داخلی » خبر » فرهنگی هنری
برای کشف چگونگی پیدایش کائنات با انفجار بزرگ
«ذره خدا» در بزرگترین آزمایش تاریخ شناسایی میشود
21 شهريور 1387 ساعت 1:26
روز چهارشنبه، نخستین پرتو پروتون در شتابدهنده سرن (CERN) در مرز سوئیس و فرانسه گسیل شد تا بزرگترین آزمایشگاه تاریخ علم آغاز به کار کند.
این پروژه با نام «برخورد دهنده ی بزرگ هادرونی» (LHC یا Large Hadron Collider) در «سازمان اروپایی پژوهشهای هستهای» (CERN) در تونلی زیرزمینی و دایرهای شکل با محیط 27 کیلومتر مستقر است.
در نخستین ساعتهای راهاندازی این پروژه، همه قسمتهای این ماشین عظیم با موفقیت کار خود را انجام دادند و پرتوهای پروتون چندین بار آن تونل بزرگ را دور زدند.
در آزمایشهای این پروژه قرار است از برخورد ذرات پرانرژی پروتون، ذرات بنیادین طبیعت شناسایی شوند.
مهمترین ذرهای که فیزیکدانان ذرات بنیادی به دنبال آن هستند، ذره هیگز (Higgs) است که به نام «ذره خدا» شهرت دارد و طبق نظریه استاندارد ذرات بنیادی، عامل جرم داشتن ماده به شمار میرود.
علاوه بر این ، نظریههایی مانند ابرتقارن و ماده تاریک هم قرار است در آزمایشهای آینده این مرکز مورد آزمون قرار بگیرند.
در این برخورددهنده قرار است شرايطی شبیه وضعیت کیهان درست بعد از پديده مهبانگ يا انفجار بزرگ (بیگ بنگ) که بر طبق نظریههای استاندارد کیهانشناسی، نقطه آغاز جهان به شمار میرود، فراهم شود.
به کمک اين تجهيزات قرار است پرتوهایی حاوي ذرات پروتون با سرعتي نزديک به سرعت نور به يکديگر برخورد کنند. در نتيجه بر خورد آنها انتظار میرود حرارتي بسیار بالا ايجاد شود که درست شبیه لحظه نخستین پیدایش جهان است.
بعضی از نظریهها پیشبینی میکنند که در این شرایط ممکن است سیاهچالههای بسیار ریزی تشکیل شوند که بر خلاف سیاهچالههای بزرگی که از مرگ ستارگان به وجود میآیند، انرژی و جرم بسیار پایین آنها قادر نیست ماده اطراف خود را جذب کند و خیلی زود متلاشی میشود.
LHC با توليد پرتوهايي كه هفت برابر بيشتر از پرتوهاي توليد شده توسط هر نوع دستگاه شتابگر در گذشته، انرژي دارد، مرز جديدي را در دانش فيزيك مورد مطالعه قرار خواهد داد.
به کمک اين تجهيزات قرار است شعاع هاي حاوي ذرات پروتون با سرعتي نزديک به سرعت نور به يکديگر تابيده و با هم برخورد کنند. در نتيجه بر خورد مستقيم آنها انتظار مي رود حرارتي ايجاد شود که مقدار آن يک تريليون درجه سانتيگراد تخمين زده مي شود.
حرارت ناشي از برخورد مشتقات اتم به ايجاد نقطه سياهي مي انجامد که داراي غلظت فوق العاده است. اين غلظت بالا، به نوبه خود جاذبه اي ايجاد مي کند که در نتيجه آن محيط اطراف نقطه سياه، به درون آن بلعيده مي شوند.
قدرت کشش و مکندگي سياهچاله ها به حدي است که حتي نورهاي اطراف آن نيز به درون نقطه سياه فرو مي روند، به اين دليل نقطه سياه قابل رويت نيست!
به گزارش تلوزیون ایران ، ایران نیز حدود هفت سال است که با این پروژه همکاری دارد و یکی از قطعات آن را که یک میز ضد ارتعاش است، پژوهشگران و مهندسان ایرانی ساختهاند.
پس از این همکاری موفقیتآمیز که در ایران از طرف پژوهشگاه دانشهای بنیادی انجام شده است، علاوه بر دریافت جایزه، ایران مجوز فرستادن دانشجو و پژوهشگر را به مرکز تحقیقاتی سرن دریافت کرده است.
در حال حاضر چند دانشجوی ایرانی در حال انجام تز دکترای خود در این مرکز هستند.
رييس پژوهشكده ذرات و شتابگرهاي پژوهشگاه دانشهاي بنيادي در عين حال سهم ايران در اين پروژه را با توجه به جايگاه در خور كشورمان و حتي در مقايسه با برخي كشورهاي منطقه اندك خواند و به ايسنا گفت: همكاري با سرن ميتواند ضمن ارتقاي جايگاه و اعتبار علمي كشور، تجارب، آموزهها و دستاوردهاي علمي، مديريتي و تكنولوژيك فراواني براي كشور داشته باشد و محققان كشور ما هم از ظرفيت بالايي براي مشاركت در اين پروژه برخوردارند؛ با اين حال به دليل مسائل مالي و عدم تخصيص اعتبارات لازم همكاري ما با اين پروژه بسيار محدوده شده شده است به طوري كه كشورهايي مثل تركيه و پاكستان در همسايگي ما سرمايهگذاري و بهرهبرداري بسيار بيشتري از اين پروژه عظيم بينالمللي دارند.
وي گفت: اگر مسوولان امر بودجه كافي را به همكاريهاي ايران در اين پروژه علمي اختصاص دهند ميتوانيم تعداد دانشجويان و محققان ايراني اعزامي به سرن را كه در حال حاضر انگشتشمار هستند افزايش دهيم و تعهدات خود را در زمينه ساخت بخشي از آشكارسازهاي پيشرفته شتابگر عظيم سرن كه ميتواند بستري براي انتقال دانش و فنآوريهاي پيشرفته به كشور باشد عملي كنيم.
