فرارو- يك كارشناس مسائل بين المللي معتقد است: «ما بايد به اين مسئله توجه كنيم كه نبايد هميشه به دنبال آخرين راه حل باشيم بلكه بايد به راههاي مختلف آسانتري كه وجود دارد روي بياوريم. هنوز ديپلماسي به بن بست نرسيده است.»
حسن بهشتي پور كارشناس مسائل بين المللي در
گفتگو با فرارو گفت: «بر اساس واقعيتي كه اكنون در شرايط منطقه و جهان وجود دارد يك نوع رو درويي را بين ايران و آمريكا شاهد هستيم واين رودرويي در حال وارد شدن به مرحله جدي تري است. آمريكا تمام امكانات خود را در وزارت خزانه داري متمركز كرده و ستادي تشكيل داده و از دو سال قبل اين ستاد فعال است و در حال شناسايي راهكارهايي است كه ايران مي تواند تحريم ها را بي اثر كند تا تمهيداتي را وضع كنند تا نه تنها جلوي آن راهها را بگيرند بلكه راههاي جديدي را هم كه امكان به كارگيري از سوي ايران دارد، از قبل جلوي آن را بگيرند.»
وي ادامه داد: «در مقابل به نظر من ايران آنطور كه بايد و شايد امكانات خود را بسيج نكرده و اين مسئله را جدي نگرفته و به اعتقاد من جاي ستادي مانند ستاد آمريكا كه تشكيل دادند در ايران خالي است. يعني يك مركزي كه كليه امكانات سياسي، اقتصادي و فرهنگي كشور را متمركز كند و متكي بشويم به افكار عمومي و افكار عمومي را متقاعد كنيم كه اكنون جنگي جدي ميان ايران و آمريكا شكل گرفته؛ منتهي جنگي گرم نيست به شكلي كه دو كشور رودري هم بايستند بلكه يك جنگي است كه ابعاد سياسي، اقتصادي و فرهنگي پيدا كرده و براي اينكه ايران بتواند در اين جنگ پيروز شود مستلزم اين است كه تمامي امكانات خود را بسيج و هماهنگ كند و به پشتيباني ملت ايران متكي باشد.»
اين كارشناس مسائل بين المللي افزود: «نكته مهم درباره آمريكا و اتحاديه اروپا اين است كه اينها در حال حاضر درگير مشكلات زيادي هستند و دستشان براي اجراي تحريم ها فوق العاده بسته است. از طرف ديگر شوك ناشي از تحريم هاي نفتي ايران براي وضعيت اقتصادي دنيا كشنده است. به همين دليل است كه اروپا در حال خريدن زمان است.»
بهشتي پور تصريح كرد: «تنها كشوري كه توانايي آن را دارد نفت ايران را جايگزين كند عربستان است كه البته اروپا باز با اين مشكل روبرو است كه براي نوع و كيفيت نفت عربستان پالايشگاههاي كشورهايي مانند يونان، اسپانيا، ايتاليا و اتريش كه بيشترين واردات نفت را از ايران دارند متناسب با نفت عربستان نيست و اين شدني است كه تبديل شود اما هم مستلزم هزينه و وقت زيادي است.»
وي ادامه داد: «از طرف ديگر مهمتر از اين موضوع شوك رواني ناشي از تحريم ايران است كه موجب افزايش قيمت نفت در بازار مي شود كه اين موضوع خود موجب ناكارآمدي سرمايه گذاري خواهد شد كه باعث ركود اقتصادي بيشتري در اروپا مي شود. اما اين موارد به اين معنا نيست كه تا شش ماه ديگر نمي توانند كاري كنند بلكه در حال برنامه ريزي در اين باره هستند.»
بهشتي پور اظهار داشت: «نكته بعدي درباره مواضع كشورهايي مانند چين، كره جنوبي و ژاپن است كه خريداران عمده نفت ايران در شرق آسيا هستند و هدف انها چانه زني درباره قيمت نفت است و قصد دارند از آب گل آلود ماهي بگيرند و به دنبال اين هستند كه در اين رقابتي كه ايجاد مي كنند نفت ارزانتري را از ايران بخرند و يا با شرايط سهل الوصول تري بخرند و يا احيانا معامله پاياپاي با ايران داشته باشند.»
وي ادامه داد: «نكته آخر درباره عمليات بانكي است كه بسيار مهم است. يعني آمريكا و اروپا علاوه بر مسئله نفت روي عمليات بانكي ايران دست گذاشته اند و به شكل ظالمانه و ناجوانمردانه اي به دنبال محدود كردن عمليات بانكي ايران هستند و اين مشكلات زيادي را بوجود مي آورد. اين موضوع بر روي خريد و فروش ايران در ديگر كالاها هم تاثير خواهد گذاشت. البته در اين باره هم تا جايي كه من اطلاع دارم راهكارهايي وجود دارد و در حال استفاده هم است كه من نياز نمي بينم آنها را مطرح كنم.»
بهشتي پور در پاسخ به اين سوال كه آيا اعضاي اوپك مي توانند خارج از دستور العمل هاي اجرايي اين سازمان ميزان توليد نفت خود را تغيير دهند و ايران بايد چه رفتاري را در قبال كشورهايي مانند عربستان در پيش گيرد؟، گفت: «در مورد اوپك در دو مورد قيمت و سقف توليد توافقاتي ميان كشورها مي شود اما در عمل بعضي كشورها كمتر از آنچه كه تعهد كردند توليد مي كنند و بعضي ديگر بيشتر توليد مي كنند كه از جمله اين كشورها عربستان است. اينكه ايران چه رفتاري در قبال عربستان داشته باشد بعضي معتقدند رفتار توام با تهديد باشد و اينكه اعلام رسمي كنيم كه اگر قرار باشد ايران را نگذارند نفت صادر كند ايران هم اجازه نخواهد داد در اين منطقه نفتي صادر شود. اما من معتقدم راهي كه با عربستان مي توان در پيش گرفت راه ديپلماسي است. و هنوز راههاي همكاري ميان ايران و عربستان و نيز كويت و امارات بسته نيست. بنابراين راهكارهاي بسياي وجود دارد بدون اينكه به عزت ايران خدشه اي وارد شود. بدون اينكه ما دچار احساسات شويم و بايد عقلاني تصميم گرفت. چنانكه تصميم وزير نفت براي يكدست برخورد نكردن با اتحاديه اروپا بسيار جالب بود.»
بهشتي پور گفت: «وقتي قرار است وضعيتي براي ايران بوجود بيايد كه نتواند نفتي صادر كند ديگر ضرري در بستن تنگه هرمز مطرح نيست. يعني يك ضرر بزرگتري در مقابل يك ضرر كمتر مطرح است. البته ما بايد به اين مسئله توجه كنيم كه نبايد هميشه به دنبال آخرين راه حل باشيم بلكه بايد به راههاي مختلف آسانتري كه وجود دارد روي بياوريم. هنوز ديپلماسي به بن بست نرسيده است. درباره همين عربستان راهكارهاي بسيار مناسبي وجود دارد كه عربستان را به سمت نزديك شدن بيشتر به غرب هل ندهيم. ما راهكارهاي بهتري را مي توانيم در پيش بگيريم.»
اما افضل کارها آن است که یک تیم مجرب و فراجناحی و مرکب از دیپلماتهای برجسته و کار بلد در مذاکره تولید شود تا بتواند طی یک فرایند سیاسی معادلات را به نفع ما تنظیم کند. به نظرم ما در این زمینه نقص اساسی داریم.
یعید ارشاد منش