سرویس بین الملل فرارو ، خوانندگان گرامی را به مطالعه ی گزارش روزنامه معتبر "ایریش تایمز" چاپ ایرلند ، در باره ی پدیده ی نفس گیر و مسئله ساز کنکور در ایران ، جلب می کند:

ستاره تعطيلات آخر هفته را در آخرين لحظات صرف آماده كردن خود براي كنكور كرد و سعي داشت تا آنجا كه مي تواند ادبيات فارسي، رياضي، انگليسي و معارف اسلامي را در مغز خسته خود فرو كند.

ستاره به همراه يك ميليون و سيصد و پنجاه هزار جوان ايراني ديگر مهمترين امتحان زندگي خود را يعني امتحان ورودي دانشگاه خواهد داد.

ستاره در حالي كه انبوهي از كتاب ها را روي پايش گذاشته، مي گويد "انتظار دارم خوب امتحان بدهم ولي هيچ راه ديگري به جز رفتن به دانشگاه وجود ندارد، بنابراين اگر در كنكور قبول نشوم يك سال ديگر درس مي خوانم و بار ديگر در سال آينده در كنكور شركت مي كنم."

تحصيلات دانشگاهي به يك نياز اجتماعي در ايران تبديل شده است و 80 درصد از فارغ التحصيلان دبيرستان ها به تحصيلات عالي ادامه مي دهند. اگر آنها در يكي از مؤسسات معتبر مانند دانشگاه تهران پذيرفته نشوند، در امتحان ورودي يكي از كالج هاي خصوصي شركت مي كنند كه اين كالج ها در سراسر كشور سر از زمين بيرون آورده اند تا جوابگوي تقاضاي فزاينده جوانان باشند.

تحصيلات دانشگاهي با شروع جنگ ايران و عراق در سال 1980، زماني كه پسرها براي فرار از خدمت در ارتش به دانشگاه ها روي آوردند، بالا گرفت. اين قضيه به توقعات بيشتر منجر شد و بنابراين دخترها نيز با رفتن به دانشگاه واكنش نشان دادند.

كوروش معتمدي رييس مؤسسه كنكور كاوش در يك مجتمع آپارتماني در غرب تهران مي گويد "اين به يك مد تبديل شد. امروزه اگر به دانشگاه وارد نشويد، به نوعي عقب مانده دهني يا اجتماعي تلقي مي گرديد. بنابراين مردم به چشم حقارت به شما نگاه مي كنند." به همين دليل است كه كنكور در حال حاضر به يكي از نگران كننده ترين رويدادها در زندگي خانواده تبديل شده است.

معتمدي كه در طول 20 سال گذشته به 28 هزار دانش آموز درس خصوصي داده است مي گويد "بسياري از پدر و مادرها قادر به تحصيل نبودند بنابراين تمام اميدشان به فرزندانشان است. لذا اگر فرزند آنها شكست بخورد، آنها فكر مي كنند كه يك فاجعه است و بچه آنها ديگر نمي تواند كار خوب يا همسر خوب پيدا كند."

دانش آموزان در دبيرستان درس هاي تخصصي مانند هنر، علوم انساني، رياضي يا علوم طبيعي را بر مي گزينند و سپس در امتحاني شركت مي كنند كه به سؤالاتي در باره دروس اصلي و همچنين در رابطه با درس منتخب خود پاسخ مي دهند. رتبه دانش آموزدان بر طبق نمره اي كه مي گيرند تعيين مي شود و دانشگاه ها بر اساس رتبه دانش آموزان آنها را مي پذيرند.

رييس جمهور احمدي نژاد در يكي از ادعاهاي خود براي كسب شهرت گفت كه از ميان 400 هزار شركت كننده در كنكور سال 1976 رتبه 132 را به دست آورد.

ولي بسياري از كارشناسان آموزشي مي گويند كنكور علاوه بر ايجاد مقدار بسيار زيادي فشار عصبي، تأكيد زيادي بر اين دارد كه دانش آموزان بتوانند بيشتر از آن كه دانش آموز خوبي باشند، امتحان دهنده خوبي باشند.

محمد امين قانعي راد يك جامعه شناس در مؤسسه تحقيقات ملي براي خط مشي علمي مي گويد "ايرانيان به مدت شش سال به دبيرستان مي روند ولي سه سال آخر صرف آماده شدن براي ورود به دانشگاه مي شود. دانش آموزان دانشي به دست نمي آورند، بلكه ياد مي گيرند كه چگونه تست هاي چند جوابي را پاسخ بدهند."

در حال حاضر حتي دانشجويان كارشناسي ارشد و دكترا سؤالات چند جوابي را جواب مي دهند.

قانعي راد مي گويد " به نوعي مي توان گفت كه توليد انبوه در تحصيلات عالي وجود دارد و اين داراي عواقب است."

"به عنوان مثال، بعضي از دانش آموزان رشته رياضي در المپيادهاي جهاني بسيار موفق هستند ولي در باره تاريخ يا فرهنگ چندان معلوماتي ندارند و نمي توانند مسائل ساده اجتماعي را تجزيه و تحليل كنند."

مقامات (ايراني) سرگرم صحبت در باره جايگزين كردن كنكور با سيستم پذيرش دانشگاه بر اساس نمره هاي سه سال دبيرستان مي باشند كه اين روش موجب مي شود دانشگاه ها آزادي بيشتري در پذيرش دانشجويان داشته باشند.

ولي برخي از كارشناسان آموزش ترس از آن دارند كه اين امر مي تواند به فساد يا تبعيض براي اقليت هاي نژادي و مذهبي شود.

حذف كنكور، آسودگي خاطر براي دانش آموزان خواهد بود ولي براي مدرسان خصوصي مانند آقاي معتمدي نوميد كننده مي باشد.

قيمت تدريس خصوصي90 دقيقه اي در مؤسسه كاوش 80 دلار است ولي شهريه براي يك سال كامل براي دانش آموزاني مانند ستاره 5 هزار دلار است.

اين مبلغ براي كشوري كه ميزان متوسط درآمد سالانه 11 هزار دلار است، مبلغ هنگفتي است. معتمدي مي گويد "اين پس از نفت سودآورترين بخش در اقتصاد ايران است."