تابستان آرام به روزهای پایانی خود نزدیك می‌شود. برای مردم تابستانی سخت بود به خصوص در استان‌های گرمسیری كشور كه با درجه رطوبت بالا روزهایی خاموش را تجربه كردند و گرمای تابستان برای آنان دو چندان سپری شد.
 
با آنكه احمدی‌نژاد در اولین روزهای ماه گذشته پس از نشستی با وزیر،‌ معاونین و مدیران ارشد وزارت نیرو حضور یافت و اعلام كرد: دولت از وقوع برخی خاموشی‌ها و به زحمت افتادن مردم ناراحت است اما ناراحتی‌های آقای رئیس‌جمهور نتوانست از زحمت مردم به واسطه خاموشی‌های گاه‌وبیگاه تابستان بكاهد.
 
احمدی‌نژاد گفته بود كه در تلاش هستیم تا این مقدار خاموشی را هم نداشته باشیم. از این‌رو «مردم عزیز» نیز می‌توانند با مقداری صرفه‌جویی در این راه به دولت كمك كنند. 

حالا در شرایطی تابستان روبه‌پایان نهاده كه مردم نه تنها از وعده رئیس‌جمهور مبنی بر تلاش برای كاهش میزان خاموشی‌ها چیزی ندیده‌اند كه امیدی در كار نیست كه خاموشی‌های گاه بیگاه تابستان با فروكش كردن گرما فرونشیند.
 
با آنكه در اثنای تابستان وزیر نیرو وعده كرده بود كه در ماه رمضان خاموشی‌ها برطرف شود اما عنایت وزارت نیرو در همین حد شامل حال مردم شد كه آقای وزیر با افتخار اعلام كند كه تنها در هنگام سحر و افطار خاموشی نخواهیم داشت. 

البته وزیر نیرو همچنین مصرف در ماه مبارك رمضان را كمتر از ماه‌های دیگر دانست و افزود: روند خاموشی‌ها در این ماه كمتر خواهد شد. او در پاسخ به این سوال كه تا چه زمانی مسئله خاموشی‌ها ادامه می‌یابد و آیا در فصل زمستان هم شاهد خاموشی خواهیم بود گفت: اگر در آذرماه میزان بارندگی‌ها مطلوب باشد و راكتورهای برق‌آبی ما به كار بیفتند یقینا خاموشی نخواهیم داشت.
 
وی در عین حال اظهار داشت: البته اگر باز هم با كمبود بارندگی‌ها مواجه باشیم و نتوانیم از توان برق‌آبی استفاده كنیم، احتمالا خاموشی‌ها ادامه پیدا می‌كند.
 
فتاح این‌بار اظهار امیدواری كرد كه از شهریورماه به بعد زمان خاموشی‌ها كاهش پیدا كند. وزیر نیرو پیش‌تر نیز در اظهارات خود در مورد وضعیت برق بارها به خشكسالی امسال اشاره داشته و تاكید كرده است كه صرفه‌جویی در مصرف آب و برق باید همچنان ادامه یابد. اما نگاه برخی كارشناسان و حتی نمایندگان مجلس در مورد بحران آب و برق در سال 87 كاملا متفاوت است. 

اكثر كارشناسان معتقدند كه با توجه به افزایش قیت نفت اگر دولت در مورد باز‌سازی، تجهیز و ساخت نیروگاه‌ها و خطوط فرسوده برق كه بخشی از برق تولید شده را تلف می‌كند سرمایه‌گذاری مناسبی داشت خشكسالی نمی‌توانست تا این اندازه بر وضع برق كشور تاثیر‌گذار باشد.
 
این كارشناسان به افزایش مصرف و نیاز سالانه ایران به تولید برق و ذخیره آب اشاره دارند و می‌گویند كه افزایش درآمدهای حاصل از فروش نفت، موقعیت مناسبی برای سرمایه‌گذاری گسترده در ساخت سد و نیروگاه‌های آبی و حرارتی ایجاد كرده بود اما دولت با هزینه این درآمدها در موارد مختلفی از جمله واردات و افتتاح پروژه‌هایی كه بدون بررسی دقیق در سفرهای استانی به تصویب رسید در واقع چنین موقعیتی را به سادگی از دست داد. 

در این زمینه عضو كمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی به آفتاب می‌گوید: «كسری اعتبارات و عدم‌سرمایه‌گذاری در توسعه نیروگاه‌های برق، از مشكلات جدی بخش انرژی كشور است».

حسین امیری‌خامكانی در مورد وضعیت و دلایل قطع مكرر برق تاكید می‌كند: «متاسفانه در صنعت برق سرمایه‌گذاری مداوم انجام نشده و عدم‌سرمایه‌گذاری باعث شده تا ما اكنون دچار مشكل شویم».

نماینده زرند با بیان اینكه در چند سال گذشته نیروگاه جدیدی وارد مدار نشده است می‌افزاید: «در سال 86 و 85 هیچ گشایش اعتباری برای توسعه صنعت برق وجود نداشته است».
 
او می‌گوید: «وزارت نیرو در گذشته سرمایه‌گذاری‌هایی در این حوزه داشته اما در سال 86 و 85 این اتفاق نیفتاده و كسری اعتبارات علت اصلی آن بوده است». 

عضو كمیسیون انرژی مجلس گفت: «در سال‌های نه چندان دور سالانه چند مگاوات برق وارد مدار می‌شد و این موضوع تدوام داشت؛ در نتیجه در زمینه ذخیره‌سازی و توسعه در برنامه چهارم توسعه احداث نیروگاه به خصوص از طریق بخش خصوصی پیش‌بینی شده بود اما متاسفانه در مدت مسوولیت دولت نهم توجه جدی به این مهم نشد». 

صنعت برق مشكلی پیش نمی‌آمد، نمی‌دانم چه اتفاقی افتاده كه این دولت در زمینه توسعه صنعت برق فعالیت خاصی نداشته است. 

امیری با بیان اینكه بحث اصلی بحث كسری اعتبارات و عدم‌سرمایه‌گذاری جدی در توسعه نیروگاه‌ها بوده می‌گوید: «مشكل دیگری كه در صنعت برق وجود دارد بحث تلفات برق است كه در بعضی استان‌ها به 40 درصد می‌رسد و میانگین آن بالای 20 درصد است به این معنی كه تولید برق با آن چیزی كه به مصرف می‌رسد اختلاف زیادی دارد كه دولت باید فكری برای این موضوع كند».

او اضافه می‌كند: «البته خشكسالی هم مزید بر علت شده ولی عمده مشكل عدم‌سرمایه‌گذاری است چراكه سهم خشكسالی در كاهش تولید برق فقط 9 درصد است».

عضو كمیسیون انرژی مجلس با بیان اینكه ما نگران هستیم در زمستان هم این وضع ادامه داشته باشد، می‌افزاید: این موضوع در كمیسیون مطرح شد و قرار شد من و چند نفر از همكاران دیداری با وزیر نیرو و وزیر نفت داشته باشیم. امیری ادامه داد: تامین گاز نیروگاه‌ها در زمستان سخت است. 

اكنون روزانه 170 میلیون متر مكعب گاز به نیروگاه‌ها داده می‌شود كه وزارت نفت می‌گوید در زمستان این مقدار گاز را نمی‌توان در اختیار نیروگاه‌ها قرار داد، لذا در تلاشیم تا در وزارتخانه‌های مربوطه توافق كنیم تا در زمستان دچار مشكل نشویم. 

از سوی دیگر، رئیس كمیته مخابرات مجلس هفتم نیز می‌گوید: «با توجه به افزایش درآمدهای نفتی در سه سال گذشته انتظار اقدامات پرشتاب بیشتری در زمینه توسعه زیرساخت‌ها و احداث نیروگاه‌های برق از دولت نهم وجود داشت كه متاسفانه هیچ‌گاه پاسخ مناسبی به این انتظارات داده نشد».

رمضانعلی صادق‌زاده می‌افزاید: پیش‌بینی افزایش مصرف انرژی و به‌خصوص برق مسئله‌ای نیست كه برنامه‌ریزان و مسوولان كشور نتوانند آن را پیش‌بینی كنند. با توجه به رشد جمعیت و نیازهای صنعتی این پیش‌بینی كاملا امكان‌پذیر خواهد بود.

استاد دانشگاه خواجه نصیر تصریح می‌كند: برنامه‌ریزان كشور حتی باید به سادگی پیش‌بینی نیاز مصرف انرژی در شرایط بحرانی را داشته و برای آن تصمیمات خاصی اتخاذ می‌كردند. در كشورهای پیشرفته اینگونه پیش‌بینی و برنامه‌ریزی‌ها صورت می‌گیرد. 

این متخصص برق و مخابرات می‌گوید: كاهش بارش و خشكسالی در سال جدید و متعاقب آن مشكلات برق و انرژی كه بخش قابل توجهی از آن از طریق نیروگاه‌های آبی تامین می‌شود قابل پیش‌بینی بود. 

صادق‌زاده به برنامه‌ریزی‌های بلندمدتی كه از زمان دولت میرحسین موسوی برای تولید برق هسته‌ای آغاز شد اشاره می‌كند و می‌گوید: «در طول دو دهه اخیر تلاش‌هایی برای احداث و راه‌اندازی نیروگاه‌ هسته‌ای صورت گرفته است. 

البته در دولت‌های مختلف روند ساخت نیروگاه هسته‌ای به دلیل مشكلاتی از جمله جنگ و كاهش قیمت نفت صورت گرفت كه موجب افت و خیز در ساخت و تاخیر در بهره‌برداری از نیروگاه بوشهر شد. 

این استاد دانشگاه بر این نكته نیز تاكید دارد كه در برنامه چهارم توسعه احداث نیروگاه به خصوص از طریق بخش خصوصی پیش‌بینی شده بود اما متاسفانه در مدت مسوولیت دولت نهم توجه جدی به این مهم نشد و اقدامات پرشتابی و مهمی كه می‌توانست از راه تقویت سرمایه‌گذاری در این بخش صورت گیرد صورت نگرفت؛ در نتیجه امروز مواجهه با چنین شرایطی، طبیعی به نظر می‌رسد.
 
صادق‌زاده همچنین با اشاره به اقدامات دولت سازندگی در طراحی و اجرای سد و مهار آب چند رودخانه بزرگ كشور ادامه داد: این اقدامات تا حد زیادی مشكل كم‌آبی و انرژی برق در كشور را حل كرد، اما از آنجا كه كشور ایران از نظر منابع آب محدودیت دارد ساخت نیروگاه‌های اتمی و حرارتی همواره الزامی به نظر می‌رسد. 

او می‌افزاید: امروز عدم‌پیش‌بینی افزایش مصرف آب، انرژی و برق و وقوع شرایط بحرانی مانند خشكسالی از سوی مسوولان جای سوال دارد. به اعتقاد صادق‌زاده مادامی كه به انرژی هسته‌ای در تولید برق دست نیافته‌ایم ساخت نیروگاه‌های آبی، گازی و حتی فسیلی لازم خواهد بود.
 

این كارشناس برق با بیان اینكه نیروگاه هسته‌ای بوشهر در آینده بخشی از نیاز كشور به برق را تامین می‌كند، می‌گوید: «ساخت نیروگاه غیر اتمی و اتمی حتی در صورت راه‌اندازی نیروگاه بوشهر اقدامی لازم در جهت برنامه توسعه اقتصادی كشور خواهد بود. صادق‌زاده به خاموشی‌های اخیر نیز اشاره دارد:‌ اگرچه بر اثر بی‌توجهی‌های گذشته ظاهرا راه دیگری جز برنامه‌ریزی برای خاموشی‌ها‌ و جیره‌بندی برق برای وزارت نیرو باقی نمانده است؛ اما باید به این نكته در برنامه‌ریزی جدید برای قطع برق نیز توجه داشت كه عدالت در خاموشی و قطع برق نیست و آن را نباید جایگزین رعایت عدالت در مصرف بهینه كرد. 

نماینده سابق شهر رشت همچنین بر لزوم اطلاع‌رسانی بیشتر وزارت نیرو به مردم و جبران خسارت واحدهای صنعتی از طریق بیمه‌ها اشاره كرد و گفت: قطع برق در ساعات مختلف موجب وارد آمدن خسارت به وسایل برقی مردم و همچنین تولید واحدهای صنعتی می‌شود. بنابراین وزارت نیرو باید با اطلاع‌رسانی به مردم راه‌های محافظت دستگاه‌های برقی در مقابل نوسانات برقی را تشریح و همچنین ساز و كارهایی برای جبران خسارت‌های مختلف صنعتی و غیر صنعتی از سوی سیستم بیمه‌ای اتخاذ و آن‌را معرفی كند.