پايگاه خبری تحليلی فرارو - بنزین و گازوئیل هزارتومانی از آذرماه

کارگزاران: در حالی‌كه هنوز اساتید حاضر در جلسه توجیهی رئیس دولت در رابطه با طرح تحول اقتصادی، نحوه مدیریت و زمان طرف مشورت قرارگرفته شدن خود برای اجرای این طرح را بحث و بررسی می‌كنند، طرح وارداتی تحول اقتصادی گام به گام به اجرای قطعی و نهایی خود نزدیك می‌شود. هرچند ذكر جزئیات طرح تحول اقتصادی از زبان مدیران دولتی با ملاحظات بسیاری همراه است و آنها حاضر نیستند در گام نخست اجرای این طرح، از افزایش قیمت‌ها و چندبرابرشدن قیمت‌ حامل‌های سوخت سخن بگویند.

اعلام زمان‌بندی دریافت پرسشنامه
رئیس مركز آمار ایران از چاپ 20 میلیون فرم شماره یك، چاپ 5 میلیون فرم شماره دو و آموزش 200 ناظر استانی برای اجرای طرح جمع آوری اطلاعات هدفمندكردن یارانه‌ها به استان‌ها خبر داد و گفت: خط فقر در اواخر مردادماه سال جاری مشخص می‌شود. محمد مدد در گفت‌وگو با مهر از چاپ 20 میلیون فرم برای اجرای طرح جمع‌آوری اطلاعات، هدفمند كردن یارانه‌ها و ارسال آن به تمام استان‌ها خبرداد و گفت: این در حالی است كه حدود پنج میلیون فرم شماره دو نیز به چاپ رسیده است. رئیس مركز آمار ایران افزود: تمام مدارسی كه برای اجرای این طرح تجهیز شده بودند در حال آماده شدن هستند و با پلاكاردهایی كه نصب خواهند كرد، برای مردم قابل شناسایی می‌شوند. از اول مرداد ماه فرم‌های اطلاعات اقتصادی خانوارها مربوط به هدفمند كردن یارانه‌ها از طریق دفاتر پستی سراسر كشور به صورت رایگان در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد. زمان دریافت پرسشنامه خانوارهای یك، دو و سه نفره 12 تا 16 مرداد، خانوارهای چهار نفره 17 تا 21 مرداد و خانوارهای پنج نفره 22 تا 26 مرداد اعلام شده است. همچنین خانوارهای شش نفره از 27 تا 31 مرداد، خانوارهای هفت نفره از اول تا پنجم شهریور و تمام افرادی كه نتوانسته‌اند در روزهای مقرر پرسشنامه را تحویل دهند از ششم تا دهم شهریورماه می‌توانند به ایستگاه‌های یاد شده مراجعه و پرسشنامه خود را تحویل دهند.

خداحافظی با یارانه‌ بنزین
اما نكته مهم در بیان جزئیات این طرح نكته‌ای است كه معاون برنامه‌ریزی وزارت نفت بیان داشته‌ است. او در گفت‌‌وگو با برنا درباره اجرای طرح تحول اقتصادی و آثار آن بدون آنكه نامی از افزایش قیمت سوخت به میان آورد می‌گوید: مجموع یارانه پرداختی سال جاری در این وزارتخانه 127میلیارد دلار است كه براساس طرح هدفمند كردن یارانه‌ها قیمت بنزین، گازوئیل و نفت‌كوره به قیمت روز و نرخ گازطبیعی و نفت‌سفید به شكل نیمه‌یارانه‌ای لحاظ می‌شود. اكبر تركان اظهار داشت: یارانه 127میلیارد دلاری فوق بدون احتساب قیمت گاز با نرخ جهانی محاسبه شده است كه با لحاظ كردن آن كل یارانه پرداختی در این بخش 155میلیارد دلار در سال 87 خواهد بود.

به گفته وی، در محاسبات وزارت نفت به منظورتعیین رقم پرداختی یارانه در سال جاری، قیمت گاز 30 سنت لحاظ شده است كه اگر مطابق نرخ‌های جهانی در نظر بگیریم قیمت واقعی آن 50 سنت خواهد بود. معاون وزیر نفت تصریح كرد: میزان یارانه پرداختی سال گذشته این وزارتخانه 90 میلیارد دلار بوده است. عضو كارگروه ویژه نفت با اشاره به طرح هدفمند كردن یارانه‌ها گفت: براساس این طرح قرار است قیمت بنزین، گازوئیل و نفت‌كوره به قیمت روز محاسبه شود؛ ضمن آنكه در مورد گازطبیعی، نفت‌سفید براساس برنامه‌ریزی انجام شده قیمت به شكل نیمه‌یارانه‌ای لحاظ می‌شود.

معاون وزیر نفت با این توضیح كه 70 درصد یارانه‌هایی كه هم اكنون در انرژی پرداخت می‌شود، متوجه سه‌دهك ثروتمند جامعه است، گفت:30 درصد از یارانه نیز به هفت‌دهك باقیمانده می‌رسد كه براین اساس این نوع پرداخت یارانه كمك به اقشار توانمند است كه باید تغییر كرده و به سمت اقشار ضعیف هدایت شود. به اعتقاد وی با طرح هدفمند كردن یارانه‌ها ضمن جلوگیری از اسراف موجود در بخش انرژی، این یارانه به صورت مستقیم به دهك‌های مورد نظر خواهد رسید.

لیتری یك هزار تومان
اگر آغاز فاز نخست این طرح را بر اساس گفته رئیس دولت ابتدای آذرماه درنظربگیریم سهمیه‌بندی بنزین لغو شده و قیمت بنزین در آذرماه از لیتری یكصد تومان به قیمت روز یعنی قیمتی در حدود 900 تومان - یك دلار- خواهد رسید. اوضاع برای گازوئیل وحشتناك‌تر خواهد بود بر اساس همین استدلال از آذرماه و با قطعی‌شدن این وعده‌ها و برنامه‌ها از لیتری 16 تومان فعلی با چند برابرشدن قیمت به لیتری بیش از یك دلار ـ نزدیك به یكهزار تومان- خواهد رسید.

همین چند برابر شدن قیمت را می‌توان برای نفت و گاز نیز متصور بود. شاید دولت نهم به دنبال منبعی ناشناخته است تا ضمن ادامه دادن پرداخت یارانه‌ها به حامل‌های انرژی و دیگر كالاهای مشمول یارانه مبلغی را نیز به عنوان یارانه نقدی به خانوارهای ایرانی هبه كند.

ضمن آنكه با توجه به اظهارات احمدی‌نژاد مبنی بر اینكه در ابتدا همه خانوارها فارغ از آنكه در كدام دهك درآمدی قرار می‌گیرند سهمی یكسان از این پرداخت‌ها خواهند داشت هدفمند كردن یارانه‌ها چندان مورد نظر نخواهدبود.

حال باید دید برنامه دولت در صورت تحقق این وعده‌ها و افزیش چند برابری قیمت‌های سوخت چه خواهد بود، هر چند كم نیستند كارشناسانی مانند دكتر حمیدرضا برادران‌شركا كه به دلیل همین ملاحظات اجرای این طرح را در زمان‌بندی اعلام‌شده غیر ممكن می‌دانند.

رئیس اسبق سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور در واكنش به اظهارات رئیس‌جمهور گفت: «برنامه مشخصی از سوی دولت در مورد طرح تحول اقتصادی ارائه نشده است و برای آن می‌توان سناریوهای مختلفی را در نظر گرفت.»

دكتر برادران‌شركا افزود: «از آنجا كه جزئیات و طرح عملیاتی دولت درباره طرح اقتصادی خود مشخص نیست نمی‌توان درباره آن سخن گفت و سكوت تا مشخص شدن جزئیات منطقی به نظر می‌رسد.»

وی تصریح كرد: «استنباط من از سخنان دوشنبه‌شب رئیس‌جمهور این بود كه ساز و كار مشخصی برای اجرای طرح تحول اقتصادی وجود ندارد.»

دكتر شركا در پاسخ به این سوال آفتاب كه آیا راه هدفمند كردن یارانه‌ها پرداخت نقدی آن خواهد بود تصریح كرد: «در هیچ كشوری پرداخت نقدی یارانه‌ها آنچنان‌كه دولت مطرح می‌كند وجود ندارد. البته پرداخت‌هایی در برخی كشورها با اهداف و موارد مشخص و محدود آن هم پس از شناخت دقیق گروه‌های هدف و علت آن تعریف شده است. مثلا در بعضی از كشورها كه رشد جمعیت منفی دارند خانوارهایی كه فرزند جدید در آن متولد می‌شود تا زمان مشخصی مورد حمایت مالی دولت قرار می‌گیرند.»