هر دو طرف به این مذاکرات نیاز دارند، هم غرب و هم ایران

فرارو- مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز گذشته از آمادگی کشورهای عضو گروه 1+5 برای مذاکره با تهران درباره برنامه صلح آمیز هسته ای ایران خبر داد. کاترین اشتون البته اعلام نمود: اگر طرف ایرانی به دنبال گفتگوهای معنادار برای اعتمادسازی درباره ماهیت برنامه هسته ای خود بدون قرار دادن پیش شرط است، این گروه مایل است گفتگوهایی را با ایران در هفته های آینده در محلی که مورد توافق طرفین باشد برگزار کند.

از سوی دیگر در آخرین دور گفتگوهای ایران و گروه 1+5 ایران اعلام کرده بود که برای بحث درباره برنامه هسته ای ایران، کشورهای غربی لازم است که تحریم هایی اعمال شده علیه ایران را لغو کنند و حق ایران در داشتن برنامه هسته ای صلح آمیز را به رسمیت بشناسند. موضوعی که اشتون آن را پیش شرط ایران می نامد و خواهان صرف نظر کردن ایران از این دو موضوع برای از سرگیری مذاکرات طرفین است. با این تفاسیر آیا مذاکرات میالن ایران و گروه 1+5 آغاز خواهد شد؟

دکتر صباح زنگنه کارشناس مسائل بین الملی در گفتگو با فرارو گفت: «به احتمال قوی مذاکرات آغاز خواهد شد چرا که هر دو طرف به این مذاکرات نیاز دارند. آنچه مهم است رساندن پیام موردنظر به طرف مقابل است. با شرایطی که برای غرب پیش آمده و در شرایط بسیار نابهنجار و پرتنشی قرار گرفته است به شدت نیاز دارد که با ایران مذاکره کند تا بگوید که بدنبال تنش نیست. ایران هم به این گفتگو نیاز دارد تا همین موضوع را به نحو دیگری پی گیرد و به دنیا اعلام کند که به دنبال افزایش تنش نیست.»

وی ادامه داد: «اما آیا شرایطی که ایران دارد قابل گذشت است یا خیر؟ آیا شرایطی که غربی ها عنوان کرده اند جزو پیش شرط ها محسوب می شود یا خیر؟ به نظر می آید اگر بعضی از اعضای گروه 1+5 یا کشوری خارج از این چارچوب طرح متعادلی را ارائه کند هر دو طرف از این بن بست خارج خواهند شد. یعنی به جای اینکه گفته شود ایران شرط گذاشته یا گفته شود کشورهای غربی شرط گذاشته اند تا این مذاکران صورت بگیرد؛ یک یا دو کشور عضو یا حتی کشور میزبان یا حتی کشورهای ثالث خارج از این مذاکرات پیشنهادی را ارائه بکنند که آن وقت مسئله متفاوت خواهد بود.»

صباح زنگنه گفت: «ایران اعلام کرده که از مذاکرات ابایی ندارد اما در مذاکرات مبحث خود را مطرح کرده بود. یعنی ایران یک پیشنهادی داده بود و گروه 1+5 هم یک پیشنهاد داده بود. بنابراین این موضوعات به عنوان پیش شرط شاید مطرح نباشد.»

وی افزود: «دو طرف شروطی را روی میز گذاشته بودند و بحث جدیدی نبوده است. اما آیا ایران مایل است که این پیشنهادات قبلی به عنوان شرط جدید تلقی شود یا خیر؟ به نظر می آید از بحث اختلاف در بیان اصطلاحات می توان عبور کرد.»

صباح زنگنه گفت: «من بعید می دانم مذاکرات جدید نتیجه مشعشعی داشته باشد. اما طرح ادعاهای بزرگ بدون آنکه به نتیجه برسد آن هم به لحاظ تبلیغاتی نکته مثبتی نیست که بعد مجبور شویم از این ادعاها عقب نشینی کنیم. مذاکرات داد و ستد است و فن خودش را می طلبد. پذیرش مذاکرات یعنی پشت کردن به تنش. هم غرب و هم ایران مایل نیستند در این مقطع خاص تنش های موجود ادامه پیدا کند و به انبار باروت تبدیل شود و منفجر شود.»

این کارشناس مسائل بین المللی در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به نامه اخیر اوباما، این مذاکرات می تواند زمینه ای برای مذاکره مستقیم ایران و امریکا فراهم سازد؟، گفت: «واقع قضیه این است که هم ایران در مرحله مقدماتی انتخابات مجلس است و هم آمریکا در آستانه انتخابات ریاست جمهور می باشد و هر دو طرف تحت فشار جناح های تندرو و افراطی می باشند. ممکن است دو طرف زمینه ای برای مذاکره داشته باشند اما در این فضا بعید به نظر می رسد که نتیجه ای حاصل شود. گرچه به اعتقاد بنده شرایط برای آمریکا شرایط مساعدی نیست. آمریکا درنقاط مختلف عملا عقب نشینی کرده و اگر فضا، فضای تبلیغاتی زودگذر نبود اکنون نسبت به زمان های دیگر فضای بهتری برای مذاکره بود.»