي در بر خواهد داشت.»
برادر ؛ این فرایند مذاکرات سازنده در رفع تحریم ها و.....، کدامند ؟ و چه کسانی فرایند مذاکرات را تضمین می کنند ؟ نقل قولی در این رابطه بد نیست . یک روز دو نفر تصمیم می گیرند که به اهل غبور بروند . ضمن رسیدن به درب ورودی اهل ( از آنجائیکه درب تنگ بود ،!) غبور ، دوست اولی به دومی محض احترام گفتند که بفرمائید ، دوست دومی به حالت اعتراض و و حشت گفتند که چرا من بفرمایم خودتان بفرمائید .! حال خواننده گان محترم جریان و حکایت فرایند مذاکرات سازنده برادرمان آقای دکتر هرمیداس باوند ، به مانند عبورمان از درب اهل غبور است . 
