آیا اصناف متولی گرانیاند؟
17 شهريور 1387 ساعت 10:43
مرجع : کارگزاران
«سال آینده وضعیت بازار بهتر خواهد شد و انشاءالله به لطف خداوند قیمتها كنترل میشوند.»
مسعود میركاظمی در دسته وزرایی قرار میگیرد كه دورانی پر از حاشیه را به سلامت از سرگذراند. او چند باری در پی موج گرانیهای از سوی مجلس نشینان تهدید به استیضاح شد ولی هیچگاه بحران برای او تا جایی پیش نرفت كه آقای وزیر وادار شود در مقابل سوالات پرحاشیه نمایندگان مجلس قرار گیرد.
میركاظمی هرچند كه سابقهای در تجارت نداشت ولی آنقدرها حساب شده عمل كرد كه هیچگاه مجموعه تحت هدایت او را در بحرانهای زنجیرهای سه سال گذشته مقصر صددرصد قلمداد نكرد. حتی هنگامی كه ائمه جمعه سراسر كشور بانك اعتراض به گرانیها سردادند، همگی یكسره از احمدینژاد درخواست كردند تا چارهای تازه بیندیشد و هیچ كدام از ساكنان وزارت بازرگانی گلایهمند نبودند چه میدانستند این حوادث نمیتواند تنها حاصل عملكرد آنها باشد. میركاظمی پیش از آنكه قدم به ساختمان خیابان ولیعصر گذارد تنها مدیریت فروشگاههای زنجیرهای اتكا را تجربه كرده بود. او مهندسی صنایع خود را از دانشگاه علم و صنعت كسب كرد و یكسره به جنگ رفت تا در دوران دفاع مسوولیتهای فرماندهی نظامی را نیز به پرونده خود افزوده باشد.
پایان جنگ سرانجام كار او در ارگانهای دفاعی نبود چراكه آقای وزیر چند صباحی را در سمت ریاست دانشگاه امام حسین(ع) گذراند و پس از آن هدایت دانشگاه شاهد را نیز تجربه كرد. آخرین ایستگاه او پیش از وزارت بازرگانی حضور در منصبهای مدیریتی وزارت دفاع بود. عدهای نقل میكنند كه پورمحمدی كه بعدترها خود برای تصدی وزارت كشور راهی مجلس شد، میركاظمی را به احمدینژاد پیشنهاد داده بود ولی برخی نیز روایت میكنند كه این دو در حلقه مذهبیون دانشگاه علم و صنعت شناختی تكمیلی از یكدیگر داشتند.
دانشآموختگان علم و صنعت سالی سخت را با یكدیگر تجربه كردند كه یكی مسوولیت داشت تا بحران را كنترل كند و دیگری مانع از بحرانسازی شود. هنگامی كه محمود احمدینژاد در مورد بازار از حضور نیروهای مافیایی خبر داد تنها میركاظمی بود كه سكوت پیشه كرد و سایرین را نیز توصیه به سعهصدر كرد.
میركاظمی اعتقاد دارد اظهار نظرهای جنجالی دلیل اصلی آشفتگی بازار به شمار میآید به همین دلیل منتقدان را چنین مورد نوازش قرار میدهد: «آقایان اینجا بحث علمی وجود دارد و نباید تنها براساس حرف عوام وارد بحث شد. گرانی دلایل علمی دارد.»
ولی تنها جمله او كه موج انتقاد را برایش به ارمغان آورد چنین ابراز شد: «اصلا چه كسی میگوید گرانی رخ داده است. سال 85 تنها قیمت تعدادی از كالاها افزایش داشت كه آن نیز معقول بود.» او از آمار بانك مركزی مدد گرفت تا چنین روایتی را از گرانیها ارائه دهد: «مبنای كار ما آمار بانك مركزی است كه آن نیز نشان میدهد تحول فوقالعادهای رخ نداده است.»
میركاظمی اولین وزیر بود كه 300 مركز تخمین قیمتها را در تهران فعال كرد تا به صورت روزانه گزارشهای از بازار به او ارائه دهند. میركاظمی در طول یكسال گذشته آنقدر از سوی مدیران دولتی و منتقدین خارج از حاكمیت مورد سرزنش قرار گرفت كه حالا امیدوار شده با اقدام ضربتی وزارت بازرگانی قیمتها در آخرین آوردگاه سال 85 كنترل شود. وزیر بازرگانی نیز از لحن رئیس دولت كمك میگیرد تا اصناف را چنین به تنظیم بازار دعوت كند: «در صورتی كه دینگرایی و آموزههای دینی در اصناف تقویت شود. آنها هم استقبال میكنند كه با فروش بیشتر سود افزونتری جلب كنند».
او چنین سعی كرد تا اصناف را به ادامه فعالیتهای خود امیدوار كند: «شما تنظیم بازار را بر عهده بگیرد و اگر هر مشكلی پیش آمد بنده شخصا بر عهده خواهم گرفت.»
وزیر بازرگانی پیش از این منتخبین هیات رئیسه شورای اصناف را به جلسهای خصوصی كشانده بود تا به آنان یادآور شود در غیاب رئیس مستعفیشان همچنان دولت از آنها حمایت خواهد كرد.
او در حالی چنین ابراز عقیده میكرد كه تقریبا اصلیترین مدیران امنیتی دولت از حضور مافیای گستردهای در شبكه توزیع اطلاع داده بودند.
هر چند كه نمایندگان اصولگرای مجلس با موضعگیریهای تند خود آنها را اندرز دادند كه به دنبال ریشههای اقتصادی گرانی باشند.
میركاظمی در میانههای سال وادار شد تحت تاثیر انتقادهایی كه از مجموعه او صورت گرفته بود، یكی از اصلیترین معاونان خود را بركنار كند.
او پس از این اتفاق طراحی نو برای بازار كشور برانداخت كه طی 27 سال گذشته هیچ كدام از مدیران اجرایی كشور به سمت آن نرفته بودند: «اصناف با شبكه توزیع گسترده خود میتوانند بازار را به خوبی كنترل كنند. بنده نیز مسوولان موفقیت و یا عدمموفقیت آنها را شخصا برعهده خواهم گرفت.»
آقای وزیر هنگامی كه با اوج انتقادها مواجه بود پای اصناف را به بازی كشید: «دولت قصد دارد تنظیم بازار را بر عهده اصناف گذارد و از این پس نقش صنوف در مسائل كلان كشور پررنگتر خواهد شد»، این جمله شاه بیت كلام آقای وزیر در طول یك سال گذشته به شمار میآید كه اصناف را وعده داده بود تا دیگر در بحرانها تنها سراغ آنها را نگیرند.
وزارت بازرگانی در كوران گرانیهایی چندینبار طی سه سال گذشته تا آستانه بحران پیش رفت، به سرعت پای اصناف را به معركه كشاند و آنها را مسوول جنجالهای به وجود آمده قلمداد كرد. اصناف نیز هیچگاه موفق نشدند تا بازی را به نفع خود تغییر دهند و در تمام طول سال به عنوان مقصران بینظمی خود را در مقابل انتقادات قرار دادند.
تولیدها و توزیعیها هر دو در روزهای سخت شریك یكدیگر بودند و هركدام به اندازه اثرگذاری كه داشتند مورد شماتت قرار گرفتند.
هنوز خیلیها هنگامی را كه مسعود میركاظمی به شورای اصناف دستور كتبی داد تا در مواجهه با رسانههای منتقد گرانی از كنترل اوضاع سخن گویند را به یاد دارند. ابتداییترین روزهای ماه مبارك رمضان بود كه صفحه تلویزیون به اشغال چهرههای صنفی درآمد و صفحات روزنامهها با گفتار امیدبخش آنان سیاه میشد.
همه در انتظار بودند تا معجزهای رخ دهد و توفان گرانی را مهار كند كه خبر رسید معاون آقای وزیر بر كنار شده است. میركاظمی امید بسیاری دارد كه به كمك طرح جدیدش قدری شرایط را تعدیل كند هرچند كه اقتصاددانان منتقد دولت به او هشدار دادهاند كه سالی كه تورم حداقل 25 درصدی را به همراه خواهد داشت، كنترل بازار اقدامی انقلابی به شمار میآید. میركاظمی همیشه در مقابل ادعای گرانیها ایستادگی میكرد اما شاید اكنون پایان بازی باشد.
